<\/p>\n\n\n
![\"Jesie\u0144](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/pexels-gsn-travel-28359703.jpg\")
Ka\u017cda z nich spe\u0142nia okre\u015blon\u0105 rol\u0119 i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a z pozosta\u0142ymi. Cz\u0119stym nieporozumieniem jest pogl\u0105d, \u017ce trzy warstwy oznacza, \u017ce powinno si\u0119 zawsze zak\u0142ada\u0107 dok\u0142adnie trzy sztuki garderoby. Po pierwsze – czasem wystarcz\u0105 dwie warstwy. Je\u015bli nie wieje ani nie pada, warstwa zewn\u0119trzna mo\u017ce by\u0107 zb\u0119dna. Po drugie – i to dotyczy przede wszystkim warstwy termicznej – mo\u017cemy za\u0142o\u017cy\u0107 na siebie wi\u0119cej. Dwie cienkie warstwy izolacyjne b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 tak samo jak jedna grubsza, a dadz\u0105 wi\u0119cej mo\u017cliwo\u015bci manewru.<\/p>\n\n\n\n
Przeczytaj te\u017c:<\/strong><\/p>\n\n\n\n W ubieraniu si\u0119 “na cebulk\u0119” nie chodzi wy\u0142\u0105cznie o za\u0142o\u017cenie na siebie odpowiednio grubych ubra\u0144. Ka\u017cda z warstw ma konkretne zadanie do spe\u0142nienia i cho\u0107 si\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105, nie da si\u0119 jednej drug\u0105 zast\u0105pi\u0107. W\u0142a\u015bciwie dobrane kolejne warstwy ubra\u0144 spowoduj\u0105, \u017ce mo\u017cna mie\u0107 ich na sobie stosunkowo niewiele. Jest wi\u0119c l\u017cej i wygodniej.<\/p>\n\n\n\n Pierwsza warstwa jest t\u0105, kt\u00f3r\u0105 najcz\u0119\u015bciej traktujemy po macoszemu. Nie po\u015bwi\u0119camy jej odpowiedniej uwagi skupiaj\u0105c si\u0119 na efektownych bluzach i hardshellach z najnowszymi technologiami. Tymczasem, je\u015bli wybierzemy niew\u0142a\u015bciwy materia\u0142 na pierwsz\u0105, bazow\u0105, warstw\u0119, nie pomog\u0105 nawet kosmiczne technologie, z kt\u00f3rych mog\u0105 korzysta\u0107 kolejne. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n G\u00f3rskie w\u0119dr\u00f3wki, nawet je\u015bli szlak, kt\u00f3ry wybrali\u015bcie nie wspina si\u0119 na najwy\u017csze granie i szczyty, zawsze oznaczaj\u0105 wysi\u0142ek. Nie zawsze skrajnie wyczerpuj\u0105cy, ale na pewno wi\u0119kszy, ni\u017c ten, kt\u00f3rego wymaga spacer w miejskim parku. Aktywno\u015b\u0107 fizyczna powoduje bowiem, \u017ce nasz organizm wytwarza wi\u0119cej ciep\u0142a, a to z kolei sprawia, \u017ce si\u0119 pocimy.<\/p>\n\n\n\n Kropelki potu na sk\u00f3rze s\u0105 potrzebne, \u017ceby szybko odda\u0107 nadmiar ciep\u0142a, ale przecie\u017c temu w\u0142a\u015bnie chcemy w pewnym stopniu zapobiec. Trzeba zatem wch\u0142on\u0105\u0107 t\u0119 wilgo\u0107 i przekaza\u0107 dalej, na zewn\u0105trz. To krytycznie istotne, \u017ceby ta pierwsza warstwa nie nasi\u0105ka\u0142a potem. Mokre ubranie b\u0119dzie nas jeszcze bardziej wych\u0142adza\u0107, a jesieni\u0105 