07.07.2023

Góry Stołowe – co zobaczyć?

Szukasz pomysłu na wakacyjny wypad? Góry Stołowe są wyjątkowe, to świetne miejsce dla miłośników trekkingu, wspinania, rowerów i ciekawej historii.

                       

Góry Stołowe to jeden z najbardziej wyjątkowych krajobrazów w Polsce. W 1993 roku utworzono Park Narodowy Gór Stołowych obejmujący 63km2. Swoją nazwę park zawdzięcza charakterystycznemu kształtowi okolicznych gór, których górne część wieńczą płaskie piaskowcowe masywy, które przypominają stoły. Góry Stołowe to największy zespół piaskowcowych turni i masywów w Polsce a góry te są jednymi z nielicznych na kontynencie gór płytowych. Co ciekawe, góry te są stosunkowo młode geologicznie – liczą sobie jedynie około 30 milionów lat.

Charakterystyczne kształty Gór Stołowych (fot. Wojciech Komada)

Góry Stołowe – co zobaczyć? Szczeliniec Wielki

Klasyka rejonu i must see! Szczeliniec Wielki jest jedną z najważniejszych i najpopularniejszych atrakcji turystycznych w Górach Stołowych. To imponujące wzniesienie, osiągające wysokość około 919 metrów n.p.m., zachwyca swoim pięknem i spektakularnymi krajobrazami. Jest nie tylko popularnym celem dla miłośników przyrody, ale także dla wspinaczy i turystów poszukujących niezapomnianych widoków i wrażeń.

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów Szczelińca Wielkiego jest skalne miasto. To labirynt skalny, który składa się z olbrzymich bloków piaskowca, ułożonych w różne kształty i formacje. Spacerując po Szczelińcu, można podziwiać malownicze skały, wąwozy, szczeliny i jaskinie, które tworzą niesamowitą atmosferę i wyjątkowy klimat tego miejsca. Formacje skalne mają często swoje charakterystyczne nazwy, takie jak “Wielbłąd”, “Głowa Konia” czy “Tron”, co dodaje pewnego uroku i tajemniczości temu miejscu.

Sam szczyt Szczelińca Wielkiego oferuje przepiękne panoramy na okoliczne krajobrazy. Można je podziwiać z kilku tarasów widokowych. Z góry rozpościera się malowniczy widok na kotlinę Kłodzką, lasy, pola i wzniesienia górskie. Czyste powietrze i spokojna atmosfera sprawiają, że jest to idealne miejsce do odpoczynku i kontemplacji przyrody.

Aby dotrzeć na szczyt Szczelińca Wielkiego, można skorzystać z różnych szlaków turystycznych. Najpopularniejszy prowadzi z Karłowa do Schroniska PTTK “Szczeliniec”. Na szczyt można też ruszyć od strony północnej, z miejscowości Pasterka. Warto również wspomnieć, że Szczeliniec Wielki ma swoje miejsce w legendach i podaniach lokalnych. Wierzono, że był to miejsce spotkań czarownic i duchów, co dodaje temu miejscu pewnej tajemniczości i magii.

Góry Stołowe to największy zespół piaskowcowych masywów i turni (fot. Wojciech Komada)

Góry Stołowe – co zobaczyć? Błędne Skały

Popularny i dość zatłoczony w sezonie letni – niemniej przepiękny i warty odwiedzenia. Rezerwat Błędne Skały są jedną z najbardziej niezwykłych atrakcji turystycznych w Górach Stołowych. Setki piaskowcowych bloków o przedziwnych formach tworzą tu prawdziwy labirynt. Spacerując po Błędnych Skałach, można poczuć się jak w innym świecie, wziętym wprost z baśni lub opowieści Tolkiena czy Sapkowskiego. Ich niezwykłe kształty i unikalne formacje skalne tworzą mistyczną atmosferę i sprawiają, że wydaje się, jakbyśmy byli w krainie zaczarowanej. Labirynt skał oferuje liczne ścieżki, wąskie przejścia, ukryte groty i jaskinie, które kryją tajemnice natury.

Wiele skał ma swoje nazwy, takie jak “Czarci Młyn”, “Oko Panny” czy “Diabelski Most”, co dodaje temu miejscu pewnego uroku i sprawia, że eksploracja staje się jeszcze bardziej interesująca. Według jednej z legend, skały zostały rzucone przez diabła, który próbował zniszczyć pobliski klasztor.

