Alpinizm przemysłowy - wszystko, co trzeba wiedzieć
09.11.2020

Alpinizm przemysłowy – wszystko, co trzeba wiedzieć

Czym jest alpinizm przemysłowy? Czy potrzeba specjalistycznych kursów, by się nim zajmować? Czy prosto ze skał możemy przenieść się na budynki i zarabiać na naszej pasji? Odpowiedzi znajdziesz w naszym artykule.

                       

Alpinizm przemysłowy (ang. rope access) to technika pracy, wymagająca stosowania technik linowych i związana z pracą na wysokości. Z historii wiemy, że najsłynniejsi polscy himalaiści, jak Krzysztof Wielicki czy Jerzy Kukuczka zarabiali w ten sposób na wyprawy w góry najwyższe. Dziś także wspinacze i speleolodzy niejednokrotnie wykorzystują swoje umiejętności do wykonywania specjalistycznych zleceń.

Z czym wiąże się praca alpinisty przemysłowego?

Alpinizm przemysłowy znajdzie zastosowanie wszędzie tam, gdzie dostęp linowy ma swoje uzasadnienie ekonomiczne i logiczne. Wykorzystuje się w nim techniki budowania stanowisk, wykonywania zjazdu i podchodzenia na linie. Wymaga specjalistycznego sprzętu, umiejętności, siły i wytrzymałości fizycznej. Alpinista przemysłowy pracuje najczęściej na zewnątrz, narażony na wszelkie zjawiska atmosferyczne. Działa na dużych wysokościach, niejednokrotnie w trudnych, a nawet szkodliwych dla zdrowia warunkach. Każdy błąd może kosztować go utratę cennego sprzętu, zdrowia, a nawet życia. Bez przesady można powiedzieć, że jest to zajęcie dla prawdziwych twardzieli.

alpinizm przemysłowy Ero Prace Wysokościowe
Alpinizm przemysłowy wymaga skomplikowanych operacji sprzętowych (fot. Eryk Gajewski/Ero Prace Wysokościowe)

Dziedziny alpinizmu przemysłowego

Techniki dostępu linowego wykorzystuje się w różnych dziedzinach przemysłu. W mieście najczęściej widzimy alpinistów przemysłowych podczas mycia okien wieżowców czy wieszania banerów reklamowych. Ale wykwalifikowani robotnicy pracują także na platformach wiertniczych, w elektrowniach, na wiatrakach, tamach, okrętach, na kominach, budynkach mieszkalnych i użytkowych. Alpiniści przemysłowi prowadzą ocenę techniczną, wykonują prace serwisowe, czyszczą lub malują elementy danej konstrukcji, montują i demontują nadajniki. Zdarza się także, że działają w środowisku naturalnym, na przykład przy wycince drzew czy zabezpieczaniu osuwisk.

alpinizm przemysłowy Ero Prace wysokościowe
Bezpieczna wycinka drzew w zabudowanym terenie to także zadanie dla alpinistów przemysłowych (fot. Eryk Gajewski/Ero Prace Wysokościowe)

Formalne aspekty dostępu linowego

Pierwszą organizacją, która opracowała formalne zasady prac wysokościowych była IRATA (Industrial Rope Access Trade Association). Stowarzyszenie to powstało pod koniec lat osiemdziesiątych, a jego zasadniczym celem było opracowanie zasad bezpieczeństwa pracy na wysokościach. Obecnie stowarzyszenie zrzesza niemal sześćset firm, zatrudniających wysoko wykwalifikowanych robotników. Wszystkie operacje wysokościowe są nadzorowane przez specjalistę trzeciego stopnia i prowadzone w oparciu o międzynarodowy kodeks dobrej praktyki (ICOP, International Code of Practice). 

W wielu krajach świata istnieją stowarzyszenia nadzorujące system szkolenia pracowników wysokościowych. Najważniejszym w Polsce jest Organizacja Techników Dostępu Linowego (ODTL). System szkolenia opiera się na systemie IRATA i obejmuje trzy stopnie:

  • Stażysta dostępu linowego
  • Technik dostępu linowego
  • Specjalista Dostępu Linowego 

Kurs na każdy stopień prowadzony jest przez certyfikowanego Instruktora (ich wykaz znajduje się na stronie internetowej ODTL) i zakończony jest egzaminem. Ponadto trzeba uzyskać zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy na wysokości oraz przechodzić regularne badania okresowe. Co najmniej co trzy lata organizuje się ponadto szkolenia okresowe, mające na celu odświeżenie i uaktualnienie posiadanych umiejętności. 

Kask do prac wysokościowych Climbing Tehcnology
Do prac wysokościowych należy używać atestowanego sprzętu, takiego jak kask Climbing Technilogy (fot. 8academy)

Sprzęt do prac wysokościowych

Mogłoby się wydawać, że sprzęt wspinaczkowy czy jaskiniowy wystarczy, by pracować na wysokości. Jednak nic bardziej mylnego! Po pierwsze, podczas robót wysokościowych sprzęt może mieć styczność z rozpuszczalnikami, farbami, klejami czy innymi środkami chemicznymi. Musi więc być odporny na ich działanie. Po drugie: zgodnie z europejskimi normami do prac na wysokości można używać wyłącznie sprzętu zakwalifikowanego do środków ochrony indywidualnej i posiadającego znak CE. Sprzęt sprawdza się każdorazowo przed przystąpieniem do pracy oraz dodatkowo podczas rutynowych, kontroli.

  • Niezależnie od rodzaju pracy należy zawsze nosić kask do pracy na wysokości.
  • Niezbędnym elementem wyposażenia jest solidna uprząż robocza zgodna z normami EN 361 oraz EN 813.Ważne, by miała ona możliwość zaczepienia zintegrowanej z nią uprzęży piersiowej, gdyż może być to niezbędne w przypadku niektórych rodzajów robót. Aby zapewnić większy komfort, można dodatkowo używać ławeczki.
  • Do pracy na wysokości dopuszczone są tylko specjalistyczne karabinki zgodne z normą EN 341 lub EN 12841
  • do przemieszczania się pracownika służą certyfikowane przyrządy do podchodzenia oraz przyrządy zjazdowe
  • Liny do podchodzenia i pracy to liny pojedyncze, statyczne, o grubości co najmniej 10 mm, odporne na ścieranie i zabrudzenia, z certyfikatem EN 1891. Natomiast przy obciążeniach dynamicznych stosuje się liny z normą EN 892
  • Spośród drobniejszego sprzętu do prac na wysokości wymienić można bloczki do transportu ciężarów, lonże, płytki stanowiskowe i taśmy o wytrzymałości co najmniej 22kN.
Karabinek z podwójnym zabezpieczeniem Climbing Technology
Karabinek Climbing Technology Big z podwójnym zabezpieczeniem gwarantuje bezpieczeństwo pracy (fot. 8academy)

Co jeszcze warto wiedzieć?

Poza fachowym sprzętem do pracy na wysokości ważnym elementem wyposażenia pracownika jest odpowiedni strój. Jako warstwa spodnia zawsze najlepiej sprawdzi się bielizna termoaktywna, która zapewnia komfort cieplny. Pozostałe elementy stroju w dużej mierze zależą od rodzaju wykonywanej pracy. Na pewno musi być to odzież bez pasków, pozbawiona zbędnych elementów, z kieszeniami zapinanymi na zamek błyskawiczny lub rzepy. Jeśli jest mokro, pracownicy powinni nosić nieprzemakalne kombinezony. Pracodawca musi ponadto wyposażyć swoich pracowników w takie środki ochrony, jak zatyczki do uszu, okulary ochronne czy grube rękawice.

Lina statyczna Tendon Static
Do prac wysokościowych używa się wyłącznie atestowanych lin (fot. 8academy)

Wszyscy pracownicy wysokościowi posiadają książkę prac, w której rejestruje się liczbę przepracowanych godzin. Na ich podstawie pracodawca weryfikuje doświadczenie pracownika.

Fachowi alpiniści przemysłowi podkreślają, iż jest to ciężka praca. Wymaga bowiem odporności na stres, żelaznej kondycji, obycia z wysokością, znakomitego przygotowania. Dlatego w tym zawodzie wytrwają prawdziwi pasjonaci. To właśnie z myślą o nich organizuje się zawody w technikach linowych, współorganizowane między innymi przez firmę Petzl.

                   

Udostępnij

W Temacie

Strona wykorzystuje pliki cookies w celach wyłącznie statystycznych. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były instalowane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookies. Dowiedz się więcej.