Dla w\u0142a\u015bcicieli czworonog\u00f3w, chodzenie w g\u00f3ry z psem jest najzupe\u0142niej naturalne, bo jak nie zabra\u0107 ze sob\u0105 najlepszego przyjaciela? (fot. Joanna Kapinos)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\nPies w g\u00f3rach \u2013 przepisy prawne<\/h2>\n\n\n\n Przed wyruszeniem w g\u00f3ry z psem trzeba mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce dotycz\u0105 nas w\u00f3wczas szczeg\u00f3\u0142owe przepisy prawa. Obecno\u015b\u0107 ps\u00f3w w niekt\u00f3rych rejonach g\u00f3r reguluje ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Dla chc\u0105cych w\u0119drowa\u0107 z czworonogiem po g\u00f3rskich szlakach istotne s\u0105 umieszczone w niej przepisy dotycz\u0105ce park\u00f3w narodowych. W Polsce mamy 23 takie obszary chronione, a a\u017c 10 z nich po\u0142o\u017conych jest w g\u00f3rach. W artykule 15 tej ustawy czytamy: “W parkach narodowych oraz w rezerwatach przyrody zabrania si\u0119 wprowadzania ps\u00f3w na obszary obj\u0119te ochron\u0105 \u015bcis\u0142\u0105 i czynn\u0105, z wyj\u0105tkiem miejsc wyznaczonych w planie ochrony oraz ps\u00f3w pasterskich wprowadzanych na obszary obj\u0119te ochron\u0105 czynn\u0105, na kt\u00f3rych plan ochrony albo zadania ochronne dopuszczaj\u0105 wypas.”<\/em> Jak to cz\u0119sto bywa z prawnymi regulacjami, ten przepis jest do\u015b\u0107 nieprecyzyjny i de facto pozostawia decyzj\u0119 w r\u0119kach dyrekcji poszczeg\u00f3lnych park\u00f3w narodowych.<\/p>\n\n\n\nPowod\u00f3w takich ogranicze\u0144 jest wiele. Dyrekcje park\u00f3w zwracaj\u0105 uwag\u0119 przede wszystkim na to, \u017ce psy wprowadzaj\u0105 do rezerwat\u00f3w obce zapachy, wirusy i bakterie znajduj\u0105ce si\u0119 w ich odchodach i moczu. Drobnoustroje, kt\u00f3re s\u0105 niegro\u017ane dla zwierz\u0105t domowych obj\u0119tych szczepieniami, mog\u0105 by\u0107 \u015bmiertelnym zagro\u017ceniem dla dzikiej fauny. Co wi\u0119cej, obce zapachy mog\u0105 zaburza\u0107 migracje i zachowania zwierz\u0105t terytorialnych. Ha\u0142as, kt\u00f3ry powoduje szczekaj\u0105cy pies mo\u017ce p\u0142oszy\u0107 zwierz\u0119ta a nawet zaburza\u0107 ich rozr\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n
\n
Zakazy dotycz\u0105ce chodzenia z psem w g\u00f3ry nie s\u0105 tak dokuczliwe jak si\u0119 pocz\u0105tkowo mo\u017ce wydawa\u0107. Szlak\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 dost\u0119pne wystarczy na wiele lat chodzenia. (fot. Unsplash)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\nOgraniczenia dotycz\u0105 nie tylko park\u00f3w narodowych. W ustawie obok park\u00f3w narodowych wymienione s\u0105 rezerwaty przyrody. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 takich obszar\u00f3w znajduje si\u0119 poza granicami park\u00f3w narodowych i do nich r\u00f3wnie\u017c nie wolno wchodzi\u0107 z psem. Niezwykle rzadko jest to kontrolowane i przypadki, w kt\u00f3rych kogo\u015b z tego powodu spotka\u0142y jakiekolwiek nieprzyjemno\u015bci s\u0105 raczej anegdotyczne ni\u017c powszechne. M\u00f3wi\u0105c wprost – wi\u0119kszo\u015b\u0107 turyst\u00f3w nic sobie z tego zakazu nie robi i id\u0105c z psem w g\u00f3ry nie omija rezerwat\u00f3w. Nietrudno jednak w\u0119drowa\u0107 z psem tak, \u017ceby do rezerwat\u00f3w nie wchodzi\u0107, do czego was namawiamy.<\/p>\n\n\n\n
Gdzie z psem wolno chodzi\u0107 w g\u00f3rach<\/h2>\n\n\n\n Na pierwszy rzut oka mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce legalnie z psem i\u015b\u0107 w g\u00f3ry si\u0119 nie da. Tu park narodowy, tam rezerwat. Ograniczenia i zakazy nie s\u0105 jednak a\u017c tak kr\u0119puj\u0105ce jak jawi si\u0119 to na pierwszy rzut oka. Poza obszarem park\u00f3w narodowych i rezerwat\u00f3w z psem mo\u017cna bowiem swobodnie spacerowa\u0107 prawie wsz\u0119dzie. <\/p>\n\n\n\n
Jest jeszcze lepiej. Jak zaznaczyli\u015bmy, przepisy daj\u0105 parkom narodowym spor\u0105 swobod\u0119 w okre\u015blaniu obszar\u00f3w otwartych dla ps\u00f3w. Do wielu park\u00f3w narodowych mo\u017cna wej\u015b\u0107 z psem na konkretne fragmenty szlak\u00f3w, a s\u0105 i takie gdzie ograniczenia s\u0105 naprawd\u0119 niewielkie.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n
\n
Przed wycieczk\u0105 w g\u00f3ry z psem trzeba zastanowi\u0107 si\u0119 nad wyborem odpowiedniego szlaku i sprawdzi\u0107 lokalne przepisy. (fot. Joanna Kapinos)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\nGdzie w g\u00f3ry z psem?<\/h2>\n\n\n\n Gdzie zatem mo\u017cemy nie nara\u017caj\u0105c si\u0119 na mandat i nie \u0142ami\u0105c prawa zabra\u0107 swojego “Reksia” a gdzie nie? Przyjrzyjmy si\u0119 temu jak wygl\u0105da to w poszczeg\u00f3lnych parkach narodowych po\u0142o\u017conych w polskich g\u00f3rach. Warto wspomnie\u0107, \u017ce poni\u017cszymi zakazami nie s\u0105 obj\u0119te psy asystuj\u0105ce. Musz\u0105 oczywi\u015bcie posiada\u0107 certyfikat szkolenia, a na uprz\u0119\u017cy powinno znale\u017a\u0107 si\u0119 czytelne oznaczenie “Pies asystuj\u0105cy”. Dzi\u0119ki temu jednak ich opiekunowie mog\u0105 bez przeszk\u00f3d, ale w granicach zdrowego rozs\u0105dku, chodzi\u0107 z psem asystuj\u0105cym w g\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n
Babiog\u00f3rski Park Narodowy z psem<\/h3>\n\n\n\n W obejmuj\u0105cym masyw Babiej G\u00f3ry w Beskidzie \u017bywieckim parku obowi\u0105zuje ca\u0142kowity zakaz wst\u0119pu z psami. Na spacer z psiakiem mo\u017cna si\u0119 jednak wybra\u0107 na \u015bcie\u017cce krajobrazowej \u201cMokry Kozub\u201d. Mo\u017cliwa jest te\u017c w\u0119dr\u00f3wka szlakiem Diablak – Prze\u0142\u0119cz Brona – Ma\u0142a Babia. Ten szlak prowadzi granic\u0105 parku, ale dosta\u0107 si\u0119 na niego z psem trzeba od s\u0142owackiej strony. <\/p>\n\n\n\n
Skoro o tym mowa, to trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce najwy\u017cszy punkt w masywie znajduje si\u0119 ca\u0142kowicie po polskiej stronie granicy. To oznacza, \u017ce – przynajmniej w teorii – jest obj\u0119ty zakazem, bo le\u017cy na terenie parku narodowego. Je\u015bli wchodzimy z psem na szczyt g\u00f3ry od po\u0142udnia i nie wybieramy si\u0119 w g\u0142\u0105b parku (do schroniska albo na prze\u0142\u0119cz Krowiarki), mo\u017cna zwykle liczy\u0107 na to, \u017ce stra\u017cnicy b\u0119d\u0105 \u0142askawi.<\/p>\n\n\n\n
Bieszczadzki Park Narodowy z psem<\/h3>\n\n\n\n W Bieszczadzkim Parku Narodowym zakaz wst\u0119pu z psami obejmuje niemal ca\u0142y jego obszar. Nie wejdziemy z psem na Tarnic\u0119 czy na obie po\u0142oniny. Z psami mo\u017cna wej\u015b\u0107 jedynie na szlaki turystyczne z Nasicznego do Bere\u017cek przez Przys\u0142up Cary\u0144ski i na szlak z Prze\u0142\u0119czy Wy\u017cnia\u0144skiej do schroniska pod Ma\u0142\u0105 Rawk\u0105. Otwarta do w\u0119dr\u00f3wki z psem jest r\u00f3wnie\u017c kr\u00f3tka \u015bcie\u017cka z Tarnawy Ni\u017cnej do D\u017awiniacza G\u00f3rnego, na terenie przygranicznej eksklawy parku.<\/p>\n\n\n\n
Bieszczady s\u0105 jednak na tyle rozleg\u0142e, \u017ce nadal sporo jest miejsc gdzie mo\u017cna bez przeszk\u00f3d w\u0119drowa\u0107 z psem nie wchodz\u0105c na teren parku. Ma\u0142o tego – takie w\u0119dr\u00f3wki maj\u0105 spor\u0105 zalet\u0119. Szlaki po\u0142o\u017cone poza parkiem, omijaj\u0105ce jego najwi\u0119ksze atrakcje s\u0105, nawet w sezonie, puste. To w\u0142a\u015bnie tam mo\u017cecie zasmakowa\u0107 prawdziwie bieszczadzkiej dziko\u015bci i samotno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n
\n
Z psem w g\u00f3ry mo\u017cna wybra\u0107 si\u0119 tak\u017ce zim\u0105. Dla niekt\u00f3rych ras \u015bnieg i mr\u00f3z nie jest \u017cadn\u0105 przeszkod\u0105. (fot. Fizan)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\nGorcza\u0144ski Park Narodowy z psem<\/h3>\n\n\n\n W Gorcza\u0144skim Parku Narodowym obowi\u0105zuje zakaz wst\u0119pu z psami, ale – podobnie jak w innych parkach – jest kilka wyj\u0105tk\u00f3w. Mo\u017cna porusza\u0107 si\u0119 szlakami, biegn\u0105cymi cz\u0119\u015bciowo granic\u0105 parku. Otwarte s\u0105 wi\u0119c wszystkie szlaki prowadz\u0105c do schroniska na Starych Wierchach i czerwony szlak prowadz\u0105cy stamt\u0105d na Turbacz. <\/p>\n\n\n\n
Na najwy\u017cszy szczyt Gorc\u00f3w, mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c wej\u015b\u0107 z psem z Koninek. Przebiegaj\u0105cy przez teren parku zielony szlak Koninki – Tobo\u0142\u00f3w – Obidowiec nie jest obj\u0119ty zakazem. Warto zaznaczy\u0107 te\u017c, \u017ce zar\u00f3wno Schronisko pod Turbaczem jak i sam szczyt, le\u017c\u0105 poza granicami parku.<\/p>\n\n\n\n
Karkonoski Park Narodowy z psem<\/h3>\n\n\n\n Karkonosze to g\u00f3ry, gdzie mo\u017cna wyj\u0105tkowo swobodnie w\u0119drowa\u0107 z psem. Karkonoski Park Narodowy ma bowiem do tego wyj\u0105tkowo liberalne podej\u015bcie. Otwartych dla czworonog\u00f3w szlak\u00f3w jest w Karkonoszach tyle, \u017ce na stronie KPN wyliczone s\u0105 te zamkni\u0119te dla ps\u00f3w, a nie jak w przypadku innych park\u00f3w nieliczne wyj\u0105tki. Z ponad 130 kilometr\u00f3w szlak\u00f3w, zakazem obj\u0119te jest niewiele ponad 30.<\/p>\n\n\n\n
Najcz\u0119\u015bciej zadawanym pytaniem jest oczywi\u015bcie to, czy mo\u017cna wej\u015b\u0107 z psem na \u015anie\u017ck\u0119. Ot\u00f3\u017c oczywi\u015bcie mo\u017cna, i to zar\u00f3wno od polskiej, jak i od czeskiej strony. Warto jednak pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce zamkni\u0119ty dla w\u0119dr\u00f3wek z psem jest fragment czerwonego szlaku przez Kocio\u0142 \u0141omniczki – od schroniska Nad \u0141omniczk\u0105 do Domu \u015al\u0105skiego.<\/p>\n\n\n\n
Magurski Park Narodowy z psem<\/h3>\n\n\n\n W parku obejmuj\u0105cym spory obszar Beskidu Niskiego sytuacja jest cokolwiek niejednoznaczna. Na swojej stronie park powo\u0142uje si\u0119 wprost na ustawowy zakaz sugeruj\u0105c, \u017ce dotyczy on ca\u0142ego obszaru parku. Jednak to gdzie wolno, a gdzie nie wolno i\u015b\u0107 w g\u00f3ry na terenie parku z psem powinno by\u0107 okre\u015blone w opracowanym przez park planie ochrony, a ten – jak na razie – nie istnieje. W teorii wi\u0119c zakaz obowi\u0105zuje na ca\u0142ym terenie parku, a w praktyce jego interpretacja zale\u017cy od parkowych stra\u017cnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Ojcowski Park Narodowy z psem<\/h3>\n\n\n\n Najmniejszy park narodowy w Polsce ma naj\u0142agodniejsze w tej kwestii przepisy. W skr\u00f3cie – na jego terenie mo\u017cna porusza\u0107 si\u0119 z psem bez ogranicze\u0144. Jura Krakowsko-Cz\u0119stochowska to co prawda nie g\u00f3ry, ale z pewno\u015bci\u0105 jest doskona\u0142ym miejscem na w\u0119dr\u00f3wki z psem. <\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n
\n
Miska i zapas jedzenia oraz wody to w przypadku wyj\u015b\u0107 w g\u00f3ry z psem wyposa\u017cenie obowi\u0105zkowe. (fot. Ruffwear)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\nPark Narodowy G\u00f3r Sto\u0142owych z psem<\/h3>\n\n\n\n Do niedawna jeszcze G\u00f3ry Sto\u0142owe nie by\u0142y obj\u0119te \u017cadnymi zakazami je\u015bli chodzi o wchodzenie na szlaki z czworonogami. Obecnie pojawi\u0142y si\u0119 zakazy, jednak dotycz\u0105 wy\u0142\u0105cznie tras turystycznych w B\u0142\u0119dnych Ska\u0142ach i na Szczeli\u0144cu Wielkim. W tym drugim wypadku mo\u017cna jednak bez przeszk\u00f3d wchodzi\u0107 z psem a\u017c do schroniska. Dla chc\u0105cych zdoby\u0107 Koron\u0119 G\u00f3r Polski wa\u017cn\u0105 informacj\u0105 jest to, \u017ce piecz\u0105tk\u0119 znajdziecie w\u0142a\u015bnie w schronisku.<\/p>\n\n\n\n
Pieni\u0144ski Park Narodowy z psem<\/h3>\n\n\n\n Niewiele wi\u0119kszy od Ojcowskiego Parku Narodowego, park w Pieninach ma dok\u0142adnie przeciwne podej\u015bcie do wpuszczania ps\u00f3w na szlaki na swoim terenie. Obowi\u0105zuje tu ca\u0142kowity zakaz wst\u0119pu z psami i w parkowym planie ochrony nie ma od niego \u017cadnych wyj\u0105tk\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
Nie mo\u017cna wi\u0119c wej\u015b\u0107 na Sokolic\u0119 albo na Trzy Korony, ale mo\u017cna podziwia\u0107 pieni\u0144ski krajobraz w\u0119druj\u0105c \u015bcie\u017ck\u0105 wzd\u0142u\u017c prze\u0142omu Dunajca. Prowadz\u0105ca nad brzegiem trasa z Czerwonego Klasztoru do schroniska PTTK Orlica w Szczawnicy le\u017cy niemal w ca\u0142o\u015bci poza granicami parku narodowego.<\/p>\n\n\n\n
\u015awi\u0119tokrzyski Park Narodowy z psem<\/h3>\n\n\n\n G\u00f3ry \u015awi\u0119tokrzyskie to kolejny obszar, gdzie w\u0119dr\u00f3wki z psem s\u0105 raczej wykluczone. Nie mo\u017cna wchodzi\u0107 bowiem na teren parku z czworonogiem poza fragmentem szlaku czerwonego Huta Szklana – \u0141ysa G\u00f3ra, wiod\u0105cym wzd\u0142u\u017c asfaltowej drogi.<\/p>\n\n\n\n
Nie ma natomiast przeszk\u00f3d, \u017ceby z psem odwiedzi\u0107 le\u017c\u0105cy w G\u00f3rach \u015awi\u0119tokrzyskich Jeleniowski Park Krajobrazowy. Czerwony szlak przez niego przechodz\u0105cy jest r\u00f3wnie uroczy, a najwy\u017csze wzniesienie na nim, maj\u0105cy 554 m n.p.m. Szczytniak tylko niewiele ust\u0119puje \u0141ysicy i Skale Agaty.<\/p>\n\n\n\n
Tatrza\u0144ski Park Narodowy z psem<\/h3>\n\n\n\n Na koniec zostawili\u015bmy miejsce, do kt\u00f3rego ci\u0105gnie najwi\u0119cej turyst\u00f3w – Tatrza\u0144ski Park Narodowy. Najwy\u017csze g\u00f3ry w Polsce by\u0142yby zapewne ulubionym celem waszych w\u0119dr\u00f3wek z psem, ale – jak zapewne wiecie – zakaz obejmuje niemal ca\u0142y teren parku. Z psem mo\u017cna wybra\u0107 si\u0119 w Tatry jedynie na Drog\u0119 pod Reglami\u00a0(biegn\u0105c\u0105 granic\u0105 parku) i na sze\u015bciokilometrowy zielony szlak od granicy parku do schroniska w Dolinie Chocho\u0142owskiej.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n
\n
Ilo\u015b\u0107 szlak\u00f3w w polskich g\u00f3rach, na kt\u00f3re mo\u017cna bez ogranicze\u0144 wej\u015b\u0107 z psem jest wystarczaj\u0105ca nawet dla najbardziej wytrwa\u0142ych w\u0119drowc\u00f3w. (fot. Envato)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\nW\u0119dr\u00f3wki z psem poza parkami narodowymi<\/h2>\n\n\n\n Skoro ograniczenia dotycz\u0105 tylko park\u00f3w i rezerwat\u00f3w, pewnie pomy\u015blicie, \u017ce wsz\u0119dzie poza nimi nie ma absolutnie \u017cadnych ogranicze\u0144. Je\u015bli chodzi o sam fakt wej\u015bcia na szlak czy do lasu z psem – tak, nic nas nie powstrzymuje. Pami\u0119ta\u0107 jednak trzeba o jednym, do\u015b\u0107 nagminnie niestety, ignorowanym szczeg\u00f3le. Wiele g\u00f3rskich szlak\u00f3w przebiega przez lasy nale\u017c\u0105ce do Las\u00f3w Pa\u0144stwowych. Na ich terenie obowi\u0105zuje przepis m\u00f3wi\u0105cy o tym, \u017ce pies musi by\u0107 prowadzony na smyczy. Wiemy, \u017ce w\u0142a\u015bciciele ps\u00f3w lubi\u0105 sytuacj\u0119, kiedy pies biega wolno, i \u017ce – ca\u0142kiem s\u0142usznie – uwa\u017caj\u0105, \u017ce to dla niego wi\u0119ksza rado\u015b\u0107. Nie jeste\u015bmy jednak na szlaku sami. To, \u017ce nas pies jest przyjazny wiemy tylko my. Inni tury\u015bci mog\u0105 obawia\u0107 si\u0119 biegn\u0105cej rado\u015bnie w ich kierunku masy futra i trudno im si\u0119 dziwi\u0107. Nawet je\u015bli obcy pies nie budzi w nich niepokoju to mo\u017ce zwyczajnie nie maj\u0105 ochoty si\u0119 z nim zaprzyja\u017ania\u0107.<\/p>\n\n\n\n
W\u0119druj\u0105c z psem czy bez niego, powinni\u015bmy my\u015ble\u0107 nie tylko o sobie, ale te\u017c o innych. Sami krzywimy si\u0119 widz\u0105c “turyst\u00f3w” z rycz\u0105cym g\u0142o\u015bnikiem na plecaku i dziwi nas brak odpowiedzi na tradycyjne “cze\u015b\u0107!” kiedy si\u0119 z kim\u015b mijamy. Nasz pies te\u017c nie powinien nikomu uprzykrza\u0107 \u017cycia. Wzi\u0119cie go na smycz to nie poddanie si\u0119 ograniczeniom naszej osobistej wolno\u015bci, ale wyraz szacunku dla innych.<\/p>\n\n\n\n
Szlaki graniczne z psem i wej\u015bcia na szczyty od po\u0142udnia<\/h2>\n\n\n\n Zapewne wielokrotnie s\u0142yszeli\u015bcie o tym, \u017ce nasi po\u0142udniowi s\u0105siedzi maj\u0105 znacznie bardziej liberalne podej\u015bcie do kwestii obecno\u015bci ps\u00f3w w g\u00f3rach ni\u017c w\u0142adze polskich park\u00f3w narodowych. Istotnie tak jest, i ogranicze\u0144 dotycz\u0105cych wchodzenia z psem na szlak jest w S\u0142owacji i Czechach mniej. Nie oznacza to jednak, \u017ce ich w og\u00f3le nie ma. Wszystko zmienia si\u0119 bowiem do\u015b\u0107 dynamicznie. Po S\u0142owackich Tatrach mo\u017cna by\u0142o jeszcze niedawno chodzi\u0107 z psem bez wielkich ogranicze\u0144. W grudniu 2023 TANAP wyda\u0142 zarz\u0105dzenie szczeg\u00f3\u0142owo okre\u015blaj\u0105ce, kt\u00f3re szlaki mo\u017cna odwiedza\u0107 z czworonogiem. Jest ich blisko trzydzie\u015bci, ale \u017caden nie zapuszcza si\u0119 w wysokog\u00f3rski teren.<\/p>\n\n\n\n
Zanim wi\u0119c wyruszycie na w\u0119dr\u00f3wk\u0119 z psem po po\u0142udniowej stronie naszej granicy, na przyk\u0142ad w Karkonosze, sprawd\u017acie czy i jakie ograniczenia tam obowi\u0105zuj\u0105. \u015awiadomie nie podajemy ich w szczeg\u00f3\u0142ach w tym artykule, bo mog\u0105 si\u0119 b\u0142yskawicznie zdezaktualizowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n
\n
Beskidy, to g\u00f3ry, kt\u00f3re zar\u00f3wno dzi\u0119ki ukszta\u0142towaniu szlak\u00f3w jak i dzi\u0119ki niewielkim ograniczeniom, s\u0105 bardzo przyjazne psom. (fot. Joanna Kapinos)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\nW g\u00f3ry z psem – ekwipunek<\/h2>\n\n\n\n Skoro ju\u017c wiemy dok\u0105d mo\u017cemy wybra\u0107 si\u0119 na w\u0119dr\u00f3wk\u0119 z psem a dok\u0105d nie, warto po\u015bwi\u0119ci\u0107 chwil\u0119 na przygotowanie niezb\u0119dnego psiego ekwipunku. Pies – tak samo jak cz\u0142owiek – musi zabra\u0107 w g\u00f3ry troch\u0119 “spejalistycznego” sprz\u0119tu, \u017ceby wycieczka by\u0142a mi\u0142a i bezpieczna.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
![\"Dla](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/DSC3158.jpg\")
![\"Zakazy](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/andrew-spencer-1_tk2XEFEiE-unsplash.jpg\")
![\"Przed](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/DSC3181.jpg\")
![\"Z](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/fizan_274104032_4793753074077961_2527570186383015921_n-1.jpg\")
![\"Miska](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Web_JPG-20402-Bivy-Bowl-Nate-Winston-PRINT-9_sm.jpg\")
![\"Ilo\u015b\u0107](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/man-hiker-with-his-dog-2024-10-22-19-39-56-utc.jpg\")
![\"Beskidy,](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/DSC3215.jpg\")
![\"Na](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/DSC3246.jpg\")