to z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 niepo\u017c\u0105dane. Zabrzmi to by\u0107 mo\u017ce cokolwiek absurdalnie, ale pierwszym krokiem do hipotermii jest bardzo cz\u0119sto w\u0142a\u015bnie przegrzanie. Je\u015bli nasze ubranie nie odprowadza sprawnie wilgoci, po du\u017cym wysi\u0142ku b\u0119dzie kompletnie przemoczone, a w\u00f3wczas nasz organizm b\u0119dzie si\u0119 b\u0142yskawicznie wych\u0142adza\u0142.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n Najcz\u0119\u015bciej pope\u0142nianym b\u0142\u0119dem jest u\u017cycie w roli pierwszej warstwy bawe\u0142nianego podkoszulka. Czemu nie powinno si\u0119 tego robi\u0107? Bawe\u0142na potrafi wch\u0142on\u0105\u0107 ogromne ilo\u015bci wody (nawet 8-10 razy wi\u0119cej ni\u017c jej w\u0142asna waga) i bardzo powoli schnie. Koszulka z bawe\u0142ny zmagazynuje pot i nie b\u0119dzie go oddawa\u0107 na zewn\u0105trz. By\u0107 mo\u017ce s\u0142yszeli\u015bcie has\u0142o “cotton kills”, czyli “bawe\u0142na zabija”. Nasi\u0105kni\u0119ty bawe\u0142niany podkoszulek to w g\u00f3rach pierwszy krok do powa\u017cnych k\u0142opot\u00f3w, zw\u0142aszcza jesieni\u0105 czy zim\u0105.<\/p>\n\n\n\n Bielizna termoaktywna nie nasi\u0105ka wilgoci\u0105, ale sprawnie odprowadza j\u0105 na zewn\u0105trz. \u017beby dzia\u0142a\u0142a efektywnie, powinna jak naj\u015bci\u015blej przylega\u0107 do cia\u0142a. Nie chodzi o to, \u017ceby kupowa\u0107 za ma\u0142y rozmiar, ale \u017ceby unika\u0107 zbyt lu\u017anego kroju. Wiele os\u00f3b przymierzaj\u0105c takie ubranie si\u0119ga po wi\u0119kszy rozmiar ni\u017c ten, kt\u00f3ry zwykle nosz\u0105, bo standardowy jest ich zdaniem zbyt obsis\u0142y. Tak ma by\u0107. Dobrze skrojona bielizna termoaktywna to w uproszczeniu “druga sk\u00f3ra”. <\/p>\n\n\n\n Do szycia bielizny termoaktywnej wykorzystuj\u0119 si\u0119 najcz\u0119\u015bciej jeden z dw\u00f3ch materia\u0142\u00f3w – w\u0142\u00f3kna syntetyczne lub we\u0142n\u0119 merino. Przyjrzyjmy si\u0119 im w szczeg\u00f3\u0142ach i zobaczmy jak sprawdzaj\u0105 si\u0119 jako ubranie wykorzystywane przy wyj\u015bciach w g\u00f3ry jesieni\u0105.<\/p>\n\n\n\n Nieco wbrew globalnym trendom wracania do naturalnych materia\u0142\u00f3w, w outdoorze nadal doskonale spisuj\u0105 si\u0119 materia\u0142y syntetyczne. Dzi\u0119ki zdolno\u015bciom do sprawnego odprowadzania potu i szybkiego schni\u0119cia, koszulki lub legginsy wykonane z poliestru czy mieszanki poliamid\u00f3w, poliestr\u00f3w i elastanu sprawdz\u0105 si\u0119 w tej roli znakomicie. Zalet\u0105 materia\u0142\u00f3w syntetycznych jest to, \u017ce reguluj\u0105c proporcje sk\u0142adnik\u00f3w mieszanki, mo\u017cna manipulowa\u0107 w\u0142a\u015bciwo\u015bciami powstaj\u0105cej z niej tkaniny. Uczyni\u0107 j\u0105 mniej lub bardziej elastyczn\u0105 albo regulowa\u0107 to jak szybko schnie czy wch\u0142ania wilgo\u0107. Syntetyki nie s\u0105 ju\u017c – jak dawniej – synonimem szkodzenia \u015brodowisku. Bywa wr\u0119cz odwrotnie, bo zw\u0142aszcza w\u0142\u00f3kna poliestrowe, coraz cz\u0119\u015bciej pochodz\u0105 w 100% z recyklingu.