02.03.2017

Jak wybrać buty skiturowe?

Wyjazd na narty to często drogie karnety i długie kolejki do wyciągu, ścisk na stoku, czy przaśna muzyka wylewająca się z charczących głośników. Nic dziwnego, że taki rodzaj białego szaleństwa u niektórych wywołuje białą... gorączkę. Zimowi indywidualiści coraz częściej ze zjazdówek przesiadają się więc na skitury.

Liczne ślady nart, przecinające górskie ścieżki są świadectwem pewnej mody. Nie dotyczy ona jednak aktywności nowej, a jest raczej powrotem do korzeni. Pierwszym narciarzom, żyjącym w zamierzchłych czasach, bliżej było właśnie do dzisiejszych fanów skituringu, niż do miłośników ubitych ratrakiem stoków. Ta szczególna forma narciarstwa wymaga dedykowanego sprzętu. Jego kompletowanie to temat na większy cykl. Z niniejszego artykułu dowiecie się jak wybrać buty skiturowe.

Sprzęt skiturowy, czyli jaki?

Skitouring, ski touring, ski-touring, a może skituring? Nie podejmujemy się rozstrzygnięcia, który sposób zapisu jest prawidłowy. Bardzo prawdopodobne, że nie wiedzą tego sami pasjonaci wspomnianej aktywności. Na szczęście mniej zawiła od nazewnictwa, wydaje się być sama… definicja. Przedmiotem tego artykułu jest sport, będący fuzją narciarstwa zjazdowego oraz turystyki górskiej. Zanim w ten sposób zacznie się zdobywać góry, należy uzbierać całkiem pokaźny zestaw, na który składają się dedykowane tej aktywności: narty, wiązania, buty, kije teleskopowe i foki. Przyda się też kask i funkcjonalny plecak. Na bardziej wymagające wycieczki warto zabierać ze sobą także raki i czekan. No i dla własnego bezpieczeństwa lepiej zaopatrzyć się w lawinowe ABC, czyli detektor, łopatę i sondę. Jest tego sporo. Ale spokojnie. Proces kompletowania sprzętu można podzielić na etapy.

Jak wybrać buty skiturowe?

Kompletowanie sprzętu warto zacząć od butów. (fot. Scarpa)

Buty skiturowe dawniej

Zastanawiając się jak wybrać buty skiturowe warto przyjrzeć się ich historii. Inżynierowie pracujący dla branży sportowej nie marnują czasu, proponując coraz to nowsze rozwiązania. Poważną ewolucję przeszły też buty skiturowe, początkowo przypominały wyglądem dawne skorupy wspinaczkowe (takie jak Koflach Arctis Expedition & Koflach Albona, Scarpa Vega na klamry czy Scarpa Denali). Można było wymiennie stosować je pod kątem podchodzenia na nartach i wspinania. Osoby, które skituringiem zajmowały się przed laty, miały trochę inne oczekiwania co do sprzętu, niż dzisiejsi fani tej dyscypliny. Dawniej dobry narciarz zwracał przede wszystkim uwagę na zjazd, dlatego decydował się najczęściej na klasyczne buty narciarskie. Do tego wiązania szynowe, pozwalające na wpinanie zarówno tego typu butów jak i wspinaczkowych skorup. Całość ważyła zatem sporo, oczywiście można było też trafić na sprzęt o niższej wadze, ale nie był on wolny od wad. – Kiedyś buty lekkie były też bardzo miękkie i słabo trzymały staw skokowy podczas zjazdu. Nie nadawały się one dla początkujących skiturowców, którzy mieli problemy ze zjazdami – wspomina ski-alpnistka Anna Figura.

lekkie buty na skitoury

Nowoczesne buty skiturowe łączą w sobie cechy butów narciarskich i wspinaczkowych. Na zdjęciu Dynafit TLT7 oraz Dynafit TLT6. (fot. 8a.pl)

Buty skiturowe dziś

Współczesne buty skiturowe łączą w sobie cechy butów narciarskich i wspinaczkowych. Oferują dwie funkcjonalności: mocno trzymaja kostkę, gdy zjeżdżamy oraz umożliwiają wygodne podchodzenie po stromym i skalistym terenie. Od obuwia narciarskiego różnią się niższą wagą i przystosowaną do chodzenia po górskim terenie podeszwą. Do tego pozwalają na swobodne przechodzenie z trybu zjazdowego (unieruchomiony staw skokowy) do podejściowego (włączona ruchomość stawu skokowego). Większy wybór sprawia, że fani skituringu mogą lepiej dopasować sprzęt do charakteru swojej aktywności. Jak wybrać buty skiturowe? Warto podjąć dokładną analizę potrzeb.

