SKYLOTEC Verte Automatic
549.99 zł
Tatry niebezpieczne potrafią być nawet latem, o czym każdego roku przekonują statystyki TOPR-u. Jednak naprawdę groźnie robi się dopiero wtedy, gdy skalistą grań przykryje czapa zmrożonego śniegu. Polskie prawo, bardzo restrykcyjne w innych obszarach, łagodnieje, gdy chodzi o dostęp zimą do najwyższych partii gór. Ustawodawca, co nieczęsto się zdarza, wierzy w rozsądek turystów. A ten podpowiada: gdy Tatry pokrył śnieg, należy zabrać ze sobą raki oraz czekan.
Tatry zimą nie wybaczają błędów. To piękne, ale wymagające pasmo, w którym śnieg i lód potrafią zmienić nawet niewinną ścieżkę w poważne wyzwanie. Dlatego górscy nowicjusze, którzy bywają tu sporadycznie i tylko latem, nie powinni zimą zapuszczać się na trudniejsze technicznie szlaki. To po prostu nie jest miejsce na eksperymenty.
Jeśli jednak masz już pewne doświadczenie, czujesz się w górach pewnie i chcesz zimą spróbować czegoś więcej niż spacer doliną – świetnie. Z przyjemnością pomożemy ci przygotować się do takiej przygody, zaczynając od absolutnych podstaw. A pierwsze pytanie, które musisz sobie zadać, brzmi: jakie raki w Tatry?
Załóżmy, że zima jest jakaś niemrawa. Na Krupówkach, a nawet pod Wielką Krokwią, śniegu jak na lekarstwo, a ty zamierzasz właśnie odwiedzić któreś z tatrzańskich schronisk albo wdrapać się na grań. W głowie może pojawić się wątpliwość – czy raki to nie przesada? W końcu zajmują trochę miejsca w plecaku i swoje ważą. Takie myśli warto jednak zdusić w zarodku, bo to właśnie one potrafią sprowadzić kłopoty. Sprawozdania z zimowych akcji TOPR-u mówią jasno: wciąż powtarzają się dwa zwroty – „turystów zaskoczyła zima” oraz „nie mieli raków i czekanów”. Jeśli zastanawiasz się, jakie raki w Tatry zabrać, pamiętaj o jednym – w Tatrach zimą naprawdę nie ma żartów. Lepiej być przygotowanym na najgorszy scenariusz, niż czegoś nie dopilnować.
Jednocześnie trzeba pamiętać, że samo posiadanie raków niczego nie załatwia. Nawet jeśli już wiesz, jakie raki w Tatry spakować na wycieczkę, to wciąż tylko połowa sukcesu. Sprzęt nie zastąpi umiejętności. Czekan przypięty do plecaka nie pomoże ci w razie poślizgu, a raki, których nie potrafisz poprawnie założyć, mogą stworzyć więcej zagrożeń niż korzyści. Zimą kluczowe są świadomość, ocena warunków i znajomość podstawowych technik poruszania się w stromym, śnieżnym terenie. Dlatego, jeśli planujesz ambitniejsze trasy, świetnym rozwiązaniem jest kurs turystyki wysokogórskiej, który nauczy cię praktycznego użycia raków, czekana oraz bezpiecznego działania w terenie, który zimą nie wybacza błędów.
Przeczytaj też:
Odwieczny dylemat, czy raków nie warto zastąpić raczkami turystycznymi, które też mają zęby, ale są poręczniejsze? Tatry bywają zimą niezwykle surowe i minimalizmu często nie wybaczają. Raczki z reguły mają “uzębienie” zbyt skromne i niewielkich rozmiarów. Nie są więc w stanie zapewnić przyczepności, jakiej wymagają wyższe góry. Do tego dochodzi niedostosowanie konstrukcyjne. Brak mocnych przednich zębów uniemożliwi ci, wędrówkę w terenie o większym nachyleniu.
Nie oznacza to jednak, że raczki turystyczne są „złe” i do niczego się nie nadają. Mają swoje miejsce i to bardzo konkretne. Świetnie sprawdzą się zimą podczas spacerów dolinami, lekkich wędrówek po ubitych ścieżkach czy wtedy, gdy temperatura spadnie i pojawia się szklista warstwa lodu na prostym terenie. Raczki to idealny wybór na łatwe, niewysokie trasy, gdzie priorytetem jest wygoda i bezpieczeństwo na śliskiej nawierzchni. Nie zastąpią jednak raków tam, gdzie zaczynają się konkretne podejścia, zmrożone żleby, twardy śnieg i warunki, które wymagają pewnego, technicznego kroku.
Ustaliliśmy już, że raki powinny znaleźć się na nogach (lub przynajmniej w plecaku) każdego, kto zimą zapuszcza się w góry dalej, niż do Schroniska nad Morskim Okiem. Ale sprzęt, sprzętowi nie jest równy. Nasz poradnik wypadałoby zacząć od przedstawienia systemów mocowania. A więc jakie raki w Tatry? Rozwiązania są trzy:
Na szlakach w najwyższych polskich górach najczęściej widuje się raki koszykowe. I one, jeśli są dobrej jakości, zwykle wystarczają miłośnikom Tatr. Największym minusem tego rozwiązania, jest dosyć uciążliwy system mocowania (z którym jednak łatwo można się “oswoić”). Do głównych plusów należy dosyć duża uniwersalność, przejawiająca się w tym, że współpracują one z większością butów turystycznych. Warunek to ich odpowiednia sztywność i – co trzeba podkreślić – nie jest to zwykłe “widzimisię” producentów, namawiających do dodatkowego zakupu. Chodzi o to, że przy obuwiu ze zbyt wiotką podeszwą, raki nie mają odpowiedniego oparcia, co może skutkować ześlizgiwaniem się nakładki z buta, a nawet pęknięciami łącznika. Łatwo wyobrazić sobie, jakie mogą być tego konsekwencje.