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n Naturaln\u0105 alternatyw\u0105 dla syntetyk\u00f3w jest we\u0142na, szczeg\u00f3lnie ta pozyskiwana od owiec merino. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 ona bardzo dobrym odprowadzaniem wilgoci oraz znakomitymi zdolno\u015bciami termoregulacyjnymi. Sam mechanizm odci\u0105gania wilgoci jest nieco inny ni\u017c w przypadku syntetyk\u00f3w, ale ostateczny efekt jest niemal identyczny. Najwi\u0119ksz\u0105 przewag\u0105 we\u0142ny nad sztucznymi w\u0142\u00f3knami s\u0105 jej zdolno\u015bci termoregulacyjne. Pomi\u0119dzy niezwykle cienkimi nitkami jest mn\u00f3stwo powietrza i nawet cienka warstwa we\u0142ny dzia\u0142a jak izolator. Chroni nas od ciep\u0142a podczas upa\u0142\u00f3w, a grzeje, kiedy s\u0142upki rt\u0119ci w\u0119druj\u0105 w d\u00f3\u0142. Ponadto jest mi\u0142a w dotyku i ma naturalne w\u0142a\u015bciwo\u015bci antybakteryjne. To w\u0142a\u015bnie ta ostatnia jej cecha powoduje, \u017ce koszulk\u0119 merino mo\u017cna nosi\u0107 nawet przez kilka dni bez dyskomfortu.<\/p>\n\n\n\n Przeczytaj te\u017c:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ta cz\u0119\u015b\u0107 stroju, kt\u00f3ry zabieramy w g\u00f3ry jesieni\u0105, ma dwa zadania. Jest odpowiedzialna za utrzymanie odpowiedniej temperatury i przekazywanie na zewn\u0105trz wilgoci przej\u0119tej z poprzedniej warstwy.<\/p>\n\n\n\n Jakie ubranie powinni\u015bmy zabra\u0107 w g\u00f3ry jako warstw\u0119 ocieplaj\u0105c\u0105 jesieni\u0105? Jak zawsze, zale\u017cy to nie tyle od daty w kalendarzu, ale od warunk\u00f3w atmosferycznych oraz charakteru naszej aktywno\u015bci. Je\u015bli jesie\u0144 pokazuje swe \u0142askawe oblicze, a my planujemy intensywn\u0105 aktywno\u015b\u0107, warstwa ocieplaj\u0105ca mo\u017ce zosta\u0107 ograniczona do minimum. Je\u015bli natomiast wybieramy si\u0119 w wy\u017csze partie g\u00f3r, spodziewamy si\u0119 nap\u0142ywu ch\u0142odniejszych mas powietrza, albo planujemy biwak, trzeba si\u0119gn\u0105\u0107 po grubsze i cieplejsze ubrania.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Najcz\u0119\u015bciej w roli warstwy termicznej wyst\u0119puj\u0105 wszelkiego rodzaju bluzy. To jednak niezwykle szerokie poj\u0119cie. Mo\u017ce kry\u0107 si\u0119 z pod nim odzie\u017c ze stretchu, z materia\u0142\u00f3w polarowych (fleece) czy z we\u0142ny merino. Osoby, kt\u00f3re mocniej marzn\u0105 lub wybieraj\u0105 si\u0119 do miejsc, gdzie jest naprawd\u0119 zimno mog\u0105 si\u0119gn\u0105\u0107 te\u017c po tzw. swetry puchowe, czyli bardzo cienkie kurtki o nieco bli\u017cszym cia\u0142a kroju. Zawsze dobrze jest wybieraj\u0105c zestaw na wyj\u015bcie w g\u00f3ry jesieni\u0105, spakowa\u0107 str\u00f3j, kt\u00f3ry pozwoli zareagowa\u0107 na nag\u0142\u0105 zmian\u0119 temperatury.