Dawniej nadejście zmroku oznaczało koniec sportowych aktywności. Bez żródła światła nie sposób przecież przejść nawet kilku kroków łatwym szlakiem, o bieganiu czy jeździe na nartach nawet nie wspominając. Dziś, dzięki czołówkom to wszystko jest możliwe nawet kiedy zapadną ciemności. Rzecz w tym, żeby wśród dziesiątków dostępnych modeli znaleźć odpowiedni.
W ofercie legendarnej francuskiej firmy znajdziecie kilkadziesiąt modeli czołówek. Poruszanie się w tym gąszczu może nie być wcale łatwe, więc ruszamy z pomocą. W tym artykule przyjrzymy się większości czołówek z logo Petzl. Porównamy parametry i pomożemy wam wybrać właściwą.
Oferta Petzl jest podzielona na dwa działy – Sport i Professional. Pierwszy to w pewnym uproszczeniu sprzęt wspinaczkowy i turystyczny. Drugi to profesjonalna oferta dla pracowników dostępu linowego. W wypadku czołówek ten podział nie jest zupełnie jednoznaczny. Wiele modeli przeznaczonych do użytku sprawdza się bowiem doskonale na górskich szlakach czy na kempingu. Przyglądniemy się więc i jednym i drugim, żeby przedstawić wam możliwie dużo rozwiązań.
Zanim zagłębimy się w detale dotyczące poszczególnych modeli, wyjaśnijmy kilka pojęć, które będą się raz po raz przewijać. Petzl jest firmą z niezwykle długą i bogatą tradycją, ale równocześnie znaną z ciągłych innowacji. Od lat są w awangardzie poszukując nowych rozwiązań i nie zadowalając się pozycją lidera.
Wszystkie modele czołówek Petzl, które korzystają z zasilania bateryjnego, mają komorę mieszczącą trzy baterie typu AAA. Używanie tradycyjnych baterii jest jednak niezbyt przyjazne dla środowiska. Powstała więc idea Hybrid Concept. Chodzi w niej o to, żeby można było zamiennie, w zależności od potrzeb i okoliczności, korzystać z baterii lub akumulatora. Zaprojektowano w tym celu akumulator Core, który ma rozmiar i kształt pozwalający umieścić go w tym samym miejscu, zastępując baterie. Jego żywotność odpowiada zużyciu aż 900 baterii. Bardzo wygodną rzeczą jest umieszczenie gniazda ładowania w akumulatorze. Można go dzięki temu ładować osobno, a dodatkowo ryzyko zabrudzenia czy uszkodzenia złącza jest absolutnie minimalne.
Jednym z priorytetów przy projektowaniu czołówek jest uzyskanie jak największej wydajności, czyli jak najdłuższego czasu świecenia na jednym ładowaniu akumulatora lub jednym zestawie baterii. Reactive Lighting to pomysł, który ograniczając zużycie energii równocześnie powoduje, że czołówki wyposażone w ten system są praktyczniejsze w użyciu. Jak to działa? Obok diod LED umieszczony jest czujnik mierzący ilość światła odbitego lub z zewnętrznych źródeł. Jeśli skieruje się czołówkę na bliski obiekt – na przykład świecąc sobie wprost pod nogi – albo na powierzchnię odbijającą światło, system natychmiast (reakcja zajmuje ułamek sekundy) ogranicza moc świecenia. To samo dzieje się kiedy znajdziecie się w dobrze oświetlonym miejscu, kiedy czołówkę oświetlą reflektory samochodu, albo kiedy spotkacie na szlaku kogoś idącego z naprzeciwka. Unika się dzięki temu oślepiania siebie i innych, a czołówka zużywa nieco mniej energii w sytuacji, kiedy wystarczy mniejsza moc światła.
Jedna z najpopularniejszych czołówek Petzl. Dwie dekady temu była pierwszym modelem nowej generacji, wyposażonym w diody LED zamiast tradycyjnych żarówek. Oba modele różnią się jedynie tym, że Tikka Core jest dostarczana z akumulatorem, a Tikka bez. Można go oczywiście dokupić osobno i korzystać z niego w „zwykłej” wersji Tikka.