Przeczytaj też:
To rozwiązanie znajdujące się na drugim biegunie. Raki automatyczne zapewniają szybkie i trwałe mocowanie, co sprawdza się przede wszystkim w przypadku wspinaczki oraz bardziej ekstremalnych form turystyki. Najczęściej proponowane są miłośnikom nieco wyższych gór. Nie może też dziwić fakt, iż w przypadku raków automatycznych trzeba nieco głębiej sięgnąć do kieszeni. Zresztą wydatek nie kończy się wraz z zakupem raków, a to przez konieczność nabycia specjalistycznego obuwia, współpracującego z takim właśnie sprzętem.
Półautomaty są rozwiązaniem kompromisowym. Zakłada się je dosyć łatwo, sprawdzą się także w przypadku bardziej zaawansowanych form turystyki, a jednocześnie nie wymagają zakupu aż tak specjalistycznego obuwia, jak to ma miejsce w przypadku automatów. Buty do półautomatów, w porównaniu z tymi na automaty, z reguły są nieco tańsze i bardziej uniwersalne. Cechą, która odróżnia je od standardowego obuwia trekkingowego, jest specjalne wycięcie, znajdujące się z tyłu buta.
Rodzaj wiązania to dopiero początek. Jeśli zastanawiasz się, jakie raki w Tatry wybrać, musisz wziąć pod uwagę także kilka innych, równie ważnych parametrów. To detale, które w praktyce decydują o bezpieczeństwie, trwałości i komforcie poruszania się zimą po tatrzańskich szlakach. Oto najważniejsze z nich:
Dobrze jest wiedzieć na czym się stoi, a gdy polem zimowej aktywności jest teren bardziej stromy, trzeba bliżej przyjrzeć się zębom raków. Do ich produkcji najczęściej wykorzystuje się aluminium oraz stal. Atutem tego pierwszego jest niska waga, wadą, mniejsza wytrzymałość, która powoduje, że w starciu z twardymi skałami, stoją na gorszej pozycji. Zęby aluminiowe nie są też najlepszym rozwiązaniem, na trasach o większym nachyleniu. Dlatego na tatrzańskie ścieżki lepiej zaopatrzyć się w raki z solidnymi zębami ze stali, które zapewniają wyższy poziom bezpieczeństwa, nie mówiąc już o tym, że powinny służyć ci dłużej.
Raki najczęściej posiadają 10 lub 12 zębów. Nie jest to kwestia estetyki — w zimowych górach liczba zębów ma ogromne znaczenie, bo każdy dodatkowy punkt oparcia zwiększa stabilność i bezpieczeństwo. Tatry to pasmo, w którym nie brakuje stromych podejść i miejsc wymagających pewnego kroku, dlatego ochrona musi być adekwatna. W wyższych partiach 12-zębne raki stają się wręcz koniecznością. Przy modelach 10-zębnych, noszonych przez osoby o większej stopie, istnieje ryzyko, że przednie i tylne zęby będą od siebie zbyt oddalone, tworząc niebezpieczną „martwą strefę” pod śródstopiem, co może obniżyć przyczepność.
Nie oznacza to jednak, że raków z 10 zębami należy całkowicie skreślać. Mają one jedną, bardzo ważną zaletę — są lżejsze, co dla wielu użytkowników przekłada się na wyższy komfort podczas długich podejść. „Dziesiątki” mogą być świetnym wyborem dla osób poruszających się głównie w niższych partiach Tatr, a także dla turystów z mniejszym rozmiarem stopy. Jeśli nosisz buty w rozmiarze 39 lub mniejszym, proporcje raków będą inne i „bezzębny” odcinek pod śródstopiem praktycznie nie wystąpi. W takim przypadku turysta zastanawiający się, jakie raki w Tatry wybrać, może spokojnie rozważyć modele 10-zębne — nadal zapewnią odpowiednią przyczepność.
Mocne zęby na nic mogą się zdać, gdy przyczepi się do nich bardzo lepki śnieg, tworząc pod podeszwą zbitą, śliską masę. Gdy wędrówka odbywa się w scenerii Beskidów, grozi to nieco gwałtowniejszym zetknięciem się z podłożem i paroma siniakami. W pełnych przepaści Tatrach bezwzględnie należy chronić się przed takimi ewentualnościami. Służą do tego specjalne podkładki przeciwśnieżne, znane też jako: antiboty i antisnowy.
Wiesz już jakie raki w Tatry? To sprzęt absolutnie podstawowy, dla każdego, kto myśli o zimowym trekkingu. Bez niego po prostu nie ma co wyruszać na szlak. Jednak ochrona nie będzie pełna, jeśli nie zabierzesz ze sobą także czekana. Dopiero wtedy, gdy masz ze sobą taki komplet, i potrafisz go skutecznie używać, możesz powiedzieć, że jesteś dobrze przygotowany odkrywanie Tatr w malowniczej, zimowej szacie.