– Prowadzę szkolenia skitourowe i często spotykam się z podejściem, że narta musi być bardzo długa i szeroka, a but sztywny, żeby komfort jazdy był jak największy. Oczywiście to prawda, ale należy pamiętać, że najpierw na tym ciężkim sprzęcie trzeba pokonać podejście, dopiero potem zjazd. Początkujący skiturowcy, podchodzący na mega ciężkim sprzęcie, są tak wycieńczeni, że i tak nie mają przyjemności i komfortu na zjeździe. Często też zniechęcają się po pierwszym wyjściu – zauważa Anna Figura. Na szczęście dzisiaj skiturowcy mają do wyboru sprzęt mocno odchudzony, a jednocześnie funkcjonalny.

buty dla freeraidowców

Precision Lock System stosowany przez Dynafit pozwala na pełne usztywnienie buta podczas zjazdu. Na zdjęciu model Beast. (fot. 8a.pl)

Zatem jak wybrać buty skiturowe?

Dopasowywanie butów to czynność, której należy poświęcić trochę czasu. To pierwszy krok w kompletowaniu własnego skiturowego zestawu. Waga podejmowanych decyzji jeszcze wzrasta, gdy o skituringu myślimy w kategoriach rywalizacji. Osoby odwiedzające sklepy stacjonarne, mają ułatwione zadanie, bo często mogą skorzystać z przyrządu zwanego przykładnicą oraz z wiedzy i doświadczenia sprzedawców. A jak radzić sobie w sytuacji, gdy odpowiedzi na pytanie jak wybrać buty skiturowe nie może pomóc nam żaden doradca? Oto kilka aspektów, na jakie warto zwrócić uwagę.

Jak wybrać buty skiturowe – rodzaj aktywności

Wybierając buty skiturowe warto zastanowić się nad rodzajem podejmowanej aktywności. Ma on znaczenie, ponieważ poszczególne modele różnią się między sobą konstrukcją, podeszwą, systemem zapięcia czy przepinania oraz wagą. Innych funkcjonalności będą poszukiwać zawodnicy, dla nich kluczowa będzie niska waga, dochodząca do połowy wagi innych butów. Jak wybrać buty skiturowe pod konkretną aktywność? Istotny może być także czas przepinania z podchodzenia do zjazdu. Przykładem modelu będącego częścią kolekcji Race może być Dynafit PDG 2. Jeśli użytkownicy stawiają bardziej na szybkie poruszanie się w ośnieżonym terenie, dobrym rozwiązaniem może być seria Speed oraz jej flagowe modele TLT7. Wśród osób poszukujących lekkości oraz wydajności na podejściu, także wtedy, kiedy konieczne będzie założenie raków, dobrym wyborem mogą okazać się buty Scarpa F1 w damskiej jak i męskiej wersji.

Buty skiturowe

Ważny jest odpowiedni dobór butów skiturowych do aktywności. (fot. Dynafit)

Natomiast jeśli marzy nam się zestaw, który spełni swoje zadanie zarówno przy pokonywaniu metrów w górę poza przygotowaną trasą jak i podczas jazdy na stoku, można rozważyć model Dynafit Speedfit. To wariacja w serii Speed zaprojektowana z myślą o osobach dzielących swój wolny czas między jazdę z karnetem jak i bez niego. Dla fanów skitouringu, których cieszy nie tylko zjazd, ale i wymagające podejście stworzono serię Tour. Do niej zalicza się nowość 2018 Hoji oraz model Dynafit Radical. To gwarancja wygody w trakcie pokonywania kolejnych metrów w górę oraz w czasie sunięcia w dół w świeżym puchu. Jeśli w planach pojawia się raczej niczym nieograniczony zjazd, najbardziej odpowiednia może okazać się propozycja z serii Free, a konkretnie Dynafit Beast.

Jak wybrać rozmiar butów skiturowych?

Przed przystąpieniem do mierzenia butów dobrze jest sprawdzić dokładną długość stóp. Najłatwiej zrobić to przy pomocy ołówka i kartki papieru (po obrysowaniu należy zmierzyć wymiar, biorąc pod uwagę położenie skrajnych punktów). Otrzymany w ten sposób wynik trzeba zaokrąglić w górę, co pół centymetra – tak, jak wzrasta numeracja. Przykładowo: jeśli stopy mają długość 28,2 cm, to trzeba rozejrzeć się za butami o numerze 28,5. Dlaczego warto zmierzyć obie stopy? Nierzadko zdarza się, że różnią się one między sobą długością. Wtedy punktem odniesienia będzie stopa większa. A więc jak wybrać buty skiturowe? Obowiązuje zasada: najlepszym butem będzie najmniejszy, z tych, które wydadzą się nam wygodne. Po znalezieniu odpowiedniego rozmiaru warto zmierzyć jeszcze wersję o pół numeru mniejszą. Może okaże się, że to właśnie one pasować będą idealnie. Warto zwrócić uwagę także na rozróżnienie damskich i męskich modeli, najczęściej różnice występują nie tylko w zakresie rozmiarów, ale także w szerokości buta w okolicy łydki. Kobiety poszukują butów o większym obwodzie.