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n Przeczytaj te\u017c:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Izolacj\u0119 zapewnia nie sam materia\u0142, ale powietrze, kt\u00f3re jest uwi\u0119zione wewn\u0105trz warstwy ocieplaj\u0105cej. Im jest wi\u0119c grubsza, tym lepiej b\u0119dzie izolowa\u0107. W przypadku swetr\u00f3w puchowych albo ubra\u0144 wype\u0142nionych lu\u017anymi w\u0142\u00f3knami syntetycznymi, dobrze jest nie zgniata\u0107 ich kolejn\u0105 obcis\u0142\u0105 warstw\u0105. Za\u0142o\u017cona na ultracienk\u0105 puch\u00f3wk\u0119 ciasna bluza zgniecie j\u0105 i ograniczy mocno jej zdolno\u015bci izolacyjne.<\/p>\n\n\n\n To nasza “pierwsza linia obrony”. Chroni nas samych i pozosta\u0142e warstwy odzie\u017cy przed deszczem i wiatrem. Jesieni\u0105 lepiej ubra\u0107 w g\u00f3ry dobrze wodoszczeln\u0105 kurtk\u0119, bo deszcz mo\u017ce szybko zamieni\u0107 si\u0119 w marzn\u0105cy \u015bnieg. Softshell z impregnacj\u0105 DWR b\u0119dzie w\u00f3wczas niewystarczaj\u0105cy. Zewn\u0119trzna warstwa musi r\u00f3wnie\u017c zapewni\u0107 oddychalno\u015b\u0107. Inaczej wilgo\u0107, kt\u00f3r\u0105 odci\u0105gn\u0119\u0142a bielizna i warstwa termiczna, zostanie uwi\u0119ziona w jej wn\u0119trzu.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n Jesie\u0144 mo\u017ce obdarzy\u0107 nas pi\u0119kn\u0105, s\u0142oneczn\u0105 pogod\u0105, ale s\u0142oty i ch\u0142odu nie spos\u00f3b unikn\u0105\u0107. Id\u0105c w g\u00f3ry jesieni\u0105 trzeba ubra\u0107, a na pewno zabra\u0107 kurtk\u0119 o dobrej wiatro- i wodoodporno\u015bci. Do wyboru s\u0105 dwie opcje. Pierwsz\u0105 jest softshell, czyli ubranie uszyte z materia\u0142u dobrze chroni\u0105cego przed wiatrem oraz doskonale oddychaj\u0105cego. Softshelle przewa\u017cnie maj\u0105 impregnacj\u0119 DWR, ale nie mo\u017cna uzna\u0107 jej za skuteczn\u0105 ochron\u0119 przed deszczem. Kiedy zacznie pada\u0107, da nam jedynie czas na reakcj\u0119 \u2013 znalezienie schronienia, lub wyci\u0105gni\u0119cie z plecaka nieprzemakalnego ubrania. Drug\u0105 opcj\u0105 jest hardshell, czyli kurtka w pe\u0142ni nieprzemakalna. Oferuje nieco s\u0142absz\u0105 oddychalno\u015b\u0107 ni\u017c softshell (kiedy mocno leje, ten parametr spada niemal do zera), ale za to radzi sobie z najmocniejszym wiatrem i deszczem. Nieprzemakalna kurtka nawet je\u015bli prognozy pogody s\u0105 pomy\u015blne, to ubranie, kt\u00f3re powinno znale\u017a\u0107 si\u0119 w plecaku, je\u015bli wybieramy si\u0119 w g\u00f3ry