Co to są stuptuty? Dla kogo są ochraniacze na buty górskie? | 8academy
18.12.2019

Co to są stuptuty? Komu i gdzie przydadzą się ochraniacze na buty górskie?

Stuptuty, czyli ochraniacze, to sprzęt kojarzony przez większość turystów raczej z sezonem zimowym. Tymczasem zastosowań mają kilka, także przez pozostałe miesiące w roku.

                       

Tak właściwie, co to są stuptuty?

Zacznijmy od wyjaśnienia, co to są stuptuty (ochraniacze na buty górskie). W najprostszym ujęciu to: specjalne „tuby” z niezbyt grubego materiału, obejmujące łydki i kostki, zakładane na buty i spodnie. Zazwyczaj wyposażone są w dodatkowe elementy, takie jak: pasek podtrzymujący pod butem, regulacje obwodu, haczyk do zaczepiania o sznurowadło. Zamykane są na suwak lub rzep, a często przez obydwa te patenty. Producenci czasami oferują taki sprzęt w dwóch wersjach: stuptuty damskie (dopasowane do fizjonomii i gustu pań) oraz stuptuty męskie.

jakie stuptuty kupić
Stuptuty, czyli ochraniacze na buty, używane są w różnych okolicznościach. (fot. 8academy)

W niniejszym tekście nie będę rozwodzić się jednak nad cechami takiego dodatku. O tym przeczytasz w kolejnym artykule. Tutaj chciałbym rozważyć inną kwestię, a mianowicie: komu warto polecić rzeczone ochraniacze i w jakim terenie są one najbardziej przydatne.

Jakich stuptutów używam?

Jeśli dowiedziałeś (-aś) się właśnie co to są stuptuty (ochraniacze na buty górskie), czas wyjaśnić, kiedy taki sprzęt jest najbardziej przydatny. Większość z nas zabierze je w góry, gdy na szlaku leży śnieg. Nie są one jednak wyposażeniem wyłącznie zimowym. Osobiście używam dwóch par:

  • Pierwsza to stuptuty lekkie, ale wyposażone w membranę GORE-TEX®. Sięgające nieco poniżej kolan i zakrywające wierzch butów. Idealne do zastosowań zimowych oraz na śnieg. Przykład: stuptuty Extremities Packagaiter GTX.
  • Drugą parę stanowią stuptuty bardzo lekkie, dopasowane do butów trailowych lub podejściowych. Zakładam je niekiedy, idąc piaszczystym terenem. Mają one chronić niskie obuwie przed wpadaniem żwiru i piasku, który co chwilę musiałbym wytrzepywać. Chronią też skarpety i spodnie przed kolcami i wbijającymi się w nie nasionami różnych roślin (np. uporczywymi rzepami). Przykład: Rab Scree Gaiter.

    Lekkie ochraniacze były moim wybawieniem podczas wędrówki przez góry Iranu, gdzie regularnie trafiałem na pustynny, pokryty żwirem, teren.

co to są stuptuty
Niskie i lekkie ochraniacze na buty górskie przydały się na Głównym Szlaku Beskidzkim. (fot. archiwum autora)

Stuptuty (ochraniacze na buty górskie) – przed czym chronią?

Ochraniacze na buty w góry to sprzęt dużo bardziej przydatny, niż mogłoby się wydawać. Poniżej znajdziesz kilka przykładów, które dają wyobrażenie o tym, co to są stuptuty i kiedy najbardziej się przydają.

Stuptuty chronią przed piaskiem

Pustynia to teren, gdzie ochraniacze na buty górskie zabieram niemal zawsze. Sarah Marquis, szwajcarska podróżniczka, która przeszła pieszo 20000 km z Syberii do południowej Australii, na wszystkich zdjęciach ze swojej wyprawy nosi wysokie stuptuty. I to nawet na upalnej, australijskiej pustyni! Broniła się w ten sposób przez pustynnym piaskiem, który wpadając do butów, powodowałby obtarcia, rany i stwarzał potencjalne ryzyko zakażenia.

stuptuty na pustynię
Co to są stuptuty? Dobrze wiedzą to podróżnicy przemierzający pustynie. Gdy wędrowałem przez Iran, niskie ochraniacze zapobiegały wpadaniu piasku do butów. (fot. archiwum autora)

Ochrona przed deszczem

Dobrym pomysłem jest założenie ich na silny deszcz. Tym razem jednak nie na, ale pod spodnie. Niezbyt długie, lekkie stuptuty noszone pod nogawkami i osłaniające buty, zapobiegają dostawaniu się wody do wnętrza cholewek, pozwalając jej spływać na ziemię. W bardzo deszczową pogodę pomoże to dłużej utrzymać suche stopy.

Ochrona przed śniegiem

Zima to naturalne środowisko ochraniaczy. Używam ich zawsze, gdy marsz oznacza przebijanie się przez śnieg. Z tego samego powodu zabieram je w góry wysokie przez cały rok (obowiązkowo znalazły się w ekwipunku przygotowanym z myślą o wejściu na Mont Blanc).

ochraniacze na buty górskie
Podczas wejścia na Mont Blanc wysokie ochraniacze na buty górskie zabezpieczały przed śniegiem moje buty i nogawki spodni. (fot. archiwum autora)

Ochrona przed uszkodzeniami

Stuptuty warto założyć także wtedy, gdy chcemy zabezpieczyć spodnie przed uszkodzeniami mechanicznymi. W trudnym, skalnym terenie lub gdy nosimy dość drogie spodnie przeciwdeszczowe z membraną, ochraniacze przedłużą ich żywotność.

Jakie stuptuty wybrać?

Osobiście wybieram krój dopasowany (choć nie za ciasny), gdyż o taki ochraniacz trudniej zahaczyć rakiem. Odpada też ryzyko wycierania materiału przez ranty butów. Wolę również, gdy tkanina jest miękka i raczej lekka. Zgoda, stuptuty nie będą wtedy aż tak odporne na kontakt z zębami raków, jednak w górach częściej chodzę bez takiego wsparcia.

Gruby materiał zawsze będzie wytrzymalszy, lecz może gorzej oddychać. Nawet na mrozie wilgoć z potu będzie zbierała się po jego wewnętrznej stronie. To sprawi, że doły nogawek będą mokre, a po zdjęciu zamarzną. Moje lekkie stuptuty w połączeniu z softshellowymi spodniami oddychają wzorowo, zarówno przy +15°C, jak i przy -15 °C.

ochraniacze na buty górskie
Cesta Hrdinov SNP na Słowacji – zimowe przejście. (fot. autor)

W niniejszym tekście znalazły się uwagi, zebrane podczas wypraw, na których korzystałem z ochraniaczy na buty górskie. Warto jednak uzupełnić te informacje o porady specjalistów z 8academy, które znajdziesz w innym artykule poświęconym stuptutom.

                   
1% dla TOPR

Udostępnij

W Temacie

Strona wykorzystuje pliki cookies w celach wyłącznie statystycznych. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były instalowane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookies. Dowiedz się więcej.