Raki

Raki turystyczne i wspinaczkowe w ofercie 8a.pl

Raki na buty to obok czekana i kasku wspinaczkowego podstawowy element ekwipunku każdego wspinacza i miłośnika zimowej turystyki górskiej. Bez nich poruszanie się w oblodzonym terenie jest w zasadzie niemożliwe. W wysokich górach w rakach turystycznych poruszamy się niemal cały czas, stąd niezwykle istotny jest wybór odpowiedniego modelu. Musi on być bowiem dopasowany zarówno do naszego obuwia, jak i do wyzwań, jakie zamierzamy podejmować w górach. Inaczej wyglądają raki do butów trekkingowych i pokonywania tras o umiarkowanej trudności, a inaczej raki na buty wysokogórskie, które zostały zaprojektowane do wspinaczki w lodzie i terenie mikstowym. W pierwszym przypadku niezbędne będą najczęściej raki koszykowe, natomiast w tym drugim, będą to raki półautomatyczne lub automatyczne. Szeroki wybór zróżnicowanych modeli topowych producentów, takich jak Climbing Technology Nuptse Evo, Petzl, Black Diamond czy Grivel sprawi, że każdy pasjonat gór znajdzie ten idealnie dopasowany do jego indywidualnych potrzeb.

Raki na buty — turystyczne i lodowe — konstrukcja

Nowoczesne raki turystyczne i górskie składają się z dwóch paneli – przedniego i tylnego oraz umieszczonego między nimi łącznika. Taka konstrukcja zapewnia kompaktowe wymiary podczas transportu raków i pozwala na optymalne dopasowanie do wielu różnych butów. Specjalnie wykonany łącznik umożliwia również regulację długości do konkretnego rozmiaru obuwia. Wystarczy kilka chwil, aby przystosować rozmiar raków do butów danego użytkownika. Do wykonania przedniego i tylnego panelu stosuje się kilka materiałów, które muszą spełniać rygorystyczne kryteria, takie jak wysoka wytrzymałość czy niezawodność w niskich temperaturach.

Najpopularniejszym materiałem, z którego wykonywane są raki na buty turystyczne, jest hartowana stal. Ta cechuje się bardzo wysoką żywotnością oraz wytrzymałością. Zęby wykonane z tego materiału długo zachowują pożądaną ostrość. Wybrane raki wspinaczkowe wykonywane są ze stali nierdzewnej, dzięki czemu są mniej wrażliwe na wilgoć, kiedy przez dłuższy czas nie możemy w pełni wysuszyć raków. Raki górskie, w których priorytetem jest niska waga, powstają ze stopów metali lekkich. To rozwiązanie jest najczęściej wybierane przez miłośników nart skiturowych oraz turystów, którzy raków używają na swoich trasach sporadycznie. Przy mniej intensywnym użytkowaniu takie aluminiowe raki na buty pozwalają znacznie zmniejszyć wagę plecaka na podejściu.

Jakie raki do turystyki, a jakie raki do wspinaczki wybrać?

Elementem odpowiadającym za maksymalną przyczepność na lodzie i zmrożonym śniegu w każdych rakach na buty są ostre zęby. W zależności od modelu ich liczba, kształt oraz ułożenie mogą się znacznie różnić. W rakach turystycznych zęby są przystosowane do umiarkowanie trudnego terenu, dzięki czemu poruszenie się w nich nawet po mniej nachylonych zboczach jest łatwiejsze. Podstawowe raki na buty są wyposażane w 10 zębów, nieco bardziej zaawansowane będą ich posiadały 12. Raki wspinaczkowe charakteryzują się z kolei bardzo agresywnym ustawieniem zębów, przez co łatwiej można je wbijać w twardy lód. Dodatkowo przednie zęby (atakujące) mogą być wymienne, aby w razie ich szybszego zużycia w lodzie, można je było zastąpić nowymi. Wybrane modele pozwalają również na zmianę konfiguracji zębów. Dzięki temu możemy uzyskać raki lodowe mono-point z jednym zębem atakującym lub bi-point – z dwoma zębami atakującymi. Odpowiedni dobór zależy od terenu oraz wybranej drogi. Modele wspinaczkowe to najczęściej raki na buty wysokogórskie, które powinny być używane z odpowiednim obuwiem posiadającym specjalne inserty.

Podkładki przeciwśnieżne – tzw. antiboty

Niemal wszystkie raki turystyczne i górskie są obecnie wyposażane standardowo w tzw. antiboty, czyli podkładki przeciwśnieżne. To elementy wykonane z lekko elastycznego materiału, które są umieszczane na spodniej stronie przedniego i tylnego panelu raków. Dzięki swojej sprężystości mają za zadanie zapobiegać przyklejaniu się śniegu od spodu. Przy każdym kroku lekko się uginają, utrudniając przylepianie się kolejnych warstw śniegu. Nadmierna akumulacja śniegu jest bowiem bardzo niebezpieczna. Gruba warstwa śniegu pod rakami może prowadzić do nagłej utraty przyczepności, kiedy tylko zęby nie będą mogły wgryźć się w lód.