jesieni\u0105. <\/p>\n\n\n Jesieni\u0105 trzeba pogodzi\u0107 si\u0119 z tym, \u017ce standardowy letni str\u00f3j w g\u00f3ry, czyli szorty, musi prawdopodobie poczeka\u0107 do kolejnego sezonu. Zdarza si\u0119 co prawda w\u0119drowa\u0107 w ciep\u0142ych promieniach s\u0142o\u0144ca, ale mo\u017ce nas r\u00f3wnie dobrze spotka\u0107 porywisty wiatr i deszcz lub nawet \u015bnie\u017cyca. Nie maj\u0105c pewno\u015bci czym przywitaj\u0105 nas g\u00f3ry, najrozs\u0105dniej jest ubra\u0107 jesieni\u0105 spodnie uniwersalne. Nie spowoduj\u0105 zbytniego dyskomfortu, gdy trafimy na ostatnie podrygi lata, ale b\u0119d\u0105 te\u017c s\u0142u\u017cy\u0142y odpowiednim wsparciem, je\u015bli zza w\u0119g\u0142a wygl\u0105dnie zima.<\/p>\n\n\n\n Przewiewne trekkingowe szorty lepiej zast\u0105pi\u0107 wersj\u0105 z d\u0142ugimi nogawkami lub uniwersaln\u0105 (tzw. 2 w 1), w kt\u00f3rej doln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 nogawki si\u0119 odpina. Dobrze jest te\u017c pomy\u015ble\u0107 o jakim\u015b dociepleniu, czyli bieli\u017anie termicznej – legginsach lub getrach. Dolne partie naszego cia\u0142a lepiej znosz\u0105 wahania temperatur, ale wybieraj\u0105c str\u00f3j na wyj\u015bcie w g\u00f3ry jesieni\u0105, trzeba w uproszczeniu by\u0107 przygotowanym niemal na zimowe temperatury.<\/p>\n\n\n\n Przy ch\u0142odnej, ale w miar\u0119 stabilnej pogodzie, dobrze spisz\u0105 si\u0119 spodnie softshellowe. Ochroni\u0105 nas od zimnego wiatru, a jednocze\u015bnie zapewni\u0105 znakomit\u0105 oddychalno\u015b\u0107. Je\u015bli wiemy, \u017ce deszczu nie spos\u00f3b unikn\u0105\u0107, i \u017ce przyjdzie nam d\u0142ugo w takich warunkach w\u0119drowa\u0107, warto pomy\u015ble\u0107 o spodniach przeciwdeszczowych. Najwygodniejsze s\u0105 takie, kt\u00f3re maj\u0105 rozpinane w ca\u0142o\u015bci nogawki \u2013 od g\u00f3ry do do\u0142u. Mo\u017cna w\u00f3wczas sprawnie ubra\u0107 je na wierzch, a kiedy przestanie pada\u0107 \u2013 zdj\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Przeczytaj te\u017c:<\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n Warstwa zewn\u0119trzna to nie tylko kurtka i spodnie. Nasz komfort termiczny podczas wyj\u015b\u0107 w g\u00f3ry jesieni\u0105 zale\u017cy r\u00f3wnie\u017c od tego, co zdecydujemy si\u0119 ubra\u0107 na g\u0142ow\u0119, i jak b\u0119dziemy chroni\u0107 d\u0142onie i stopy. Wystarczy, \u017ce jeden z tych element\u00f3w b\u0119dzie szwankowa\u0142. Nawet je\u015bli pozosta\u0142e dobierzemy w\u0142a\u015bciwie, trudno b\u0119dzie m\u00f3wi\u0107 o komforcie.<\/p>\n\n\n\n Latem kusi nas, by szuka\u0107 modeli l\u017cejszych, zapewniaj\u0105cych lepsz\u0105 cyrkulacj\u0119 powietrza. Cz\u0119sto wybieramy si\u0119 w g\u00f3ry w lekkich podej\u015bci\u00f3wkach albo w butach trailowych. Jesieni\u0105 w g\u00f3ry lepiej ubra\u0107 sprawdzon\u0105 klasyk\u0119. Buty nad kostk\u0119, o podwy\u017cszonej wodoodporno\u015bci (a najlepiej w wersji z membran\u0105) oraz z bie\u017cnikiem zapewniaj\u0105cym przyczepno\u015b\u0107 na b\u0142ocie i mokrych li\u015bciach).<\/p>\n\n\n\n\n