Błędne Skały leżą bardzo blisko Szczelińca Wielkiego, z Karłowa to raptem 15 minut autem.

Góry Stołowe – co zobaczyć? Narożnik, Kopa Śmierci, Skały Puchacza, Białe Skały.

Chcesz uciec od tłumów? Nie trzeba jechać daleko, wystarczy że wyjedziesz z Karłowa w stronę Kudowy-Zdrój. Już po paru minutach, na charakterystycznym zakręcie znajdziesz Białe Skały – kolejny fascynujący zespół piaskowcowych skał. W stronę Białych Skał warto ruszyć z Lisiej Przełęczy i zrobić sobie małą pętlę. Stąd wpierw dotrzemy do masywu skalnego Narożnik z imponującymi ścianami. Dalej można ruszyć w stronę Kopy Śmierci i Skał Puchacza. Kawałek za Kopą trafimy na nieco przerażającą skałę o nazwie Skalna Czaszka. Nazwa dobrze oddaje jej formę. Zataczając pętlę dotrzemy do malowniczych torfowiska poprzecinanych drewnianymi kładkami. Stąd już blisko do majestatycznych Białych Skał. Wielkie Torfowisko Batorowskie i Błędne Skały to dwa z trzech rezerwatów na terenie Parku Narodowego.

Po drodze całe mnóstwo pięknych widoków na Góry Stołowe i piaskowcowe grzyby. Cała pętla ma nieco ponad 7km długości i niewielkie przewyższenie. To świetna propozycja na spacer z dala od tłumów. Trzeba wziąć jednak pod uwagę, że na szlaku nie ma żadnego schroniska.

Ci, którzy wciąż są nienasyceni widokiem przedziwnych formacji skalnych polecamy wycieczkę na pobliski Fort Karola oraz nieco dalej na Skalne Grzyby. W innym artykule opisujemy najciekawsze szlaki w Górach Stołowych.

Widoki z jednego z masywów Gór Stołowych (fot. Wojciech Komada)

Wspinaczka w Górach Stołowych

Uważny obserwator zwróci zapewne uwagę, że wielu miejscach na imponujących piaskowcowych ścianach znajdują się ringi. Wspinacze tu byli! A gdzieniegdzie bywają nadal! Hejszowina – tak potocznie nazywane jest to miejsce przez wspinaczy, to ogromny, lecz specyficzny rejon wspinaczkowy. W latach osiemdziesiątych konkurował z Jurą. Tu rozwijał się jednak zupełnie inny styl wspinania, inspirowany wpływami niemieckimi. W Hejszy obowiązywały zgoła odmienne niż na Jurze zasady. Pierwsza z nich to: zawsze od dołu! W Hejszy obowiązywał zwyczajowy zakaz wspinania na wędkę. Nie używano też magnezji. Drogi otwierano od dołu i tak też je obijano – rezultatem jest niewielka ilość ringów na drogach. Wspinanie w Hejszy jest wymagające – zarówno fizycznie ale przede wszystkim psychicznie. Wspinacz przyzwyczajony do jurajskich formacji i jurajskiego obicia może na początku być przerażony. Ale wszystko jest kwestą obycia i doświadczenia.

Większość skał, na których otwierano drogi w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych znajduje się na terenie Parku Narodowego Gór Stołowych. Niektóre ze starych sektorów dziś są niedostępne dla wspinaczy. Zgodnie z zarządzeniem Dyrektora Parku z 2023 roku legalnie można się wspinać w następujących miejscach:

  • Szczeliniec Wielki – w okresie od 15 kwietnia do 3 listopada – ściany południowo wschodnie (od  schodów wejściowych do południowego tarasu widokowego)
  • Narożnik – w okresie od 1 sierpnia do 3 listopada 
  • Od Samotnika do Trzmielowej Jamy – w okresie od 1 sierpnia do 3 listopada
  • Pod Starym Biwakiem – w okresie od 15 kwietnia do 3 listopada
  • Radkowskie Skały (Baszty) – w okresie od 15 kwietnia do 3 listopada ściany masywu wzdłuż zielonego szlaku z wyłączeniem skałek ostańcowych na  wierzchowinie
  • Filary Skalne (od Stroczego Zakrętu do okolic Kamieniołomu) – w okresie od 15 lipca do 3 listopada

Należy jednak pamiętać, że nawet w tych rejonach obowiązuje ścisły zakaz używania magnezji. O historii i etyce wspinania w Hejszy opowiada Marek Płonka w jednym z naszych podcastów.