Męskie i damskie buty skiturowe

Scarpa Maestrale dla mężczyzn i ich damski odpowiednik, Gea. (fot. 8a.pl)

Rodzaj podeszwy

Vibram

W butach skiturowych najczęściej można spotkać się z dwoma producentami podeszew. Są to Vibram oraz Pomoca i tak w modelach marki Scarpa jest to Vibram, a w butach marki Dynafit można raczej znaleźć podeszwy Pomoca. Starając się znaleźć odpowiedź na pytanie jak wybrać buty skiturowe, warto spojrzeć na ich podeszwę. W modelu Scarpa Maestrale zastosowano podeszwę Scarpa Cayman Pro wykonaną z mieszanki TOP85, gwarantującej odpowiednią wytrzymałość oraz przyczepność. Gumowy profil zmniejsza gromadzenie się śniegu pod butem, a konstrukcja przodu umożliwia sprawną współpracę z wiązaniami. Natomiast buty skiturowe Scarpa F1 zostały wyposażone w podeszwę Scarpa Ufo Evo z bieżnikiem oferującym maksymalną przyczepność na zróżnicowanym podłożu.

Podeszwy butów skiturowych

Buty skiturowe marki Scarpa wyposażono w podeszwy Vibram. (fot. 8a.pl)

Pomoca

Podeszwa w butach Hoji ma za zadanie odpowiedzieć na potrzeby osób, dla których skitouring to fuzja podejścia i zjazdu. Błoto, śnieg i skały – ta podeszwa zagwarantuje właściwą przyczepność w każdych warunkach. Bieżnik opracowano tak, by możliwe było jego samooczyszczanie się. Pomoca Radical to stabilność i wytrzymałość przekładające się na bezpieczeństwo na każdym podłożu. Pomoca Beast stanowi właściwą propozycję dla freeriderów, którzy cenią sobie bezpieczny zjazd. Natomiast Pomoca Speedfit została zaprojektowana, by skutecznie połączyć lekkość z prędkością. Charakteryzuje się odpowiednią przyczepnością z uwagi na większą powierzchnię kontaktu z podłożem. Podeszwa butów skiturowych Pomoca TLT7 jest wytrzymała, a jednocześnie lekka. Oferuje niezbędne trzymanie na różnym podłożu. Powstała, by sprostać zawodniczym normom.

Podeszwy Pomoca

Buty skiturowe marki Dynafit zostały wyposażone w podeszwy Pomoca. (fot. Pomoca)

Jak wybrać buty skiturowe – system zapięcia

Buty skiturowe Scarpa

Producenci próbują nieustanie rywalizować w zakresie rozwiązań technologicznych w butach skiturowych. Na rynku dostępnych jest kilka rodzajów zapięć, każda z marek dysponuje własnym zestawem pomysłów w tym względzie. Jak wybrać buty skiturowe, jaki system zapięcia? W modelach skiturowych Scarpa stosuje głównie dwa rozwiązania. Pierwsze to system Wave Closure pozwalający na redukcję wagi, but jest zabezpieczony w dwóch miejscach za pomocą jednej klamry. Buty Scarpa Maestrale zostały wyposażone w wieloelementowy system zapięcia. Trzymanie stopy w odpowiedniej pozycji gwarantuje zapięcie HRS Strap umożliwiające regulację o 4 mm z każdym ruchem. Natomiast klamra Thor Rack blokuje stopę w pożądanej pozycji, sprawdza się zarówno w trakcie podchodzenia jak i zjazdu. Całość zabezpieczają także dwa zapięcia na rzep Power Strap Lite oraz Finger Strap.

Drugą propozycją jest Boa Closure System występujący w serii F1. Gwarantuje on odpowiednie dopasowanie poprzez ruch pokrętła, jego ustawienie zmienia się co 1 mm. Dodatkowo na zapięcie buta składa się także klamra Fast Buckle z rzepem Velcro, którą można stosować na podejściu i podczas zjazdu, w zależności od jej ustawienia. Ostatnim elementem systemu odpowiadającego za zapięcie butów skiturowych F1 jest Finger Strap, blokujący nogę na wysokości łydki. Warto wspomnieć także o dźwigni pozwalającej na zmianę trybu z Walk na Ski. Nie jest ona zależna od zapięcia butów, to szybki i jednocześnie wysoce funkcjonalny system.