\n\n\n\nJak si\u0119 ubra\u0107 w g\u00f3ry jesieni\u0105? Jaka jest rola poszczeg\u00f3lnych warstw?<\/h2>\n\n\n\n
Bielizna termoaktywna<\/h3>\n\n\n\n
![\"Jesieni\u0105](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/bielizna-oasis-meska.jpg\")
![\"Jesienny](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/icebreaker_449698457_866018442226518_6294554711943279003_n.jpg\")
Jaka bielizna termiczna jest najlepsza w g\u00f3ry jesieni\u0105?<\/h3>\n\n\n\n
Materia\u0142y syntetyczne<\/h3>\n\n\n\n
![\"Dobrej](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/378701093_10161488790424734_7359889417168572533_n.jpg\")
We\u0142na merino<\/h3>\n\n\n\n
\n
\n\n\n\nWarstwa ocieplaj\u0105ca – konieczno\u015b\u0107 w g\u00f3rach jesieni\u0105<\/h3>\n\n\n\n
![\"Kluczem](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Berghaus-1.jpg\")
\n
\n\n\n\nWarstwa zewn\u0119trzna – co wybra\u0107 w g\u00f3ry jesieni\u0105?<\/h2>\n\n\n\n
![\"Lekki](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fjallraven.jpg\")
Kurtka na jesienn\u0105 wycieczk\u0119 w g\u00f3ry<\/h3>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Warto celowa\u0107 w modele uszyte z wysokiej klasy laminatu (wsp\u00f3\u0142czynnik wodoodporno\u015bci na poziomie co najmniej 10000 mm). Na kr\u00f3tkich wycieczkach, kiedy nie oddalacie si\u0119 zbytnio od cywilizacji, wiele os\u00f3b zabiera poncza albo peleryny. Zapewniaj\u0105 dobr\u0105 ochron\u0119 przed deszczem, ale zwykle zerow\u0105 oddychalno\u015b\u0107. Wystarczy kilka minut intensywnego wysi\u0142ku i b\u0119dziecie czu\u0107 si\u0119 w nich jak w saunie. To str\u00f3j, kt\u00f3ry sprawdza si\u0119 w pewnym stopniu kiedy idziemy w g\u00f3ry latem, ale jesieni\u0105 nie jest najlepszym wyborem.
Przeczytaj te\u017c:<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n
\n\n\n\n![\"Kurtka](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/fjall_437056402_857427186428620_4106262211858525998_n.jpg\")
Nie zapominajmy jesieni\u0105 w g\u00f3rach o spodniach<\/h3>\n\n\n\n
\n
\n\n\n\n![\"Cienkie](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/rab_449780432_918197193675766_2711728136108648418_n.jpg\")
Jak ubra\u0107 si\u0119 w g\u00f3ry jesieni\u0105? O czym jeszcze pami\u0119ta\u0107?<\/h2>\n\n\n\n
Buty<\/h3>\n\n\n\n
![\"Jesie\u0144,](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/hanwag_458295454_509502191658363_132419569977019246_n.jpg\")
![\"W](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/hanwag_458495500_830484532486021_6788968374528592540_n.jpg\")