Maksymalna jasność świecenia jest zależna od źródła zasilania. Przy korzystaniu z baterii osiąga 350 lumenów, a zasilana akumulatorem Core – 450. Baterie dają nieco dłuższy czas świecenia na średnim ustawieniu – 100 lm. To aż 12 godzin w porównaniu do 7 godzin, które daje akumulator Core. Wszystkie pozostałe parametry są identyczne. Użycie akumulatora obniża też nieco wagę – z 94 do 84 gramów.
Tikka i Tikka Core mają dodatkową czerwoną diodę, która może świecić w trybie ciągłym przez 60 godzin, a w trybie błyskowym aż 400 godzin, czyli ponad 16 dni. Gumowa opaska na głowę ma odblaskowe paski, a wokół diody umieszczono odblaskowy pierścień ułatwiający znalezienie jej po ciemku.
Można by nazwać ją nieco uproszczoną wersją czołówki Tikka. Wygląda zresztą łudząco podobnie i tylko wprawne oko zauważy subtelne różnice. Oferuje tylko białe światło, o maksymalnym natężeniu 300 lumenów.
Tak samo jak Tikka, Tikkina może być zasilana trzema bateriami AAA (czyli tzw. „małymi paluszkami”) lub akumulatorem Core. W tym drugim wypadku wydłuża się znacznie czas świecenia w standardowym trybie – 100 lm – z 7 do 10 godzin.
Actik jest czołówką przeznaczoną do aktywności sportowych jak bieganie czy skitury. Standardowy szeroki strumień światła można wzbogacić o sięgający znacznie dalej punktowy. Użycie akumulatora Core daje jeszcze większy zysk niż w przypadku modelu Tikka. Actik, pracując na zestawie trzech baterii AAA osiąga 450 lumenów, a na akumulatorze Core aż 600 lumenów. Tak samo jak Tikka ma dodatkową czerwoną diodę, która w trybie migania może działać nawet 400 godzin.
Aria to cała seria modeli. Do dyspozycji mamy bowiem dwa modele podstawowe – Aria 1 i Aria 2. Różnią się od siebie jedynie maksymalną mocą emitowanego światła. Aria 1 osiąga 350, a Aria 2 – 450 lumenów. Obie oczywiście korzystają z systemu Hybrid Concept co pozwala zastąpić baterie akumulatorem Core. Sprzedawane właśnie z akumulatorem wersje tej czołówki nazywają się Aria 1R i Aria 2R, i z takim zasilaniem wzrasta ich maksymalna jasność. Aria 1R świeci wówczas z mocą 450, a Aria 2R aż 600 lumenów. Aria 1 i Aria 2 mogą być rzecz jasna zasilane z akumulatora, a Aria 1R i Aria 2R z baterii.
W serii Aria są jeszcze dwa modele – Aria 1 RGB i Aria 2 RGB. Od wersji podstawowych różnią się dodatkową diodą RGB, emitującą czerwone, zielone lub niebieskie światło. To ukłon w kierunku wędkarzy, myśliwych i wszystkich innych, którzy chcą zachować nocą w outdoorze dyskrecję. Każda z tych trzech barw światła daje konkretne korzyści.
Można by pomyśleć, że różnica pomiędzy Aria a choćby Actik czy Tikka jest niewielka. Maksymalna moc światła jest ta sama, wielkość i waga również nie różnią się znacząco. Aria jest jednak czołówką, która w katalogu Petzl pojawia się w linii Professional. Odporność na pył i wodę ma więc na wyższym poziomie – IP67. Jest, krótko mówiąc, wodoszczelna. Ma także podwyższoną odporność na uszkodzenia mechaniczne. W outdoorowych realiach można ją uznać za niemal niezniszczalną, a to poważny argument na jej korzyść.
