Ich nazwa jest nawiązaniem do francuskiego zwrotu "stop tout", czyli "zatrzymać wszystko" i precyzyjnie określa jakie powinniśmy mieć wobec nich oczekiwania.
Stuptuty zajmują miejsce w pierwszej linii ochrony, a ich zadanie polega na izolowaniu naszych butów od cieczy i wszelkiego rodzaju ciał stałych oraz osłanianiu nogawek trekkingowych spodni. Chociaż wyglądają dosyć niepozornie, ich rola jest nie do przecenienia, o czym najdobitniej można się przekonać w miesiącach jesienno-zimowych oraz wczesną wiosną. Warunek jest jeden: muszą to być stuptuty działające ściśle według przytoczonej wyżej definicji, a nie takie, które zatrzymują PRAWIE wszystko. Jakie stuptuty wybrać? Mamy dla was kilka praktycznych porad.
To ochraniacze na buty i dolną część nogawek, które chronią przed śniegiem, błotem i wodą wpadającą “górą” do buta. Jeśli zdarzyło Ci się iść zasypanym szlakiem i wrócić z mokrymi skarpetami mimo porządnych butów trekkingowych – właśnie wtedy docenisz ich działanie. Stuptuty są nieocenione w zimie, podczas wędrówek w śniegu, roztopach, przejściach przez mokrą trawę lub błotniste odcinki. Dobrze dobrany model zapewnia suchość i komfort, niezależnie od tego, co dzieje się pod nogami.
Przeglądaj ochraniacze na buty
Jak zbudowane są stuptuty? Zwykle zakłada się je na spodnie i buty, mocując paskiem pod podeszwą oraz haczykiem do sznurowadeł. Większość modeli ma zamek lub rzep ułatwiający zakładanie, a u góry – ściągacz, który zapobiega zsuwaniu się materiału. W terenie liczy się trwałość, dlatego dobre stuptuty wykonuje się z wytrzymałych tkanin – często wzmocnionych cordurą – oraz z materiałów wodoodpornych, często wyposażonych w wodoodporne membrany, takie jak GORE-TEX. Wybór odpowiedniego modelu zależy od rodzaju aktywności i warunków, w których planujesz wędrować. Jakie stuptuty wybrać? O tym już za chwilę.

Stuptuty, to wynalazek niezwykle prosty, ale skuteczny. Największą grupą w tej kategorii sprzętowej są ochraniacze na buty dedykowane osobom przemierzającym turystyczne szlaki. Stuptuty trekkingowe (stuptuty turystyczne) należą do podstawowego wyposażenia miłośników górskich wojaży, szczególnie tych, którzy swoją pasję realizują niezależnie od pogody lub preferują nieprzetarte szlaki. To właśnie im w niniejszym tekście poświęcimy najwięcej miejsca.
Stuptuty biegowe to rozwiązanie stworzone z myślą o osobach trenujących w terenie – szczególnie na górskich szlakach, błotnistych leśnych trasach czy zimą, gdy śnieg zaczyna wpadać do buta. Ich głównym zadaniem nie jest pełna wodoodporność, jak w modelach trekkingowych, ale ochrona przed drobnymi kamieniami, błotem, śniegiem i trawą, które mogą irytująco wpadać do buta i wybijać z rytmu biegu. Dobrze sprawdzają się także podczas zawodów trailowych, kiedy liczy się każda sekunda, a przemoczone skarpety czy szuranie buta o kamyk potrafią rozproszyć uwagę.
Przeglądaj stuptuty do biegania
W porównaniu do klasycznych stuptutów turystycznych, modele biegowe są niższe, lżejsze i bardziej elastyczne. Nie mają sztywnych elementów ani grubej membrany, żeby nie ograniczać ruchu ani nie zwiększać wagi. Liczy się tu minimalizm, dopasowanie do buta i nogi oraz dobre trzymanie – zwykle dzięki elastycznemu ściągaczowi, haczykowi do sznurowadeł i lekkiej taśmie pod podeszwą. Jeśli biegasz w terenie i masz dość wyciągania piachu lub śniegu z butów – to znak, że czas rozejrzeć się za stuptutami biegowymi.

Jeśli już wiemy, co to stuptuty, warto zastanowić się, jakie konkretnie wybrać, czyli na co zwrócić uwagę podczas zakupu. Konstrukcja stuptutów jest bardzo prosta, to w zasadzie kawałek wodoodpornego materiału, wyposażony w systemy mocowania. Zatem, zanim podejmiecie decyzję, warto zwrócić uwagę konkretne elementy budowy.

Tak, stuptuty dla dzieci istnieją i naprawdę warto po nie sięgnąć, jeśli Twój mały odkrywca nie odpuszcza żadnej kałuży, zaspy czy błotnistej ścieżki. To dokładnie ten sam rodzaj ochrony, co w modelach dla dorosłych – tylko w mniejszym rozmiarze i często z łatwiejszym systemem zakładania.
Dobrze dobrane dziecięce stuptuty świetnie sprawdzają się podczas zimowych spacerów, saneczkowych wypraw i górskich ferii. Chronią przed śniegiem, który sypie się do butów z góry, błotem pośniegowym i mokrą trawą. Do tego pomagają utrzymać suche i ciepłe nogi – a to jeden z kluczy do dobrej zabawy na świeżym powietrzu. Jeśli chcesz, żeby dziecko wracało z wycieczki uśmiechnięte, a nie z przemoczonymi skarpetkami – warto rozważyć ten prosty, ale skuteczny element dziecięcego outdoorowego stroju.
Przeglądaj stuptuty dla dzieci
Dobre dopasowanie stuptutów jest niezwykle ważnym elementem w całej tej układance, bo warunkuje skuteczną ochronę przed wodą i niechcianymi dodatkami. Mocowanie zwykle jest dwuetapowe. Materiałowe ochraniacze nakłada się nogi i przytwierdza do obuwia.

Po nałożeniu ochraniacza na nogę, należy spiąć ze sobą dwa jego końce. Ochraniacze na buty najczęściej wyposażone są w:
Aby stuptuty nie zsuwały się z nóg podczas wędrówki, należy je w odpowiedni sposób naciągnąć. Odbywa się to za pomocą haczyka zaczepianego o przelot sznurowadła oraz opinaczy, czyli pasków lub linek oplatający podeszwy butów. Te ostatnie elementy, ze względu na kontakt z podłożem, narażone są na szybsze zużycie, dlatego przed dokonaniem zakupu dobrze jest sprawdzić z czego są wykonane. Uważać należy przede wszystkim na mocowania za pomocą metalowej linki. Jeśli trafimy na wyroby z niższej półki, przygotowane na bazie stopów nieco gorszej jakości, możemy być pewni, że twarde skały dosyć szybko wystrzępią włókna i – co gorsza – ostre fragmenty linki brutalnie rozprawią się z butami. Takich zagrożeń najlepiej unikać.

Stuptuty, z racji swojej funkcji, często bywają mocno obłocone, więc może pojawić się pokusa, by pozbyć się brudnego problemu za pomocą pralki. Nie jest to jednak najlepszy pomysł. Pranie automatyczne z użyciem detergentów może mieć niekorzystny wpływ na późniejszą wodoodporność stuptutów. Zdecydowanie bezpieczniejsze będzie wypłukanie ich w letniej wodzie. W przypadku trudniejszych zabrudzeń można wspomóc się delikatną szczoteczką. Niektóre stuptuty wymagają impregnacji.

Na koniec zostawiliśmy coś, co lubimy najbardziej – konkrety. Jeśli zastanawiasz się, które stuptuty wybrać na zimowe wędrówki, błotniste szlaki albo po prostu nie lubisz, gdy coś wpada Ci do buta – ten ranking jest dla Ciebie. Zebraliśmy pięć modeli, które naszym zdaniem najlepiej sprawdzają się w terenie. Wzięliśmy pod uwagę trwałość materiałów, wygodę użytkowania, typ membrany i to, jak dany model zachowuje się w różnych warunkach.

Pierwsze miejsce w rankingu stuptutów – Black Diamond Alpine GTX, czyli pełna ochrona dzięki membranie GORE-TEX i solidnej konstrukcji. Na drugim miejscu Salewa Puez PTX – z autorską membraną Powertex, która zapewni wysoki poziom ochrony przed przemoczeniem. Brązowy medal w zestawieniu “stuptuty – ranking 20205” zgarnia Kohla Adventure Pro, czyli model z wytrzymałej Cordury. Wyróżnia się dużą odpornością na uszkodzenia, niezbędną podczas poruszania się po kamienistych szlakach, a także w trakcie korzystania z raków. Tuż za nim Deuter Gaiter – klasyka, która robi robotę. Dobry wybór na pierwsze stuptuty. A jeśli szukasz czegoś krótszego – zerknij na Trekmates Glenmore GTX Ankle Gaiter. Niskie, membranowe, świetne na szybkie wypady w przejściowych,a także nieco cieplejszych miesiącach roku.
| Black Diamond Alpine GTX | Salewa Puez PTX Trekking Gaiter | Kohla Adventure Pro | Deuter Gaiter | Trekmates Glenmore GTX Ankle Gaiter | |
|---|---|---|---|---|---|
| Materiał podstawowy | Nylon 600D | 100% poliester | Cordura® | Poliamid z recyklingu (ripstop) | Poliester 600D |
| Rodzaj ochrony | Wodoodporna membrana GORE-TEX® | Wodoodporna membrana | Wodoodporna powłoka PU | Bez membrany | Wodoodporna membrana GORE-TEX® |
| Mocowanie pod butem | Termoplastyczny pasek hypalon | Wytrzymały pasek hypalon | Wytrzymały pasek hypalon | Wytrzymały pasek hypalon | Wytrzymały pasek hypalon |
| Dopasowanie obwodu buta | Ściągacz taśmowy z klamrą | Ściągacz sznurkowy ze stoperem | Ściągacz sznurkowy ze stoperem | Ściągacz sznurkowy ze stoperem | Regulacja na rzep |
Strona wykorzystuje pliki cookies w celach wyłącznie statystycznych. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były instalowane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookies. Dowiedz się więcej.