Bouldering w Górach Stołowych

A czy na te wszystkie głazy można się wspinać? Niestety na większość z nich nie. Niemniej, Góry Stołowe mają do zaoferowania dla miłośników boulderingu piękną miejscówkę – Batorówek. Ale prawdziwy raj dla boulderowców zaczyna się tuż za granicą czeską. Wzgórza wokół Machova usiane są setkami głazów światowej klasy a topo znajdziemy bez trudu w Internecie. Dostać się tam można od polskiej strony przez Ostrą Górę raptem kilka kilometrów za Karłowem.

Góry Stołowe – co zobaczyć? Czermna i Wambierzyce

Nie samym outdoorem człowiek żyje. Teraz coś dla duszy. W Górach Stołowych znajdziemy kilka bardzo ciekawych kulturowo miejsc. Pierwsze z nich to słynna kaplica w Czermnej. Ta niewielka kaplica słynie ze swojego wyjątkowego wystroju – jej wnętrze wypełnione jest tysiącami ludzkich czaszek i kości. Historia tej kaplicy sięga XVIII wieku, kiedy to miejscowy ksiądz zdecydował się stworzyć to niezwykłe miejsce. Celem kaplicy było przypomnienie o nietrwałości życia i konieczności refleksji nad śmiercią. Wzorując się na innych podobnych miejscach, ksiądz postanowił uporządkować i udekorować ludzkimi czaszkami i kośćmi wnętrze kaplicy. Kiedy wejdziesz do Kaplicy Czaszek, zostaniesz przywitany przez makabryczny widok. Ściany i filary kaplicy są ozdobione szeregiem czaszek, kości i czasami ubraniami, tworząc morbidalną mozaikę. Wnętrze kaplicy jest dość skromne, z prostym ołtarzem i kilkoma niewielkimi obrazami religijnymi.

Drugim ciekawym miejscem są Wambierzyce – mała miejscowość z gigantycznym barokowym kościołem Matki Bożej Śnieżnej i św. Piotra i Pawła. Jest to jeden z najważniejszych ośrodków pielgrzymkowych w Polsce. Sanktuarium składa się z imponującego kompleksu budynków, w tym bazyliki, klasztoru, dzwonnicy i ogrodu. Jego korzenie sięgają XVII wieku, kiedy to według legendy Matka Boża miała ukazać się mieszkańcom wambierskim. Wambierzyce czasami nazywane są “małym Rzymem” albo “małą Jerozolimą”.

Będąc w Górach Stołowych nie wypada nie wpaść do dwóch głównych miejscowości uzdrowiskowych czyli Duszników i Kudowy. Warto choćby ze względu na unikalną architekturę.

A co po czeskiej stronie?

Po czeskiej stronie jest jeszcze więcej! Większość Gór Stołowych leży w Czechach i to tam znajdują się najbardziej unikalne zespoły krajobrazowe. Koniecznie zatem przejedzcie na drugą stronę granicy by zobaczyć Adrsspaskie Skaly i Teplickie Skaly. Przy nich, te które są po stronie polskiej wydadzą się wam małe. Najwyższe masywy i turnie w Teplicach i Adrspachu mają po 80m wysokości i tworzą bajeczne formacje i labirynty. W Adrspachu, pośród skał, znajdziecie również jezioro o niesamowitej turkusowej barwie oraz wodospady. Zarówno skały w Adrspachu jak i w Teplicach są udostępnione do wspinania ale odwagę trzeba mieć jeszcze większą niż po polskiej stronie.

Ale również po polskiej stronie jest w pobliżu bardzo ciekawe miejsce – to Góry Sowie, które opisujemy w kolejnym artykule.

                 

Udostępnij

W Temacie

Strona wykorzystuje pliki cookies w celach wyłącznie statystycznych. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były instalowane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookies. Dowiedz się więcej.