Dobre skarpety to cichy bohater każdej górskiej wycieczki. To właśnie one mają bezpośredni kontakt z Twoją stopą i wpływają na komfort marszu. Jeśli zastanawiasz się, jakie skarpety w góry wybrać, by nie wrócić do domu z odciskami i otarciami - dobrze trafiłeś. W tym poradniku rozkładamy temat na czynniki pierwsze – konkretnie i praktycznie.
Kiedy myślimy o przygotowaniu na trekking, skupiamy się zwykle na butach. Tymczasem to skarpety są tym elementem garderoby, który bezpośrednio styka się ze skórą i odgrywa ogromną rolę w komforcie marszu – zwłaszcza na dłuższych trasach, przy zmiennej pogodzie czy z ciężkim plecakiem.Skarpety trekkingowe powinny chronić przed wilgocią, zimnem, przegrzaniem i tarciem. Nie ma tu jednego uniwersalnego rozwiązania. Inne potrzeby mamy latem, inne zimą. Liczy się grubość, długość, rodzaj materiału, a także konstrukcja dopasowana do rod zaju buta i intensywności wysiłku. W tym poradniku odpowiadamy na pytanie, jakie skarpety w góry wybrać, by wędrówka była naprawdę komfortowa – bez odparzeń, przemoczeń i zbędnego balastu.
Wybierając skarpety trekkingowe, warto postawić na modele zaprojektowane z myślą o długich wędrówkach i zmiennej pogodzie. Dobrym przykładem są serie Bridgedale Hike i Explorer – jedne z najczęściej wybieranych przez osoby aktywne w terenie.
Seria Hike to uniwersalne skarpety dostępne w różnych grubościach i długościach, odpowiednie na cieplejsze i chłodniejsze miesiące. Wersje z Coolmaxem® sprawdzają się latem, a z wełną merino – gdy robi się chłodniej. Seria Explorer to z kolei wybór na zimę i trudniejsze warunki – grubsze, cieplejsze i mocniej amortyzowane. Bridgedale dobrze oddaje sposób, w jaki większość producentów projektuje dziś skarpety trekkingowe – z podziałem na konkretne aktywności, różne mieszanki materiałów (merino, syntetyki) oraz zróżnicowaną grubość i wysokość. To znacznie ułatwia dobranie modelu do warunków i rodzaju butów.
Skarpety trekkingowe mogą wyglądać niepozornie, ale ich wybór ma ogromne znaczenie dla komfortu na szlaku – niezależnie od tego, czy idziesz na krótki spacer po Beskidach, czy na wielodniową wyprawę w Alpy. Na co zwrócić uwagę? Kluczowe są trzy elementy: materiał, grubość i wysokość skarpety. Każdy z nich wpływa na to, jak Twoje stopy będą znosić kilometry marszu – zarówno latem, jak i zimą.
To właśnie od niego zależy, czy stopy pozostaną suche, ciepłe i wolne od otarć. W przypadku skarpet Bridgedale najczęściej spotykamy się z dwoma kluczowymi włóknami: wełną merino i Coolmaxem® (włókna syntetyczne). W przypadku modeli marki Bridgedale, szczególnie z serii Hike i Explorer, najczęściej spotykamy się z połączeniem wełny merino i Coolmaxu®, wzbogaconym o nylon i elastan, które są równie istotne – choć występują w mniejszych proporcjach.
Nylon (czyli poliamid) zwiększa wytrzymałość i odporność na ścieranie. Dzięki niemu skarpeta lepiej znosi intensywne użytkowanie, nie przeciera się na pięcie czy palcach i zachowuje strukturę nawet po wielu praniach. To właśnie nylon odpowiada za trwałość skarpet technicznych. Elastan (znany też jako Lycra® lub spandex) zapewnia rozciągliwość i elastyczne dopasowanie do stopy. Skarpeta nie zsuwa się w bucie, lepiej przylega do stopy i zachowuje kształt przez długi czas. To ważne zwłaszcza w obszarze ściągacza i łuku stopy – tam, gdzie dobre dopasowanie zapobiega przesuwaniu się materiału i powstawaniu otarć.
