Buty wspinaczkowe

Buty wspinaczkowe to ten element wyposażenia któremu każdy wspinacz poświęca najwięcej uwagi. Z jednej bowiem strony stanowić będą o skuteczności wspinania, z drugiej zaś, mogą je bardzo uprzykrzyć jeśli kształt, twardość czy rozmiar zostaną źle dobrane. Od zaprojektowania pierwszych butów wspinaczkowych na przyczepnej gumie friction minęło nie tak wiele czasu, a dziś na rynku mamy ogromny wybór modeli które różnią się miedzy sobą czasem diametralnie, a czasem wyłącznie na poziomie niuansów. Jak wybrać te najlepsze? Różnice między konkretnymi modelami możesz rozpatrywać na kilku poziomach: stopień zaawansowania, preferowany rodzaj wspinaczki, oczekiwania co do twardości, sposób wiązania i w końcu, indywidualne dopasowanie do anatomii stopy.

Buty wspinaczkowe dla mniej i bardziej zaawansowanych

Szczere określenie swojego poziomu wspinaczkowego jest najprostszym sposobem na odsianie niemalże połowy dostępnych modeli. Jest także najlepszym gwarantem braku rozczarowania co do tego jak but zachowuje się w skale czy na panelu. To jest ten moment kiedy z pamięci należy wymazać co kto polecał, które buty wspinaczkowe przewijają się na większości zdjęć w przewodnikach czy na portalach wspinaczkowych. Najważniejszym jest czego ty aktualnie potrzebujesz. Producenci kategoryzują buty wspinaczkowe na modele dla początkujących, średniozaawansowanych i zaawansowanych nie bez przyczyny. Po pierwsze grupy te różnią potrzeby, po drugie świadomość i doświadczenie.

Osoby początkujące, nawet te doskonale wysportowane, mają braki w technice oraz w „wytrenowaniu” stóp. I jedno i drugie wymaga czasu, a odpowiednie buty wspinaczkowe pomogą w progresie. Modele z kategorii BEGINNER są przede wszystkim zdecydowanie sztywniejsze, dzięki czemu wspierają stopę aby pięta każdorazowo nie ciągnęła w dół i nie powodowała ześlizgiwania się palców ze stopi. Są też wygodniejsze, ze względu na to, że są w 2 płaszczyznach pozostają zbliżone naturalnemu kształtowi stopy: a) nie mają asymetrycznego zakrzywienia do wewnętrznej strony stopy (co odciąża duży palec); b) nie są wygięte ku dołowi lecz niemalże płaskie (= mają neutralny profil podeszwy). Ponadto, zazwyczaj pozbawione są elementów konstrukcyjnych które wpływają na dyskomfort, jak obszerny płat gumy na palcach czy ciasna, w pełni gumowa pięta. Dlaczego? Ponieważ na początku swojej wspinaczkowej drogi i tak z elementów tych nie będziesz korzystać. Buty wspinaczkowe dla początkujących wspierają stopę i pozwalają jej się z czasem wzmocnić, nie katują jej nadmiernie do czasu gdy nie będziesz na to gotowy/ gotowa, wybaczają błędy w pracy stóp i pomagają prawidłowo się na nich ustawiać się. Co równie ważne, mając na uwadze „grzechy początkujących”, a więc ciągnięcie stóp po ścianie, producenci dają w dedykowanych im modelach nieco więcej gumy na przodzie. Nie wpływa to korzystnie na „czucie” stopni, ale pozwala przetrwać butom nieco więcej niż kilka treningów, a optymalnie gdy wytrzymają do czasu, aż nauczysz się przenosić nogę ze stopnia na stopień, a nie ciągnąć ją po strukturze za sobą. Naprawdę warto nie spieszyć się z przejściem do kolejnej kategorii, szczególnie, że buty wspinaczkowe dla początkujących są też tanie, a więc do już istniejących plusów (wygodne, trwalsze, sztywniejsze) dopisać można też czwarty - w dobrej cenie.

Buty wspinaczkowe dla średnio zaawansowanych to kategoria z którą zostaniesz na dłużej, a może i na zawsze. To modele w których pojawia się asymetria (ale nie za duża), zakrzywienie ku dołowi (i znowu nie zbyt agresywne i często nie na cały okres „życia butów), pięta jest mocniej naciągnięta i skutecznie przesuwa stopę ku przodowi, pojawiają się elementy pod konkretny rodzaj wspinania - a więc guma po podhaczania palców czy właśnie haczenia pięty. Buty wspinaczkowe z grupy ALL ROUND nie skupiają się jednak na żadnej pojedynczej cesze i nie ukierunkowują buta tak bardzo w jedną czy drugą stronę. To modele skuteczne, ale potrafiące być wygodne; mniej usztywnione, albo też tylko częściowo (nie na całej długości podeszwy). To często buty projektowane z myślą by nadawały się do niemalże wszystkiego, albo modele które kilka lat temu uchodziły za topowe, a dziś bronią się popularnością, jakością i skutecznością, choć nowinki pojawiają się niemal co sezon. To w końcu buty które perfekcyjnie spiszą się na ścianie do treningu, albo w skałach na rozgrzewki. Wspinacz zaawansowany nigdy nie wróci do modeli dla początkujących - na pewnym etapie zalety stają się wadami nie do zniesienia. Inaczej jest z kategorią butów dla średniozaawansowanych - może nigdy nie zechcesz eksperymentować z innymi, jeśli tu trafisz na coś co wpasowało się w Twoje gusta i rodzaj wspinania. La Sportiva Miura czy Katana, Five Ten Mocassym czy Anasazi (teraz zwany Niad), Ocun Pearl i Oxy - to przykłady modeli cieszących się niesłabnącą popularnością, choć trudno dziś już mówić w ich przypadku o rewolucyjnych rozwiązaniach.

Buty wspinaczkowe dla zaawansowanych z grupy PERFORMANCE to najlepsze z najlepszych, modele z których działy R&D napawają dumą, opracowywane z zawodnikami i team’em wspinaczy dla których skały i buldery to sens życia. Tu w grę wchodzi profesjonalizacja i poszczególne modele wyraźnie „ciągną” w którąś stronę, podkręcając jakąś cechę, niemal zawsze kosztem innej. Znajdziesz tu buty mega asymetryczne, bardzo agresywnie zakrzywione, albo zupełnie miękkie w których stopa początkującego wspinacza cierpień będzie katusze. Czucie stopni, precyzja wstawiania się w mikro stopieńki, perfekcyjne tarcie, skuteczność krawędziowania, pewne haczenie palców, pięta która trzyma jak przyklejona - każda z tych cech może być najbardziej pożądana, a skuteczne zaoferowanie wszystkich w 1 bucie jest praktycznie niemożliwe. To właśnie dlatego, zaawansowani wspinacze lubujący się w różnych obliczach tego sportu, mają kilka par butów które wybierają w zależności od drogi czy problemu. Inne spiszą się na wiosennych bulderach, inne na jurajskiej płycie, jeszcze inne pomogą pokonać mocno przewieszony dach.

Na ścianę, buldery czy w skały?

Wspinanie nie jedno ma oblicze i wiąże się z trochę innym rodzajem ruchu. Najbardziej charakterystycznym będzie tu buldering czyli wspinanie bez liny, na głazy. W boulderingu pracuje niemalże cała stopa, w najrozmaitszych ustawieniach. Super istotna jest przyczepność gumy nie tylko na froncie podeszwy, ale i na całej pięcie, na otoku czy palcach. Buty wspinaczkowe na buldery są zazwyczaj miękkie lub bardzo miękkie, a dzięki temu super czułe jeśli chodzi o wyczucie skały pod stopą. Przyjdzie Ci w nich wstawiać się w dziurki, ale i podhaczać palce, zarzucać gdzieś piętę czy „zacierać” stopę w odstawieniu. Buty te są zazwyczaj bardzo wygodne i nie masz potrzeby zrywać ich ze stóp 2 sekundy po przystawce. Z tego też względu, dobrze spisują się też jako buty treningowe i do wspinaczki na czas.
Jako zupełne przeciwieństwo najlepiej będzie pokazać sportową wspinaczkę po pionowych, niemalże gładkich płytach. Tu miękkość podeszwy będzie przekleństwem, a okazja do podhaczenia nie pojawi się być może nigdy. Kluczowym będzie odpowiednie wsparcie stopy, przełożenie całej siły na front i paluch, zdolność buta do tego nie ustać na najmniejszych ząbkach skalnych. Guma musi być jednocześnie super kleista i dosyć odporna na odkształcenia (aby nie „zjeżdżać” ze stopni). Oczywiście drogi w skałach mogą mieć rozmaity charakter i wiele z nich może mieć elementy bulderowe - szczególnie gdy mowa o drogach w mocnym przewieszeniu, w dachach czy po „kaloryferach”. Generalnie, buty do wspinaczki skałkowej to najszersza kategoria gdzie znajdziesz największy wybór modeli, także te na szeroką czy wąską stopę.
Buty wspinaczkowe w góry i do wspinania w rysach będą nieco bardziej przypominać swym kształtem modele dla początkujących, choć takimi nie są. Tu bowiem znowu pojawia się większa potrzeba wygody - w końcu czas wspinaczki znacznie różni się od przystawki do sportowej drogi w skałach i po godzinie, dwóch czy trzech, wciąż może się nie pojawić okazja by dać stopom odpocząć. Nie ma więc mowy o wyraźnej asymetrii czy mocnym zakrzywieniu. Mocno usztywnionej podeszwie towarzyszy tez konstrukcja chroniąca palce przed skałą w momencie klinowania buta w rysie, a także - najczęściej - cholewka z naturalnej skóry, która pomimo tego, że z czasem łapie przykry zapach, to jest super przyjemna w użytkowaniu, dopasowuje się do stopy, pozwala jej oddychać.
Buty wspinaczkowe na ściankę to modele oferujące optymalna wygodę, trwalszą gumę (czasem w wariancie który ma nie rysować chwytów i panelu) i dobrą cenę. Coraz częściej pojawiają się modele nadające się do prania, czy chociaż moczenia i przepłukiwania, aby pomóc utrzymać je w najlepszej higienie. Jako, że buty wspinaczkowe zakłada się na gołą stopę (bez skarpetek), to opcja taka może być sporym plusem dla osób wrażliwych na czystość treningowego stroju i sprzętu. Buty wspinaczkowe z syntetyczną cholewką są bardzo odporne na nieprzyjemne zapachy (nie owijając w bawełnę, smród przepoconych stóp), ale zanim przyjdzie Ci do głowy wrzucić je do pralki, pamiętaj, że klej może tego nie wytrzymać. Jeśli chcesz wyczyścić wnętrza cholewek, duże bezpieczniej będzie zrobić to pod letnią bieżącą wodą, z użyciem miękkiej gąbki. Krótkotrwałe płukanie i suszenie z dala od źródeł ciepła nie powinno w żaden sposób butom zaszkodzić. Powstrzymaj się jednak przed takimi zabiegami w przypadku butów wspinaczkowych z naturalnej skóry - jeśli ta nie została wcześniej odpowiednio przygotowana, to możesz spowodować jej skurczenie i nieprzyjemne stwardnienie.

