Są w polskich górach miejsca, które wyglądają jak wyjęte z baśni – i Szczeliniec Wielki zdecydowanie do nich należy. Wysokie skały o fantazyjnych kształtach, wąskie przejścia, tarasy z widokiem na całą Kotlinę Kłodzką… a to dopiero początek. Jeśli szukasz pomysłu na łatwą, ale naprawdę wyjątkową wycieczkę w góry – dobrze trafiłeś. Pokażemy Ci, jak się tam dostać, co zobaczyć i dlaczego warto wrócić.
Położony w sercu Gór Stołowych Szczeliniec Wielki to miejsce, które zaskakuje formą, dostępnością i klimatem. Z jednej strony to szczyt – najwyższy w tym paśmie – z drugiej: bajkowy kamienny świat pełen zakamarków, wąskich przejść i punktów widokowych. Choć wejście na górę wymaga trochę wysiłku (czytaj: sporo schodów!), trasa jest przystępna dla każdego – także dla rodzin z dziećmi czy mniej zaprawionych piechurów.
W tym przewodniku podpowiemy Ci, jak najlepiej zaplanować wizytę na Szczelińcu Wielkim, którą trasę wybrać, co warto zobaczyć po drodze i czego nie przegapić, kiedy już staniesz na szczycie.
Na najwyższym szczycie Gór Stołowych nie chodzi o wysokość, ale o klimat. To jedno z tych miejsc, które wyróżnia się formą – dosłownie. Płaski szczyt, skalne labirynty, kanciaste bloki i fantazyjne formacje nadają tej części Sudetów niemal bajkowy charakter.
Szczeliniec Wielki, najwyższy szczyt pasma (919 m n.p.m.), jest jego najbardziej rozpoznawalnym punktem. Na szczyt prowadzi kilkaset wykutych w skale schodów. Niepozorne wejście przez las nagle przeradza się w skalny spektakl – a jego kulminacją jest Skalny Labirynt, który zaczyna się tuż za schroniskiem. To wyjątkowe miejsce jak na górskie warunki – sieć wąskich przejść, skalnych korytarzy, schodków i punktów widokowych, które składają się w trasę o niepowtarzalnym charakterze. Nie ma drugiego takiego labiryntu na szczycie góry w Polsce.
To kierunek chętnie wybierany na krótki górski wypad – przyciąga różnorodnością terenu, dostępnością i wyjątkowym krajobrazem. Świetnie sprawdza się zarówno jako punkt docelowy, jak i element większej wycieczki po Parku Narodowym Gór Stołowych. Co ważne – Szczeliniec Wielki wchodzi w skład Korony Gór Polski, co czyni go obowiązkowym przystankiem dla wszystkich, którzy zbierają pieczątki i kolejne szczyty z listy. To jeden z tych punktów, które można zdobyć nawet przy krótkim pobycie w regionie – bez potrzeby wielogodzinnej wyprawy.
Przeczytaj też:
Najłatwiejszy dostęp do Szczelińca prowadzi przez Karłów – niewielką, ale dobrze przygotowaną turystycznie miejscowość, położoną u podnóża szczytu. To właśnie stąd zaczyna się główny szlak prowadzący na górę.
Na miejscu działa kilka parkingów. Największy z nich znajduje się tuż przy skrzyżowaniu w centrum Karłowa. W sezonie letnim i weekendy warto przyjechać wcześniej – miejsca szybko się zapełniają. Na stronie Parku Narodowego Gór Stołowych istnieje także możliwość kupienia biletu parkingowego online, wybierając konkretny dzień przyjazdu. W sezonie zdecydowanie warto zaplanować taką wycieczkę dużo wcześniej.
Alternatywna opcja to Pasterka – niewielka wieś położona z drugiej strony masywu. Można stąd dojść na Szczeliniec trasą mniej uczęszczaną, która na ostatnim odcinku łączy się z kultowymi schodkami – idealna, jeśli celem jest spokojniejszy spacer i uniknięcie tłumów.
Choć Szczeliniec Wielki nie należy do najwyższych szczytów w Polsce, potrafi zaskoczyć różnorodnością podejść. Najczęściej wybieraną trasą jest ta z Karłowa – krótka, efektowna i dobrze przygotowana. Ale to niejedyna możliwość. Na szczyt prowadzi też spokojniejszy wariant z Pasterki, a jeśli w planach jest dłuższy spacer, można zaplanować pętlę albo połączyć wejście z wizytą w pobliskich Błędnych Skałach.
Poniżej kilka sprawdzonych opcji – w zależności od czasu, kondycji i ochoty na tłumy… lub ich brak.
To najbardziej znana i najczęściej wybierana trasa na Szczeliniec Wielki. Początek szlaku znajduje się tuż przy głównym parkingu w Karłowie. Dalej czeka około 680 kamiennych stopni prowadzących przez las w kierunku schroniska. Podejście nie jest długie (ok. 30–40 minut), ale potrafi dać w nogi – zwłaszcza w ciepły dzień.
Na górze zaczyna się płatna pętla turystyczna przez skalne miasto, pełna wąskich przejść, punktów widokowych i fantazyjnych formacji – m.in. Małpolud, Tron Pradziada czy Wielbłąd. Po obejściu labiryntu schodzi się inną trasą, również schodami, co pozwala zrobić pętlę bez wracania tą samą drogą.
Najszybszy sposób, żeby dostać się na szczyt Szczelińca, prowadzi żółtym szlakiem, rozpoczynającym się na leśnym parkingu pod Szczelińcem (od strony Pasterki). Następnie ścieżka łączy się ze szlakiem zielonym, czyli słynnymi schodami, które prowadzą wprost na szczyt. Samo podejście nie powinno zająć więcej niż pół godziny.