Jak zamocować raki do butów? - raki koszykowe, półautomatyczne i automatyczne

Raki turystyczne i wspinaczkowe mogą się między sobą diametralnie różnić sposobem mocowania. Warto wiedzieć, że nie każde raki górskie dopasujemy do każdych butów. Więc jak dobrze dobrać raki zimowe do naszego obuwia? Turystyczne raki na buty można podzielić na trzy główne grupy, różniące się sposobem mocowania, Każdy z nich jest optymalnie dopasowany do innej grupy obuwia.

Podstawową wersją są zazwyczaj koszykowe raki na buty (ich starsze wersje zwane są czasami również paskowymi). Można je zastosować do większości sztywnych butów trekkingowych, dlatego cieszą się największą popularnością wśród miłośników zimowych wędrówek i trekkingu po zaśnieżonych szlakach. Raki półautomatyczne wymagają już z tyłu buta specjalnego panelu, umożliwiającego zapięcie raków za pomocą klamry. Obuwie umożliwiające ich montaż jest odpowiednio sztywniejsze, a cała konstrukcja zapewnia zdecydowanie większą precyzję poruszania się w lodzie. To podstawowe mocowanie w przypadku wielu modeli wspinaczkowych. Najbardziej zaawansowaną wersją są raki automatyczne. Są one przeznaczone do specjalistycznego obuwia wysokogórskiego. To wersja najczęściej użytkowana we wspinaczce lodowej oraz przy zdobywaniu trudnych technicznie szczytów. Oferuje niemal perfekcyjne połączenie z butami, co przekłada się na doskonałe wyczucie lodu. To właśnie dlatego w ten typ mocowania wyposażone są każde raki wspinaczkowe. Automatyczny system mocowania jest także bardzo prosty do zakładania, co często ma niebagatelne znaczenie na większych wysokościach, kiedy kilka sekund zyskanych przy zakładaniu raków na buty może znacząco zwiększyć nasz komfort i obniżyć ryzyko wychłodzenia.

Najczęściej zadawane pytania

Jak dobrać raki do butów?

Górskie raki na buty występują z trzema rodzajami mocowań. O tym, czy możemy wybrać raki koszykowe, półautomatyczne czy automatyczne przesądza posiadane przez nas obuwie. Do większości butów trekkingowych (musi tylko posiadać dość sztywną podeszwę) założymy bez problemu raki koszykowe. To najbardziej wszechstronny wybór dla turystów. Raki półautomatyczne pasują tylko do butów górskich z odpowiednim panelem z tyłu buta, który jest odpowiednio opisany przez producenta. Raki automatyczne są stosowane tylko w obuwiu wysokogórskim, które odpowiednie panele mają z przodu i z tyłu. Informację o tym jakie raki można użyć do butów podaje najczęściej sam producent obuwia.

Jakie raki w Tatry?

W Tatrach na ośnieżonych szlakach dobrze spiszą się raki na buty górskie z minimum 10, a najlepiej 12 zębami. Wybór mocowania raków jest zależny od posiadanego obuwia, jednak nawet raki koszykowe oferują już odpowiednią przyczepność i pewność poruszania się po śniegu i lodzie. Z pewnością trwalszym wyborem będą też raki wykonane ze stali, ponieważ często możemy trafić na mieszany teren, gdzie spod śniegu wystają skały. W Tatrach zdecydowanie nie sprawdzą się najprostsze modele raczków turystycznych. Sprawdź więcej informacji o tym, jakie raki w Tatry wybrać.

Jaki rodzaj raków wybrać?

Dobór raków zależy od aktywności jaką będziemy podejmować w górach. Możemy wyróżnić 3 podstawowe rodzaje raków. Pierwszym z nich są raki turystyczne. To najbardziej popularny wybór wśród miłośników trekkingu i turystyki wysokogórskiej. Optymalnie sprawdzają się na zaśnieżonych i oblodzonych górskich szlakach. Drugim rodzajem raków na buty są raki wspinaczkowe. To specjalistyczne modele do wspinaczki w lodzie, a także zaawansowanego alpinizmu, podczas którego pokonujemy lodowe i skalne ściany. Trzeci rodzaj to raki skiturowe. Ponieważ używamy ich sporadycznie, to najczęściej raki na buty skiturowe są wykonane ze stopów metali lekkich. Więcej szczegółów zamieściliśmy w artykule Jak wybrać raki?.