Co to jest bushcraft? Sztuka życia w dziczy | 8academy
30.07.2021

Co to jest bushcraft?

Bushcraft to termin, który coraz częściej pojawia się w mediach. Odcięcie od cywilizacji, bycie w dzikiej naturze zyskuje rzeszę zwolenników. Nie wiesz jeszcze czym jest bushcraft? Nie jesteś pewien czy to coś dla ciebie? Wyjaśniamy czym jest rzemiosło dziczy.

                       

Bushcraft rozwinął się w Ameryce Północnej na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat. Co zaskakujące, jednym z prekursorów i twórców zasad bushcraftu był Polak, Mors Kochański. Jego rodzina wyemigrowała do Kanady w 1938 roku. Kochański dorastał na farmie w stanie Saskatchewan, w środkowej Kanadzie. Od młodości przejawiał zainteresowanie naturą, w latach ’60 studiował sztukę i nauki na Uniwersytecie Saskatchewan. W szczególności interesował się antropologią, psychologią, geologią i pisaniem. Równolegle rozwijał pasje i umiejętności związane z radzeniem sobie w dzikiej, kanadyjskiej naturze.

W latach ’70 Kochański był profesorem na Uniwersytecie Alberty oraz redaktorem pisma Alberta Wilderness Arts and Recreation. W 1988 roku wydał książkę Northern bushcraft, która stała się bestsellerem w Kanadzie. Potem napisał kolejne Bush Arts, Wilderness Skills Series and A Plant Walk with Mors Kochanski, Basic Safe Travel and Boreal Survival Handbook. Żadna niestety nie została przetłumaczona na język polski. Kochański, ceniony za swoją wiedzę, szkolił nawet żołnierzy kanadyjskich, amerykańskich, brytyjskich i szwedzkich.

Do Europy bushcraft dotarł w latach ’90 za sprawą serii programów telewizyjnych emitowanych w BBC. Ich autorem był Reymond Paul Mears, leśnik, instruktor, pisarz i prezenter telewizyjny. W kolejnych odcinkach Mears objaśniał istotę bushcraftu ale także sztuki przetrwania czyli popularnego już survivalu.

co to jest bushcraft
Bushcraft to umiejętności pozwalające żyć w dzikiej naturze korzystając z jej naturalnych zasobów (fot. Robens)

Czy bushcraft to to samo co survival?

Tu rodzi się pytanie – czym w zasadzie różni się bushcraft od survivalu? Czy to to samo? Nie zupełnie. Choć obie aktywności skupiają się na rozwoju umiejętności przetrwania w dzikiej naturze, są miedzy nimi istotne różnice. Zacznijmy od nazwy. Survival to bezkompromisowa sztuka przetrwania, czyli zbiór wszelkich umiejętności pozwalających przetrwać, zazwyczaj stosunkowo krótki okres czasu, w wyjątkowo trudnych warunkach. Pojęcie survival odnosi się zarówno do przetrwania w naturze (np. w przypadku zagubienia w dżungli) jak i we współczesnej cywilizacji (awarie elektryczności, katastrofy).

Na czym polega bushcraft?

Bushcraft to zlepek dwóch angielskich słów: bush (krzaki, gąszcz, dzicz) oraz craft (rzemiosło, kunszt). Dostajemy zatem słowo oznaczające “rzemiosło dziczy, krzaków”. Polskiego odpowiednika na razie brakuje, choć znalazłem jedno, które było bardzo zabawne: “puszczaństwo”. Bushcraft to zatem wiedza i umiejętności pozwalające żyć w dzikiej naturze korzystając z jej naturalnych zasobów przez dłuższy czas. To w pewnym sensie sztuka obcowania z naturą przy minimalnych wykorzystaniu techniki, bardziej niż zdolność krótkiego przetrwania w niej za wszelką cenę. Rzemiosło dziczy to nie walka, to umiejętność dostosowania się do natury, bycia w harmonii za nią.

Oczywiście, granice między survivalem i bushcraftem są nieco płynne a wśród miłośników bushcraftu można zobaczyć różne podejście do tej sztuki. Bushcraft może być:

tradycyjny (rekonstrukcyjny) – to odmiana skupiająca się na wiedzy i wyposażeniu pionierów bushcraftu, odrzucająca współczesne narzędzia.

praktyczny – zbliżony do survivalu, skupiony na umiejętnościach życia w lesie przy pomocy wszelkich dostępnych metod.

filozoficzny – kładzie nacisk na maksymalne zbliżenie do natury, kontemplację przyrody, jedynie z niezbędnym wyposażeniem

Podstawą bushcraftu jest szacunek do przyrody i jej ochrona. (fot. Ticket to the Moon)

Etyka i ochrona przyrody

Jakie umiejętności powinien posiadać każdy szanujący się bushcraftowiec? Takie, które umożliwią mu zrównoważone funkcjonowanie w dziczy, w zależności od jego potrzeb. To rozpalanie ognia, budowa schronień, nawigacja, pozyskiwanie wody pitnej i pożywienia (w tym polowanie i łowienie ryb, jeśli jesz mięso), konstruowanie prostych narzędzi i korzystanie z nich. Wszystko zależy od tego na jak długo planujemy być sam na sam z przyrodą.

Ale przede wszystkim to umiejętność zanurzenia wszystkich zmysłów w dziczy. Mors Kochański był przyrodnikiem, miłośnikiem dzikiej natury. Podstawą bushcraftu jest szacunek do przyrody i jej ochrona. Rzemiosło dziczy zakłada życie w zgodzie z naturą, zrozumienie jej. To ucieczka od wielkomiejskiego zgiełku w stronę ciszy, prostoty i piękna, to nauka o utraconej łączności człowieka z naturą. To również odrzucenie wszystkiego co ten kontakt miałoby utrudnić lub zakłócić. Zbiór zasad etycznych bushcraftu w dużej mierze pokrywa się z zasadami Leave no Trace.

Sprzęt do bushcraftu

Rzemiosło dziczy to sztuka egzystencjalnego minimalizmu. Im mniej sprzętu tym lepiej wsłuchamy się w naturę. Niemniej pewne wyposażenie jest niezbędne i pobyt w lesie bez niego może okazać się trudny, zwłaszcza dla początkującego adepta rzemiosła dziczy. Co warto wziąć? Podstawa to:

co to jest bushcraft
Mimo, że bushcraft to sztuka minimalizmu, pewne rzeczy warto mieć, np. siekierkę (fot. Robens)

Bushcraftowi puryści powiedzieliby, że to i tak sporo. Powyższą listę można jeszcze poszerzyć o kuchenkę (ale po co jeśli można ognisko?), naczynia (wprawni bushcraftowcy umieją je zrobić z drewna), czołówkę (to już luksus), sztućce a zamiast karimaty wziąć hamak. Raczej nie zabiera się namiotu, tworzy on niepotrzebną barierę między nami a naturą. Oczywiście każdy ma swoje określone potrzeby i w miarę obcowania z dziczą sam wypracuje optymalny dla siebie zestaw.

Rzemiosło dziczy – dla kogo?

Bushcraft trudno nazwać sportem. Jest to jednak aktywność, która zyskuje coraz więcej miłośników. Ucieczka od cywilizacji, odrzucenie współczesnej techniki i zanurzenie w naturze jest pociągająca. Uważne obcowanie z przyrodą wyostrza zmysły, daje możliwość obserwacji dzikich zwierząt, uczy spokoju. Rozwija pewność siebie, daje umiejętność opanowania lęku, zwłaszcza tego irracjonalnego. Uczy kontrolowania i zmniejszenia swoich potrzeb, przez to pomaga skupić się na tym co istotne. Bushcraft to podróż w głąb natury ale także w głąb samego siebie. “Puszczaństwo” to coś co może uprawiać każdy. Z pewnością warto zapoznać się z literaturą tematu, zwłaszcza z książkami Morsa Kochańskiego oraz Reymonda Mears’a. A potem ruszyć w las…

                   

Udostępnij

W Temacie

Strona wykorzystuje pliki cookies w celach wyłącznie statystycznych. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były instalowane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookies. Dowiedz się więcej.