Oczywiście, jak w powyższym wariancie warto zrobić pętle na samym szczycie, przechodząc przez Skalny Labirynt, który pozwoli przenieść się w baśniowy świat i poczuć się jak w Narnii.
To propozycja dla tych, którzy chcą podejść do Szczelińca inaczej – dosłownie i w przenośni. Szlak rozpoczyna się w Pasterce i prowadzi żółtym szlakiemna wschód, a następnie łączy się z niebieskim okrążając masyw od północnej strony. Trasa stopniowo pnie się pod górę, aż dociera do wejścia na trasę turystyczną, prowadzącą schodami pod samo schronisko na Szczelińcu. Po dojściu na szczyt można przejść trasę przez Skalny Labirynt, by następnie żółtym szlakiem wrócić do Schroniska w Pasterce.
Wejście na teren Parku Narodowego Gór Stołowych jest bezpłatne, ale opłaty obowiązują na dwóch trasach turystycznych: Skalnym Labiryncie na Szczelińcu Wielkim oraz w Błędnych Skałach. W przypadku Szczelińca bilet dotyczy górnej części pętli, która zaczyna się tuż za schroniskiem – to właśnie tam znajdują się najbardziej spektakularne fragmenty trasy. Bilety najlepiej i najpewniej kupić przez oficjalny system sprzedaży Parku.
Trasa przez labirynt jest jednokierunkowa i objęta limitem: 400 osób na godzinę. Z tego względu szczególnie w sezonie i w weekendy bilety warto rezerwować z wyprzedzeniem. Po sezonie (jesień/zima) trasa może być zamknięta ze względów bezpieczeństwa – przed wyjazdem dobrze sprawdzić aktualne informacje na stronie PNGS.
Szczeliniec Wielki to świetny cel na rodzinny wypad. Krótka trasa, mnóstwo skał o fantazyjnych kształtach i prawdziwy labirynt skalny, który potrafi rozbudzić wyobraźnię lepiej niż niejeden plac zabaw. Przy dobrej pogodzie i odpowiednim nastawieniu może to być pierwsza górska wyprawa, którą dzieci zapamiętają na długo. Wejście od strony Karłowa prowadzi po schodach – jest ich sporo (ponad 600), ale trasa jest dobrze zabezpieczona, ma poręcze i przystępne podejście. Na górze czeka schronisko z klimatem i widokiem oraz pętla przez labirynt – z wąskimi szczelinami, mostkami i skalnymi „postaciami”, które dzieciaki szybko zaczną nazywać po swojemu.
Na co zwrócić uwagę przed wejściem z dzieckiem? Wózek nie przejdzie, najlepiej na trasie sprawdzi się nosidło, dla dzieci, które potrzebować będą pomocy na podejściu. W upalne dni schody potrafią zmęczyć – najlepiej ruszyć wcześnie rano lub późnym popołudniem.
Choć Szczeliniec Wielki najczęściej odwiedzany jest latem i jesienią, zimą również potrafi zachwycić. Ośnieżone formacje skalne, puste ścieżki i cisza wśród kamiennych ścian tworzą zupełnie inny klimat niż w szczycie sezonu. To dobre miejsce na spokojny, krótki zimowy spacer z aparatem – o ile warunki na to pozwalają.
Warto jednak pamiętać, że w okresie zimowym zamknięta jest górna część trasy przez Skalny Labirynt, czyli odcinek objęty biletowaniem. Nieczynne są również kasy oraz system rezerwacji online. Można natomiast dojść do schroniska na szczycie (jeśli warunki pogodowe pozwalają), a następnie wrócić tą samą drogą.
Spacer po górach z psem to świetna sprawa, ale nie wszędzie jest to możliwe. Na teren Parku Narodowego Gór Stołowych można wejść z pupilem, o ile jest prowadzony na smyczy i pozostaje pod kontrolą opiekuna. W przypadku wejścia na Szczeliniec Wielki z psem trzeba jednak liczyć się z ograniczeniami – czworonogi nie mają wstępu na trasę turystyczną przez Skalny Labirynt, czyli górną, biletowaną część szczytu.
Gdzie pies może wejść? Na szlaki prowadzące do schroniska na Szczelińcu Wielkim – np. z Karłowa lub z Pasterki – pies może wejść, pod warunkiem prowadzenia na smyczy. To fragmenty, które tworzą klasyczną trasę na Szczeliniec Wielki, ale kończą się przed wejściem na biletowany odcinek labiryntu. Możliwe jest więc spokojne podejście do schroniska, odpoczynek na tarasie, uzupełnienie wody i powrót tą samą drogą. Taki szlak na Szczeliniec to dobra opcja dla osób podróżujących z psem, które chcą zobaczyć kultowe miejsce bez łamania regulaminu Parku.
Przeczytaj też:
Jeśli Szczeliniec zrobił wrażenie, Błędne Skały będą jego naturalnym uzupełnieniem. To drugi, obok Szczelińca, najbardziej znany i charakterystyczny fragment Gór Stołowych. Mniejszy, niżej położony, ale równie efektowny.
Błędne Skały to skalny labirynt pełen wąskich szczelin, skalnych okien i „korytarzy” z fantazyjnie ukształtowanych bloków. Trasa poprowadzona jest po drewnianych podestach i przez niektóre przejścia trzeba się przeciskać bokiem, co szczególnie cieszy dzieci (i dorosłych z dziecięcym entuzjazmem).
