Garmont Dragontail WP
699.99 zł
To pytanie zwykle pojawia się dopiero wtedy, gdy wymarzony model jest już na stopie, a dwa sąsiednie numery wydają się równie dobre. I właśnie wtedy zaczyna się najważniejsza część wyboru - ta, od której zależy, czy o butach przypomnisz sobie dopiero po powrocie, czy już na pierwszym podejściu.
Wybrałeś markę i masz już upatrzony konkretny model? To dopiero połowa sukcesu. Nawet najlepsze buty w góry szybko staną się tymi znienawidzonymi, jeśli okażą się za ciasne, zbyt luźne albo niedopasowane do kształtu stopy. Otarcia, obite palce, schodzące paznokcie czy marznące stopy często nie wynikają z jakości obuwia, lecz właśnie z błędnie dobranego rozmiaru.
W tym poradniku pokazujemy, jak zmierzyć stopę, ile luzu zostawić w butach trekkingowych, jak prawidłowo je przymierzyć i po czym poznać, że są za małe lub za duże. Wyjaśniamy też, jakie skarpety wybrać na letnie i zimowe wycieczki oraz czy popularna zasada zakładania dwóch par naprawdę ma sens.
Rozmiaru butów w góry nie należy dobierać wyłącznie na podstawie numeru noszonego na co dzień. Najpierw zmierz obie stopy, najlepiej po południu lub wieczorem, i przy wyborze rozmiaru uwzględnij większą z nich. Buty przymierzaj w skarpetach trekkingowych, w których zamierzasz chodzić, ponieważ ich grubość wpływa na ilość miejsca wewnątrz obuwia.
Palce powinny mieć swobodę ruchu i nie mogą uderzać o czubek buta podczas schodzenia, ale jednocześnie pięta nie powinna wyraźnie unosić się przy każdym kroku. Sprawdź również, czy but nie uciska stopy po bokach, nad palcami ani w okolicy podbicia. Nie zakładaj przy tym, że zawsze potrzebujesz butów o pół lub cały rozmiar większych – właściwy rozmiar zależy od konstrukcji modelu, kształtu stopy, rodzaju skarpet oraz planowanego zastosowania.
Najlepiej zacząć od zmierzenia długości obu stóp i porównania wyniku z tabelą producenta. Stań piętą przy ścianie, równomiernie obciąż stopę, zaznacz położenie najdłuższego palca i zmierz odległość od ściany. Przy wyborze rozmiaru uwzględnij większą stopę.
Zastanów się też, w jakich warunkach będziesz używać butów. Zimą potrzebujesz więcej miejsca na grubszą skarpetę i swobodne krążenie, natomiast latem zbyt duży luz może powodować przesuwanie stopy i otarcia. Zapas w bucie powinien więc odpowiadać jego przeznaczeniu oraz grubości noszonych skarpet.
Pomiar stopy najlepiej wykonać po południu lub wieczorem, gdy po całym dniu jest nieco większa niż rano. Zmierz obie stopy – niewielka różnica między nimi jest zupełnie normalna, a przy wyborze rozmiaru należy kierować się wynikiem większej z nich.
Jak zrobić to prawidłowo?
Długość stopy podana w centymetrach jest bardziej użyteczna niż numer EU, UK czy US, ponieważ rozmiarówki poszczególnych marek mogą się różnić. Sprawdź jednak, czego dotyczy tabela producenta – może podawać długość stopy, sugerowaną długość wkładki albo rozmiar Mondopoint. Nie dodawaj zapasu drugi raz, jeżeli został on już uwzględniony w tabeli.
Sam pomiar pozwala wybrać rozmiar wyjściowy, ale nie zastępuje przymiarki. Buty trekkingowe sprawdzaj w skarpetach, w których rzeczywiście zamierzasz chodzić, zwracając uwagę nie tylko na długość, lecz także na szerokość, przestrzeń nad palcami i stabilność pięty.
Buty górskie nie powinny być dopasowane tak ciasno jak obuwie miejskie czy biegowe. Podczas dłuższego marszu stopa lekko puchnie, a na zejściach przesuwa się do przodu. Potrzebny jest więc zapas, który pozwoli swobodnie poruszać palcami i ochroni je przed uderzaniem o czubek buta. Nie może być jednak zbyt duży – luźna stopa będzie przesuwać się wewnątrz, co sprzyja otarciom i utrudnia precyzyjne stawianie kroków.