Boa Closure System

System zapięcia Boa w butach skiturowych Scarpa F1 oraz przełącznik trybów Walk/Ski. (fot. 8a.pl)

Buty skiturowe Dynafit

Buty skiturowe Dynafit cechują się różnymi systemami zapięcia, w TLT występuje Ultra-Lock System 3.0, co oznacza, że w trakcie podchodzenia można skorzystać z dwóch możliwości: wszystkie klamry odpięte lub zapięta pierwsza oraz druga (bez zablokowania buta). Dopiero zabezpieczenie dodatkowej drugiej klamry przełącza but w pozycję do zjazdu. W modelu Speedfit zastosowano Ultra-Lock System 2.0, który pozwala na podchodzenie w rozpiętym bucie oraz zablokowanie go poprzez zapięcie górnej klamry. Natomiast w zawodniczych butach PDG 2 skorzystano z rozwiązania Ultra-Lock System 1.0, dzięki któremu za pomocą górnej klamry można przejść z trybu Walk do Ski. We freeride’owych modelach zdecydowano się postawić na zapięcie, które maksymalnie usztywnia całą konstrukcję buta na czas zjazdu. Precision Lock System zapewnia maksymalny możliwy transfer energii z nogi na nartę. W pozycji Ski skorupa, botek oraz sztywny spoiler są całkowicie zablokowane. Pozwala to na precyzyjne prowadzenie nart w trudnościach.

Innowacją w 2018 roku było pojawienie się buta skiturowego Dynafit Hoji wyposażonego w rewolucyjny system zapięcia. Za pomocą jednego ruchu możliwe jest przejście z trybu podchodzenia do zjazdu. Ruch klamry do góry to podchodzenie, ruch w dół to zjazd. Działa on nie tylko na skorupę buta, ale na całą jego konstrukcję, pozwalając na maksymalne zabezpieczenie stopy w trakcie wymagającego zjazdu w terenie. Ma on zastosowanie nie tylko na zewnątrz, ale także wewnątrz buta, co ilustruje poniższy film.

Jak wybrać buty skiturowe dla początkujących?

Czego innego oczekiwać będą osoby, które dopiero zaczynają swoją przygodę ze skituringiem, a czego innego doświadczeni zawodnicy, którzy korzystają z najbardziej wymagających tras. Dla początkujących Piotr Gąsiorowski ma radę: Zacznijcie mierzenie od modelu Dynafit TLT7 lub Speedfit – jeśli pasuje, to w zasadzie poszukiwania można uznać za zakończone. Jeśli będą za wąskie lub za szerokie, wtedy proponuję przyjrzeć się innym modelom. Seria Speedfit sprawdzi się poza przygotowaną trasą jak i na stoku, dlatego można uznać ją za najbardziej uniwersalną dla osób lubiących poruszać się w górach szybko i na lekko. Dla miłośników skitouringu jako kombinacji podchodzenia i zjazdu dobrym wyborem mogą okazać się Hoji oraz Scarpa F1. To modele charakteryzujące się wygodnym systemem przełączania z trybu Walk na Ski. Natomiast osoby stawiające na maksymalną przyjemność ze zjazdu powinny zwrócić się raczej w stronę butów Scarpa Maestrale oraz Dynafit Radical.

Dynafit Speedfit

Buty skiturowe Speedfit sprawdzą się przy pochodzeniu oraz podczas zjazdu. (fot. Dynafit)

Buty dla doświadczonych

O ile na początku chodzi o oswojenie się z dyscypliną, późniejsze wymagania ewoluują w stronę jej konkretnych specjalizacji. Zatem jak wybrać buty skiturowe dla doświadczonych? –  Wszystko zależy od tego, jaką aktywność fizyczną będziemy uprawiać na skiturach – zapewnia Magdalena Kozielska. Mój aktualny zestaw jest nieco „pomieszany”, ale optymalny dla mnie pod kątem lekkości i swobody ruchu komplet, w skład którego wchodzą kije i buty Dynafit PDG oraz narty i wiązania Dynafit DNA. Ograniczenie wagi sprzętu sprzyja uzyskiwaniu lepszych wyników, dlatego sprzęt bardzo lekki cieszy się dużym uznaniem sportowców. A co z tymi, którzy się z nikim nie ścigają, ale realizują swoją pasję?

Freeriderzy będą patrzeć w stronę modeli Beast Carbon, a kobiety w stronę jego damskiego odpowiednika Beast Lady. Ktoś, kto bardziej celuje w działalność np. Andrzeja Bargiela, czyli szybkie wejścia i zjazdy techniczne w trudnych górach, pewnie skłoni się bardziej ku TLT7 lub wręcz zawodniczych DNA w całości z karbonu  –  zapewnia Piotr Gąsiorowski.

Udostępnij

W Temacie

Strona wykorzystuje pliki cookies w celach wyłącznie statystycznych. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były instalowane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookies. Dowiedz się więcej.