Buty do wspinaczki w sklepie 8a.pl

Niezależnie od tego, czy dopiero swoją przygodę ze wspinaczniem czy też masz już na koncie setki dróg, czy poszukujesz pierwszych butów do wspinaczki na ściance, czy na hiszpański trip gdzie padną życiowe cyfry - u nas znajdziesz odpowiedni dla siebie model. W ofercie znajdziesz buty wspinaczkowe najbardziej uznanych włoskich marek, takich jak Scarpa, La Sportiva, doskonałe jakościowo i cenowo buty Ocun, a także legendarne Five Ten'y (teraz w rodzinie 5.10 x adidas). Zapewniamy modele o zróżnicowanej charakterystyce, takich marek jak Evolv czy Triop, w tym najnowsze modele dla zawodników. Sklep wspinaczkowy 8a.pl to największa oferta w Polsce!

Najczęściej zadawane pytania

Jak dobrać buty wspinaczkowe?

Dobór obuwia wspinaczkowe to wieloetapowy proces, podczas którego powinniśmy rozważyć kilka czynników. Po pierwsze musimy zdecydować, czy potrzebujemy butów wspinaczkowych dla początkujących czy zaawansowanych. Te pierwsze zapewnią większy komfort, te drugie precyzję na najtrudniejszych drogach. Po drugie musimy wybrać rodzaj zapięcia butów – czy będą one zapinane na rzep, wiązane czy wsuwane. Po trzecie musimy dobrać odpowiedni kształt i rozmiar butów wspinaczkowych do naszej stopy. Pamiętaj, że osobom początkującym nie poleca się "schodzić" poniżej normalnie noszonego rozmiaru o więcej (o ile w ogóle) niż pół rozmiaru.

Jakie buty wspinaczkowe na ściankę?

Na ściance wyśmienicie spiszą się niemal wszystkie buty wspinaczkowe, warto pamiętać jednak o kilku rzeczach. Po pierwsze na ściance drogi są krótkie, a buty często zdejmujemy. Stąd warto zastanowić się, czy nie lepsze będą buty wsuwane lub zapinane na rzepy, zamiast wersji sznurowanych. Po drugie buty na ściankę wspinaczkową będą bardzo często użytkowane, stąd też warto zdecydować się na modele wykończone gumą o większej odporności na ścieranie. Po trzecie powinniśmy pamiętać o optymalnym dopasowaniu butów do stopy. Nawet najbardziej zaawansowane buty wspinaczkowe nie będą odpowiednie, jeśli będą nas uwierały już po kilku minutach treningu.

Jakie buty wspinaczkowe dla początkujących?

Czołowi producenci obuwia sugerują, które modele w ich kolekcjach są odpowiednie dla początkujących. Najczęściej są to buty o małej asymetrii, zapewniające najbardziej zbliżone do naturalnego ułożenie stopy. Najważniejszą rzeczą przy wybieraniu butów wspinaczkowych dla początkujących jest jednak dobór rozmiaru. Buty powinny być jak najciaśniejsze, ale jednocześnie nie mogą powodować znacznego dyskomfortu. Każdy zbędny luz w bucie spowoduje jego przesuwanie się w tracie wspinaczki i znacznie zmniejszy jego przyczepność i precyzję na ściance.