Warto traktować poniższe wartości jako punkt wyjścia, a nie uniwersalną tabelę rozmiarów. Dużo zależy od konstrukcji buta, kształtu stopy, grubości skarpety oraz planowanego zastosowania.
Buty trekkingowe najlepiej przymierzać po południu lub wieczorem, gdy stopy są już lekko opuchnięte po całym dniu. Załóż skarpety, w których rzeczywiście zamierzasz chodzić po górach – dodatkowa gruba skarpeta może wyraźnie zmienić dopasowanie buta. Zawsze przymierzaj oba buty, ponieważ jedna stopa często jest nieco dłuższa lub szersza od drugiej.
Źle dobrany rozmiar zwykle daje o sobie znać już podczas przymiarki, choć niektóre problemy stają się wyraźne dopiero na podejściach i zejściach. Dlatego nie wystarczy postać w butach przez chwilę. Trzeba przejść się, wejść na pochylnię i sprawdzić, jak stopa zachowuje się przy schodzeniu.
| Buty są za małe, gdy: | Buty są za duże, gdy: |
|---|---|
| Palce dotykają czubka lub podwijają się. | Stopa przesuwa się do przodu podczas schodzenia. |
| Podczas zejścia palce uderzają o przód buta. | Pięta wyraźnie unosi się przy każdym kroku. |
| Pojawia się ucisk po bokach stopy lub nad palcami. | Stopa przesuwa się na boki. |
| Stopa drętwieje, piecze lub szybko marznie. | Skarpeta przesuwa się lub marszczy, powodując otarcia. |
| But uciska podbicie mimo prawidłowego sznurowania. | Bardzo mocno zaciskasz sznurowadła, aby ustabilizować stopę. |
| Po kilku minutach pojawiają się bolesne punkty nacisku. | Brakuje precyzji podczas stawiania stóp na nierównym podłożu. |
Skarpety mają bezpośredni wpływ na dopasowanie butów trekkingowych, dlatego obuwie należy przymierzać w takim zestawie, w jakim rzeczywiście będzie używane. Gruba skarpeta zajmuje więcej miejsca, ale nie zastąpi prawidłowo dobranego rozmiaru ani nie naprawi zbyt luźnego buta.
Na większość górskich wycieczek wystarczy jedna para dobrze dopasowanych skarpet trekkingowych. Nie powinny to być jednak zwykłe bawełniane skarpety. Bawełna chłonie wilgoć, wolno schnie i po zamoczeniu może wychładzać stopę oraz zwiększać ryzyko otarć. Lepiej wybierać modele z włókien syntetycznych lub wełny merino, które skuteczniej odprowadzają wilgoć, szybciej schną i pomagają utrzymać komfortową temperaturę stóp.
W górach szczególnie dobrze sprawdzają się skarpety z wełną merino. Zapewniają dobrą termoregulację – grzeją w chłodniejszych warunkach, ale nie powodują tak szybkiego przegrzewania stóp podczas wysiłku. Nawet po zawilgoceniu zachowują część właściwości termicznych i wolniej przejmują nieprzyjemne zapachy. Warto zwrócić uwagę również na płaskie szwy, wzmocnienia na pięcie i palcach oraz dopasowanie, które zapobiega marszczeniu się materiału wewnątrz buta.
Nie. Dwie pary skarpet nie są obowiązkowym elementem górskiego stroju i nie zawsze chronią przed otarciami. W źle dopasowanym bucie mogą dodatkowo ścisnąć stopę, pogorszyć krążenie i zwiększyć ryzyko powstawania pęcherzy.
System dwuwarstwowy ma sens głównie wtedy, gdy został wcześniej sprawdzony i składa się z cienkiego linera oraz właściwej skarpety trekkingowej. Nie należy natomiast zakładać dwóch grubych par tylko po to, aby dogrzać stopę lub wypełnić za duży but.
Najważniejsza zasada jest prosta: najpierw wybierz skarpety odpowiednie do warunków, a dopiero później dobieraj do nich rozmiar butów. Palce nadal muszą mieć swobodę ruchu, a dodatkowa warstwa nie może powodować ucisku ani drętwienia stopy.