Można powiedzieć, że modele Aria w wersji RGB zastąpiły popularny niegdyś model Tactikka. Są nieco jaśniejsze i przewyższają tamtą czołówkę klasą odporności IP. Ukłonem w kierunku fanów Tactikki jest przygotowanie Aria 1 RGB i Aria 2 RGB w wersji czarnej i camo – z tradycyjnym brązowo-zielonym wzorem maskującym.
Nao RL to sprzęt iście wyczynowy. Imponująca maksymalna moc światła – 1500 lumenów – to tylko początek. Została zaprojektowana specjalnie dla biegaczy ultra i innych sportowców, którzy regularnie operują nocą i potrzebują czołówki o dużej mocy zapewniającej długi czas działania.
Potężny akumulator używany do zasilania NAO RL, R1 został umieszczony z tyłu równomiernie rozkładając ciężar – dzięki temu czołówka nie zjeżdża z czoła. Dodatkową stabilizację zapewnia opcjonalny zestaw gumowych pasków. W akumulatorze umieszczono czerwone światło, więc jest się dobrze widocznym również z tyłu – na przykład na rowerze czy biegnąc szosą. Można go wymienić łatwo nie ściągając czołówki z głowy, a zimą schować pod kurtką żeby chronić go przed zimnem jeśli użyje się sprzedawanego osobno przedłużającego kabla.
11 diod i system Reactive Ligthing zapewnia szeroki, równy i intensywny strumień światła, który może działać w dwóch trybach – standardowym i mieszanym, z dodatkowym punktowym, sięgającym dalej światłem. Bez używania systemu Reactive Lighting, w standardowym trybie – 250 lumenów – świeci do 5 godzin, ale po jego włączeniu może regulując w miarę potrzeb moc świecenia wytrzymać nawet ośmiokrotnie dłużej, aż 40 godzin.
Iko jest czołówką oparta na tym samy koncepcie co NAO, ale znacznie bardziej kompaktową i lżejszą. Komora na baterie lub akumulator Core jest umieszczona osobno, z tyłu głowy. Całość waży 90 gramów (w wersji Core 79 gramów) i dzięki równomiernemu rozłożeniu ciężaru jest niemal niezauważalna. Dwa tryby światła – szeroki i mieszany – i maksymalna moc wersji Core, 500 lumenów wystarczą w zupełności na wieczorne treningi. W standardowym trybie, 100 lumenów, Iko Core działa nawet 9 godzin. Zasilana bateriami wersja ma nieco niższe osiągi. Maksymalna moc światła to 300 lumenów a tryb standardowy to 8 godzin. Oczywiście obie wersje mogą pracować zarówno na bateriach AAA jak i akumulatorze Core.
Nietypowa jest konstrukcja mocowania Iko i Iko Core na głowie. Zamiast standardowej elastycznej taśmy zastosowano cienką obręcz z elastycznego tworzywa. Jest powleczona odpornym na wilgoć materiałem więc nie robi się śliska od potu ani deszczu. Można ją też dzięki sztywnej konstrukcji nosić wygodnie na szyi.
Do niedawna najlżejsza czołówka w ofercie francuskiego producenta. Ta ultrakompaktowa czołówka waży zaledwie 35 g (czyli tyle ile trzy baterie AAA) i emituje światło o mocy nawet 200 lumenów. Sprawdza się doskonale na wieczornych treningach w parku albo jako zapasowe źródło światła. Po zwinięciu gumki do mocowania na głowie mieści się w najmniejszej nawet kieszeni.
Oprócz trzech trybów białego światła (5, 100 i 200 lumenów) ma czerwoną diodę, która w trybie błyskania może działać nawet przez 200 godzin. Jest zasilana wyłącznie z wbudowanego akumulatora (ładowanego przez złącze micro-USB) i na standardowym, środkowym ustawieniu mocy światła będzie działać nawet 2 godziny. Wystarczy więc z powodzeniem nawet na długi wieczorny trening, a naładowanie jej ponownie do pełna trwa poniżej 4 godzin.