Wełna merino to włókno naturalne, które doskonale sprawdza się w zmiennych warunkach pogodowych, a zwłaszcza w chłodniejszych miesiącach. Jej największą zaletą jest zdolność do regulowania temperatury – grzeje, gdy jest zimno, ale nie przegrzewa, gdy robi się cieplej. Merino dobrze wchłania wilgoć, nie powodując uczucia mokrej tkaniny przy skórze, i ma naturalne właściwości antybakteryjne, które ograniczają powstawanie nieprzyjemnych zapachów.
Przeczytaj też:
Coolmax® to syntetyczne włókno poliestrowe o specjalnej kanalikowej strukturze, stworzone z myślą o szybkim odprowadzaniu potu i maksymalnej oddychalności. Nie izoluje ciepła jak merino, ale doskonale chłodzi i utrzymuje suchą powierzchnię skóry – dlatego świetnie sprawdza się w cieplejszych warunkach. Skarpety z Coolmaxem są również bardziej odporne na ścieranie i szybciej schną, co ma znaczenie np. w czasie jednodniowych, intensywnych wyjść.
Zastanawiasz się, jakie skarpety w góry sprawdzą się najlepiej? Jednym z kluczowych kryteriów wyboru jest ich grubość, która wpływa zarówno na komfort termiczny, jak i amortyzację. Marka Bridgedale, podobnie jak wielu innych producentów skarpet trekkingowych, stosuje przejrzysty podział na cztery główne kategorie: ultralight, lightweight, midweight i heavyweight. Taki system ułatwia dopasowanie skarpet do pory roku, rodzaju butów oraz intensywności marszu, niezależnie od tego, czy planujesz szybki letni trekking, czy zimową wyprawę z plecakiem.
Dobrze dobrana grubość to fundament komfortu na szlaku. Jeśli zastanawiasz się, jakie skarpety w góry zabrać – kieruj się nie tylko temperaturą, ale też długością trasy, rodzajem obuwia i swoim indywidualnym odczuciem komfortu.
To, jak wysoko sięga skarpeta, ma realne znaczenie w terenie. Dobrze dobrana długość chroni przed otarciami, zimnem i dostającymi się do buta kamykami czy igliwiem. Bridgedale oferuje cztery poziomy wysokości, które łatwo dopasować do rodzaju obuwia i warunków pogodowych:
Jedna czy dwie skarpety? To pytanie powraca regularnie, zwłaszcza wśród osób planujących dłuższe trekkingi. Nie ma jednej dobrej odpowiedzi – wszystko zależy od preferencji i warunków.
Zwolennicy pojedynczej skarpety cenią sobie prostotę, mniejszy ciężar i lepsze czucie w bucie. Inni stawiają na system dwóch warstw, czyli cienką, przylegającą skarpetę typu liner noszoną bezpośrednio na stopę oraz grubszą warstwę zewnętrzną. Takie rozwiązanie zmniejsza ryzyko otarć, poprawia oddychalność i ułatwia utrzymanie higieny – liner schnie szybciej i łatwiej go wyprać nawet w warunkach polowych.
Bez względu na wybrany wariant, warto unikać bawełny – chłonie wilgoć i sprzyja odparzeniom. Dobre skarpety trekkingowe, takie jak Bridgedale Liner, wykonane są z Coolmaxu®, merino, Endurofilu® i elastycznego nylonu, które skutecznie odprowadzają pot i utrzymują komfort termiczny stopy.
Gdy jest ciepło wielu turystów decyduje się na buty z niższą cholewką. Gdy teren i pogoda są niepewna warto jednak postawić na buty za kostkę. W tej sytuacji na wysokości zadania staną modele z serii Hike, w któej znajdują się zarówno niskie i wysokie skarpety o zróżnicowanej grubości i amortyzacji – lightweight oraz nieco grubsze midweight.
Latem najważniejsze są odprowadzanie wilgoci, szybkie schnięcie i ochrona przed otarciami. Włókna Coolmax® sprawdzą się tu znakomicie. Są lekkie, oddychające i błyskawicznie schną. Na dłuższe trasy warto rozważyć skarpety w grubości midweight – zapewniają nieco więcej amortyzacji, co przyda się przy wielogodzinnym marszu. Domieszka wełny merino to też świetny wybór, bo mimo że kojarzy się z zimą, latem wspiera termoregulację i działa antybakteryjnie, więc skarpety nie będą szybko nabierać nieprzyjemnego zapachu. Zwróć uwagę na rozmieszczenie szwów – źle poprowadzony szew może powodować bolesne otarcia. No i pamiętaj o długości – skarpeta powinna być dopasowana do wysokości buta. Do butów za kostkę nie zakładaj modeli typu “low”. W serii Bridgedale Hike znajdziesz szeroki wybór skarpet o różnych długościach i grubościach, więc łatwo dobrać model idealny na letnie wędrówki, niezależnie od stylu chodzenia i typu butów.
Zimowe warunki w górach wymagają odpowiedniego wsparcia – również od skarpet. Najlepiej sprawdzają się modele grube (heavyweight) i wysokie, które dobrze współpracują z butami trekkingowymi zimowymi lub wysokogórskimi. Wełna merino to tutaj niezastąpiony składnik: działa nawet, gdy jest wilgotna, świetnie oddycha i ogranicza rozwój zapachów. W trudniejszych warunkach – przy wielodniowych wędrówkach, noclegach w terenie czy turystyce skiturowej – warto rozważyć system dwóch warstw, czyli cienką skarpetę typu liner zakładaną bezpośrednio na stopę i grubszą warstwę zewnętrzną. Takie rozwiązanie nie tylko poprawia izolację, ale też pomaga zredukować tarcie i łatwiej zadbać o higienę. W ofercie Bridgedale doskonałym wyborem na zimowe warunki będzie seria Explorer, zaprojektowana z myślą o chłodzie, długim marszu i solidnej amortyzacji. To właśnie takie skarpetki w góry zimą pozwalają komfortowo przejść przez naprawdę mroźne dni – bez zmarzniętych stóp i odcisków.
Najlepiej kierując się rozmiarówką podawaną przez producenta. Wiele modeli produkowanych jest w przedziałach co 3 numery, pozwalając dopasować je do stopy. Jeśli jesteś gdzieś “na granicy” rozmiarów to, przy założeniu iż nosić będziesz tylko 1 parę, raczej celuj w te mniejsze – zbędny luz i rolowanie się skarpety są niepożądane. Każdy “wałeczek” luźnego materiału to potencjalny odcisk. Wysokiej jakości skarpety górskie nie powinny po praniu zmniejszać rozmiaru (oczywiście jeśli nie przesadzisz z temperaturą wody) więc wybór zbyt dużych “na zapas” jest nieuzasadniony. Topowi producenci mają osobne kolekcje skarpet dla kobiet i mężczyzn. Czy jest to zasadne? W niektórych przypadkach – tak. Stopa kobiety jest zazwyczaj węższa, ma wyższe podbicie, mniejszą i węższą piętę, i wymaga lepszej amortyzacji. Panie, rzecz oczywista, potrzebują zwykle mniejszych rozmiarów niż panowie.
Mokre skarpety susz w przewiewnym miejscu, a gdy to niemożliwe – we wnętrzu śpiwora. Zwłaszcza zimą ten ostatni patent uratuje je przed zamarznięciem. Wełniane najlepiej prać wywinięte na „lewą stronę”, w temperaturze nie wyższej niż 40 stopni. Zapobiegnie to skurczeniu się skarpet w praniu. Do prania najlepiej użyć łagodnych środków i nie dodawać żadnych płynów zmiękczających. Nie należy też stosować żadnych wybielaczy ani środków chemicznych – uszkodzą one materiał. Należy też unikać ich prasowania – nie zwiększy to ich urody, a stopi syntetyczny nylon w nich zawarty, niszcząc go bezpowrotnie.