Czołówka o fantastycznym stosunku wagi do mocy. Maksymalna moc światła to aż 1100 lumenów, a waga wynosi 100 gramów. Na standardowym, średnim ustawieniu mocy (160 lumenów) świeci aż 7 godzin, a po włączeniu trybu Reactive Lighting nawet dziewięciokrotnie dłużej. Reguluje wówczas samoczynnie moc światła w miarę potrzeb w zakresie od 25 do 275 lumenów.
Nietypowa jest również konstrukcja elastycznej taśmy, z podwójnym paskiem z tyłu głowy, co zauważalnie stabilizuje czołówkę w czasie marszu albo biegu. Akumulator jest wymienny i tak samo jak w przypadku Core, ma wbudowane gniazdo ładowania. Dzięki temu można jeden mieć wpięty do czołówki a drugi – zapasowy – ładować tym czasem z powerbanka w plecaku.
Z opisanych czołówek najjaśniej świeci NAO RL, osiągając aż 1500 lumenów. To jednak wcale nie najmocniejszy model w ofercie Petzl. W tej kategorii najwyższe miejsce na podium zajmuje DUO RL, która generuje niewiarygodną wręcz moc światła – 2800 lumenów. Dla porównania, żeby lepiej zrozumieć jak to dużo – standardowy reflektor w samochodzie generuje ok. 1000 lumenów.
Większość modeli czołówek Petzl oferuje maksymalną moc na poziomie ok. 400 lumenów. To ilość światła w zupełności wystarczająca do poruszania się po zmroku na szlaku – jeśli oczywiście zajdzie taka konieczność.
Ten parametr możemy porównać tylko dla modeli, które w najczęściej używanym trybie standardowym świecą z tą samą mocą. Dla pięciu wymienionych modeli (Tikka, Actik, Tikkina, Tactikka i Bindi) średni poziom mocy światła wynosi 100 lumenów. Najdłużej z nich będą w takim trybie działać Tikka i Tactikka – po 12 godzin. Przez sporą część roku oznacza to, że czołówka może świecić od zmierzchu do świtu.
Modele wyposażone w technologię Reactive Lighting (NAO RL, Swift RL) mogą dzięki niej zwiększyć swój czas działania nawet dziewięciokrotnie. Trzeba pamiętać, że oszczędzanie energii ma miejsce tylko wtedy, kiedy oprócz czołówki są wokół nas dodatkowe żródła światła albo przedmioty, które to światło odbijają. W środku ciemnego lasu Reactive Ligthing może nie włączyć się w ogóle i w takiej sytuacji czas działania czołówki się nie wydłuży.
To zabrzmi banalnie, ale najprostszym sposobem na wydłużenie czasu pracy czołówki jest zabranie ze sobą dodatkowego zestawu baterii czy akumulatora, albo… drugiej, zapasowej czołówki, np. ultralekkiej Bindi.
Wymieniliśmy już wcześniej popularny model Bindi, czołówkę ważącą zaledwie 35 gramów. Od niedawna Petzl ma w ofercie jeszcze bardziej ekstremalnie odchudzoną lampkę. Mowa o ważącej 25 gramów e+LITE. Pominęliśmy ją w rankingu jednak nie bez powodu. To bowiem czołówka awaryjna. Ma dwa poziomy mocy światła – 20 i 40 lumenów. Czas działania wynosi odpowiednio 9,5 i 3,5 godziny. Nie jest więc pełnoprawną lampką, z którą można wygodnie wędrować w każdych warunkach. Niemniej, 40 lumenów to wystarczająca ilość światła, żeby bezpiecznie dotrzeć do schroniska czy na parking, kiedy inne czołówki zawiodą.
Z wymienionych modeli dwa zasługują na miano najbardziej zaawansowanych technicznie – NAO RL i Swift RL. Oba oczywiście wykorzystują innowacyjną technologię Reactive Lighting, która nie tylko wydłuża znacząco czas ich pracy, ale sprawia także, że korzystanie z tych czołówek jest znacznie bardziej komfortowe. Obie mają wymienny akumulator i obie oferują maksymalną moc powyżej 1000 lumenów.
Przeczytaj też:
