<\/p>\n\n\n
![\"Ksi\u0105dz](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/1_walenty-gadowski.jpg\")
Ca\u0142a Orla Per\u0107 prowadzi powy\u017cej wysoko\u015bci 2000 m. Najni\u017cszy punkt szlaku – lekko poni\u017cej 2100 m – znajduje si\u0119 gdzie\u015b pomi\u0119dzy Ma\u0142ym Kozim Wierchem a Zamar\u0142\u0105 Turni\u0105. Najwy\u017cszym jest Kozi Wierch, si\u0119gaj\u0105cy 2291 m. <\/p>\n\n\n\n
Czy Orla Per\u0107 jest trudna?<\/h2>\n\n\n\n
Na wst\u0119pie zaznaczyli\u015bmy, \u017ce Orla Per\u0107 jest w powszechnej \u015bwiadomo\u015bci najtrudniejszym szlakiem turystycznym w polskich Tatrach. Przyjrzyjmy si\u0119 wi\u0119c temu co stanowi o tych trudno\u015bciach.<\/p>\n\n\n\n
Przej\u015bcie Orlej Perci wymaga odporno\u015bci na du\u017c\u0105 ekspozycj\u0119 i pewnego do\u015bwiadczenia w poruszaniu si\u0119 w terenie skalnym. Konieczna jest te\u017c dobra kondycja fizyczna, bo nieco ponad 4 km trasy dziel\u0105ce Zawrat od Krzy\u017cnego to nie wszystko. Trzeba bowiem na Zawrat dotrze\u0107, a potem z Krzy\u017cnego zej\u015b\u0107. Odcinek szlaku od Zawratu do Koziej Prze\u0142\u0119czy jest od 2007 roku jednokierunkowy. Pokonuje si\u0119 go wy\u0142\u0105cznie w t\u0119 w\u0142a\u015bnie stron\u0119, id\u0105c na wsch\u00f3d. Je\u015bli chcecie pokona\u0107 ca\u0142\u0105 legendarn\u0105 tras\u0119, musicie zacz\u0105\u0107 na zachodzie i i\u015b\u0107 w kierunku Krzy\u017cnego. Na Orlej Perci przyda si\u0119 te\u017c do\u015bwiadczenie wspinaczkowe, cho\u0107 nie jest to absolutnie niezb\u0119dne. W wielu miejscach trzeba si\u0119 po prostu porusza\u0107 u\u017cywaj\u0105c r\u0105k i obycie ze wspinaczk\u0105 na pewno to u\u0142atwi.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n
![\"Tury\u015bci](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/2_historyczne.jpg\")
Od samego pocz\u0105tku istnienia szlaku, kwestia sztucznych u\u0142atwie\u0144 wzbudza\u0142a emocje. Wiele os\u00f3b chcia\u0142oby, \u017ceby na ca\u0142ej jego d\u0142ugo\u015bci pojawi\u0142a si\u0119 stalowa lina, zamieniaj\u0105c szlak w pe\u0142noprawn\u0105 via ferrat\u0119. Inni – w tym cho\u0107by naczelnik TOPR, Jan Krzysztof – maj\u0105 zgo\u0142a odmienne podej\u015bcie. Uwa\u017caj\u0105, \u017ce usuni\u0119cie klamer i \u0142a\u0144cuch\u00f3w spowodowa\u0142oby, \u017ce na Orl\u0105 Per\u0107 nie zapuszczaliby si\u0119 tury\u015bci niedo\u015bwiadczeni. Ostatecznie, nie wprowadzono \u017cadnych zmian, a sztuczne zabezpieczenia s\u0105 stale kontrolowane i remontowane w miar\u0119 potrzeb.<\/p>\n\n\n\n
Ten ponadstuletni szlak jest uwa\u017cany za najtrudniejszy w polskich Tatrach. Czy tak rzeczywi\u015bcie jest? Nie da si\u0119 tego autorytatywnie stwierdzi\u0107. W Tatrach, ani w \u017cadnych innych polskich g\u00f3rach, nie okre\u015bla si\u0119 trudno\u015bci szlaku w jakiej\u015b skali. Nie jest te\u017c tak, \u017ce jego kolor okre\u015bla stopie\u0144 trudno\u015bci – kolor znak\u00f3w oznacza zupe\u0142nie co innego.<\/p>\n\n\n\n
Czy ka\u017cdy mo\u017ce przej\u015b\u0107 Orl\u0105 Per\u0107?<\/h3>\n\n\n\n
Wyprawa na Orl\u0105 Per\u0107 nie jest na pewno dobrym pomys\u0142em na pierwsz\u0105 wysokog\u00f3rsk\u0105 wycieczk\u0119 w Tatry. Nawet je\u015bli ufacie swojemu przygotowaniu fizycznemu i macie pewno\u015b\u0107, \u017ce starczy wam “pary” na kilkugodzinn\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 w trudnym terenie. Trudno\u015bci na Orlej Perci nie polegaj\u0105 tylko na “wspinaniu” si\u0119 wyposa\u017conymi w sztuczne u\u0142atwienia odcinkami. Ekspozycja, czyli blisko\u015b\u0107 wielusetmetrowych przepa\u015bci, to co\u015b czego nie da si\u0119 sprawdzi\u0107 w innych warunkach ni\u017c w\u0142a\u015bnie w g\u00f3rach. Dobrze jest, zanim si\u0119 na Orl\u0105 Per\u0107 wybierzecie, spr\u00f3bowa\u0107 swoich si\u0142 na innych szlakach, gdzie mo\u017cecie si\u0119 z tzw. “luf\u0105” zmierzy\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Przeczytaj te\u017c:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ze wszystkich sztucznych u\u0142atwie\u0144 w ca\u0142ych polskich Tatrach, najs\u0142ynniejszym by\u0142a 8-metrowa stalowa drabinka, kt\u00f3r\u0105 schodzi\u0142o si\u0119 poni\u017cej Zamar\u0142ej Turni na Kozi\u0105 Prze\u0142\u0119cz. W 2023 roku TPN zdecydowa\u0142 si\u0119 wymieni\u0107 j\u0105 na now\u0105. Poprzednia mia\u0142a blisko 120 lat i cho\u0107 na bie\u017c\u0105co kontrolowana i zupe\u0142nie bezpieczna, nie odpowiada\u0142a wsp\u00f3\u0142czesnym standardom. Nowa jest szersza i ma nieco g\u0119\u015bciej rozmieszczone stopnie. Obok zainstalowano r\u00f3wnie\u017c stalow\u0105 lin\u0119 do asekuracji, a samo wej\u015bcie na drabink\u0119, dzi\u0119ki wysoko wyprowadzonym por\u0119czom jest o wiele wygodniejsze.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n Zainstalowano j\u0105 w tym samym miejscu, nadal zatem jest mocno eksponowana. Prowadzi po niemal pionowej skale i mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 sporo emocji. Zdarza si\u0119, \u017ce nieprzygotowanych na takie wra\u017cenia turyst\u00f3w parali\u017cuje na niej strach, do tego stopnia, \u017ce TOPR niejednokrotnie wysy\u0142a\u0142 w to miejsce ratownik\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n Orla Per\u0107 to jedyny tatrza\u0144ski szlak, kt\u00f3ry ma okre\u015blony pocz\u0105tek i koniec. Od kiedy fragment od Zawratu do Koziego Wierchu jest jednokierunkowy, chc\u0105c pokona\u0107 ca\u0142y szlak musicie i\u015b\u0107 w\u0142a\u015bnie w tym kierunku. <\/p>\n\n\n\n Projektuj\u0105c Orl\u0105 Per\u0107 przewidziano kilka tras, kt\u00f3rymi mo\u017cna si\u0119 na ni\u0105 dosta\u0107 lub zej\u015b\u0107, je\u015bli zajdzie taka potrzeba. Te swoiste “drogi ewakuacyjne” prowadz\u0105 do jednej z dw\u00f3ch dolin, pomi\u0119dzy kt\u00f3rymi biegnie wyd\u0142u\u017cona wschodnia gra\u0144 \u015awinicy. <\/p>\n\n\n\n Szlaki na Orl\u0105 Per\u0107 z Hali G\u0105sienicowej:<\/span><\/p>\n\n\n\n Szlaki na Orl\u0105 Per\u0107 z Doliny Pi\u0119ciu Staw\u00f3w Polskich:<\/span><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n Bardzo popularnym wariantem dostania si\u0119 na Zawrat by\u0142 czerwony szlak docieraj\u0105cy tam od zachodu, ze \u015awinicy.<\/span> Po pot\u0119\u017cnym obrywie skalnym, kt\u00f3ry w maju 2018 roku zniszczy\u0142 poka\u017any jego fragment, zosta\u0142 zamkni\u0119ty. W czerwcu 2021 roku zosta\u0142 ponownie otwarty, ale ze zmienionym przebiegiem i tylko w jednym kierunku. Mo\u017cliwe jest wi\u0119c wej\u015bcie na \u015awinic\u0119 z Zawratu, natomiast w drug\u0105 stron\u0119 nie ma mo\u017cliwo\u015bci przej\u015bcia. Oczywi\u015bcie, jak w ka\u017cdym takim przypadku, na pocz\u0105tku nie ma jednokierunkowych bramek, czy stra\u017cnik\u00f3w zatrzymuj\u0105cych osoby id\u0105ce w z\u0142\u0105 stron\u0119. To wy\u0142\u0105cznie kwestia naszej odpowiedzialno\u015bci. Wy\u0142\u0105czenie ruchu w obu kierunkach zwi\u0119ksza bezpiecze\u0144stwo na szlaku i \u0142amanie tej zasady jest nara\u017caniem siebie i innych na konsekwencje.<\/p>\n\n\n\n Ju\u017c na pocz\u0105tku Orlej Perci mo\u017cna dosta\u0107 pr\u00f3bk\u0119 jej charakteru. Kilkunastominutowe podej\u015bcie na Ma\u0142y Kozi Wierch jest wyposa\u017cone w \u0142a\u0144cuchy, a przed samym szczytem idzie si\u0119 grani\u0105. Tu przekracza si\u0119 te\u017c po raz pierwszy granic\u0119 2200 metr\u00f3w wysoko\u015bci i z roz\u0142o\u017cystego wierzcho\u0142ka wida\u0107 doskonale obie doliny. G\u0105sienicow\u0105 na p\u00f3\u0142nocy i Pi\u0119ciu Staw\u00f3w Polskich na po\u0142udniu. Ten widok b\u0119dzie nam towarzyszy\u0142 przez ca\u0142\u0105 niemal drog\u0119.<\/p>\n\n\n\n Z Ma\u0142ego Koziego Wierchu schodzimy niemal pionowo w d\u00f3\u0142, po \u0142a\u0144cuchach, na Zmarz\u0142\u0105 Prze\u0142\u0105czk\u0119 Wy\u017cni\u0105. Tu czeka was jeden z trudniejszych fragment\u00f3w – zej\u015bcie \u017blebem Honoratka<\/span> a nast\u0119pnie trawers od p\u00f3\u0142nocy pod turniami Zmarz\u0142ych Czub. Ze wzgl\u0119du na zacienienie, w \u017clebie w zasadzie ca\u0142y rok znajdziecie \u015bnieg, wi\u0119c trzeba porusza\u0107 si\u0119 tam rozwa\u017cnie.<\/p>\n\n\n\n Fragment grani\u0105, kolejny \u017cleb i docieramy na Zmarz\u0142\u0105 Prze\u0142\u0119cz, gdzie stoi efektowny skalny ch\u0142opek. G\u0142az, wygl\u0105daj\u0105cy jakby kto\u015b rozmy\u015blnie postawi\u0142 go wbrew grawitacji, na sztorc. Dalej czerwone znaki omijaj\u0105 Zamar\u0142\u0105 Turni\u0119 i docieraj\u0105 w ko\u0144cu do s\u0142ynnej drabinki, kt\u00f3r\u0105 schodzi si\u0119 na Kozi\u0105 Prze\u0142\u0119cz. Tu pojawia si\u0119 pierwsza mo\u017cliwo\u015b\u0107 zej\u015bcia ze szlaku. \u017b\u00f3\u0142te znaki prowadz\u0105 na p\u00f3\u0142noc do Doliny G\u0105sienicowej i na po\u0142udnie do Doliny Pi\u0119ciu Staw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n Z Koziej Prze\u0142\u0119czy trzeba najpierw dotrze\u0107 na Kozie Czuby. Czeka was strome podej\u015bcie z licznymi \u0142a\u0144cuchami i klamrami. S\u0105 te\u017c fragmenty, gdzie trzeba u\u017cy\u0107 r\u0105k, a sztucznych u\u0142atwie\u0144 brak. Gra\u0144 Kozich Czub to fragment Orlej Perci o bodaj najwi\u0119kszej ekspozycji. Z obu stron skalne \u015bciany opadaj\u0105 stromo i ten odcinek na ka\u017cdym robi wra\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n Szlak przechodzi kolejne wierzcho\u0142ki i dociera na efektowny i eksponowany, najwy\u017cszy z nich. Z wysoko\u015bci 2263 m wida\u0107 doskonale nieodleg\u0142y Kozi Wierch. Zanim jednak tam dotrzecie, czeka was troch\u0119 tatrza\u0144skich wyzwa\u0144. B\u0119d\u0105 kolejne \u0142a\u0144cuchy i klamry na zej\u015bciu na Kozi\u0105 Prze\u0142\u0119cz Wy\u017cni\u0105, a potem efektowny kominek prowadz\u0105cy do g\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n Kozi Wierch, maj\u0105cy 2291 m wysoko\u015bci, jest najwy\u017cszym punktem na szlaku. Jest te\u017c tatrza\u0144skim szczytem po\u0142o\u017conym w ca\u0142o\u015bci po naszej stronie granicy. \u015awinica (2302 m) czy Rysy (2499 m) le\u017c\u0105 bowiem na granicy polsko-s\u0142owackiej. Tu ko\u0144czy si\u0119 jednokierunkowy odcinek Orlej Perci. Na Kozi Wierch dociera te\u017c czarny szlak prowadz\u0105cy z Doliny Pi\u0119ciu Staw\u00f3w, kt\u00f3ry jest kolejn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wcze\u015bniejszego zej\u015bcia w d\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n Ten fragment jest naj\u0142atwiejszym odcinkiem szlaku, jednak nie oznacza to, \u017ce jest zupe\u0142nie pozbawiony trudno\u015bci. Mimo, \u017ce sztucznych u\u0142atwie\u0144 jest znacznie mniej i nie ma ju\u017c tak du\u017cej ekspozycji, nadal trzeba uwa\u017ca\u0107. Teren jest \u0142atwiejszy, ale kruchy. Mniejsze kamyczki i ca\u0142kiem spore kamienie powoduj\u0105, \u017ce trzeba i\u015b\u0107 ostro\u017cnie. Po zej\u015bciu z Koziego Wierchu czarny szlak odchodzi do Doliny Pi\u0119ciu Staw\u00f3w, a czerwone znaki prowadz\u0105 dalej w kierunku Buczynowej Stra\u017cnicy. Szlak okr\u0105\u017ca ten wierzcho\u0142ek i zaczyna si\u0119 zej\u015bcie kolejnym s\u0142ynnym \u017clebem \u2013 \u017blebem Kulczy\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n W \u017clebie zn\u00f3w trzeba wyt\u0119\u017cy\u0107 uwag\u0119. Ska\u0142y w stromym i zacienionym zej\u015bciu bywaj\u0105 \u015bliskie. Zwykle wi\u0119c idzie si\u0119 maj\u0105c innych turyst\u00f3w nad sob\u0105 a kolejnych pod sob\u0105. Je\u015bli dot\u0105d nie czuli\u015bcie potrzeby posiadania kasku, to samo to miejsce jest wystarczaj\u0105cym argumentem, \u017ceby w wy\u017csze partie Tatr go ze sob\u0105 zabiera\u0107.<\/p>\n\n\n\n Po chwili docieracie do kolejnego rozej\u015bcia. Czarne znaki prowadz\u0105 w d\u00f3\u0142, do Dolinki Koziej, gdzie \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 najpierw z zielonym, a p\u00f3\u017aniej \u017c\u00f3\u0142tym szlakiem schodzi si\u0119 do Doliny G\u0105sienicowej. Orla Per\u0107 tymczasem wchodzi w kolejne trudno\u015bci, prowadz\u0105c Kominkiem pod Czarnym Mniszkiem. Po pokonaniu ci\u0105gu \u0142a\u0144cuch\u00f3w i klamer \u2013 gdzie si\u0142a r\u0105k si\u0119 mocno przydaje \u2013 wyjdziecie na \u0142atwiejszy odcinek prowadz\u0105cy a\u017c do kolejnego rozej\u015bcia szlak\u00f3w, pod Zadnim Granatem. Zielone znaki schodz\u0105 do Dolinki Koziej, a my idziemy dalej przed siebie.<\/p>\n\n\n\n Trzy wierzcho\u0142ki Granat\u00f3w (Zadni Granat – 2240 m,\u00a0Po\u015bredni Granat – 2234 m i\u00a0Skrajny Granat – 2225 m) to kr\u00f3tki, acz bardzo atrakcyjny odcinek trasy. Wracaj\u0105 osza\u0142amiaj\u0105ce widoki, bo Orla Per\u0107 prowadzi grani\u0105 przez kolejne szczyty masywu. Nie spotkacie tu wielu u\u0142atwie\u0144, jednak szlak na pewno nie jest \u0142atwy. Kolejny raz brak obycia z ekspozycj\u0105 mo\u017ce wiele os\u00f3b parali\u017cowa\u0107. Pewnym utrudnieniem jest te\u017c fakt, \u017ce tan dwukierunkowy szlak jest cz\u0119sto wybierany przez turyst\u00f3w pragn\u0105cych przej\u015b\u0107 tylko fragment Orlej Perci. Wiele os\u00f3b robi p\u0119tl\u0119 z Doliny G\u0105sienicowej przez Granaty i w sezonie to z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 najbardziej oblegany odcinek tego szlaku.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n Pomi\u0119dzy Po\u015brednim a Skrajnym Granatem znajduje si\u0119 kolejne, nieco nad miar\u0119 obros\u0142e legendami miejsce. S\u0142ynna szczelinka nad owianym z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0105 \u017blebem Drege\u2019a. Sama szczelinka ma nieca\u0142y metr szeroko\u015bci i jest ubezpieczona \u0142a\u0144cuchem. Pokonanie jej mo\u017ce dostarczy\u0107 emocji, ale je\u015bli ma si\u0119 odpowiedni sprz\u0119t (o czym za chwil\u0119), niebiezpiecze\u0144stwo mo\u017cna zminimalizowa\u0107 niemal do zera.<\/p>\n\n\n\n Na szczycie Skrajnego Granatu napotkacie ostatni\u0105 okazj\u0119 na zej\u015bcie z Orlej Perci znakowanym szlakiem. \u017b\u00f3\u0142te znaki prowadz\u0105 do Doliny G\u0105sienicowej. Je\u015bli z nich nie skorzystacie, trzeba pokona\u0107 Orl\u0105 Per\u0107 do ko\u0144ca, dochodz\u0105c do Krzy\u017cnego.<\/p>\n\n\n\n Ostatni fragment Orlej Perci trzyma poziom, je\u015bli chodzi o trudno\u015bci. To w\u0142a\u015bnie na nim znajdziecie formacje, od kt\u00f3rych ca\u0142y szlak prawdopodobnie wzi\u0105\u0142 swoj\u0105 nazw\u0119 \u2013 Orle Turniczki i Orl\u0105 Baszt\u0119.<\/p>\n\n\n\n Znaki prowadz\u0105 stromym i bardzo kruchym \u017clebem na Granack\u0105 Prze\u0142\u0119cz. St\u0105d zaczyna si\u0119 trawers Orlich Turniczek i przed Orl\u0105 Baszt\u0105 napotkacie drug\u0105 drabink\u0119 na Orlej Perci. Jest znacznie kr\u00f3tsza, bo ma nieca\u0142e 4 metry wysoko\u015bci. Po drodze do\u015bwiadczycie te\u017c ponownie solidnej ekspozycji id\u0105c w\u0105sk\u0105 grani\u0105. Znaki omijaj\u0105 szczyt Orlej Baszty, kt\u00f3ra wisi nad pot\u0119\u017cn\u0105 przepa\u015bci\u0105 opadaj\u0105c\u0105 do Doliny Pa\u0144szczyca.<\/p>\n\n\n\n Dalej g\u0119sto ubezpieczonym kominkiem dostaniecie si\u0119 na\u00a0Po\u015bciel Jasi\u0144skiego<\/strong>, a st\u0105d kruchym zboczem w d\u00f3\u0142 i ponownie w g\u00f3r\u0119 w kierunku grani Buczynowych Czub. Orla Per\u0107 mija je od po\u0142udnia, a p\u00f3\u017aniej na chwil\u0119 powraca na zacienion\u0105, po\u0142udniow\u0105 stron\u0119.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n Z po\u0142o\u017conej ni\u017cej Prze\u0142\u0119czy Nowickiego \u0142atwiejszy odcinek szlaku okr\u0105\u017ca Wielk\u0105 Buczynow\u0105 Turni\u0119 (przez kt\u00f3r\u0105 pierwotnie Orla Per\u0107 przechodzi\u0142a) i dociera chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej do ostatniego miejsca ze znacz\u0105cymi trudno\u015bciami. Strome zej\u015bcie, a p\u00f3\u017aniej podej\u015bcie z \u0142a\u0144cuchami wyprowadzaj\u0105 na \u015bcie\u017ck\u0119. Nadal jest miejscami krucho i nadal zdarzy si\u0119 konieczno\u015b\u0107 u\u017cywania r\u0105k, ale wszystkie istotne trudno\u015bci macie ju\u017c za sob\u0105.<\/p>\n\n\n\n Na Prze\u0142\u0119czy Krzy\u017cne czeka na was tradycyjna g\u00f3rska nagroda \u2013 fenomenalny widok. Jak na d\u0142oni wida\u0107 Gerlach, Rysy, Szczyt Mi\u0119guszowieckie, charakterystyczny grzebie\u0144 Grani Hrubego, a poni\u017cej Dolin\u0119 Pi\u0119ciu Staw\u00f3w Polskich i schronisko, do kt\u00f3rego mo\u017cna w niespe\u0142na 2 godziny doj\u015b\u0107 \u017c\u00f3\u0142tym szlakiem.<\/p>\n\n\n\n Przej\u015bcie ca\u0142ej Orlej Perci, od Zawratu do Krzy\u017cnego, powinno zaj\u0105\u0107 od 6 do 7 godzin. To jednak scenariusz idealny. Trzeba bowiem doda\u0107 do tego przystanki na odpoczynek, posi\u0142ek czy podziwianie widok\u00f3w. Na Zawrat trzeba te\u017c jako\u015b dotrze\u0107, a z Prze\u0142\u0119czy Krzy\u017cne zej\u015b\u0107 do jednej z dolin. W ca\u0142o\u015bci taka wyprawa mo\u017ce wi\u0119c zaj\u0105\u0107 dobre kilkana\u015bcie godzin. Pokonanie ca\u0142ego szlaku w jeden dzie\u0144 jest oczywi\u015bcie mo\u017cliwe i mo\u017ce stanowi\u0107 swoiste wyzwanie. Nie zawsze jednak sprostanie mu zale\u017cy od nas samych, naszej kondycji i tatrza\u0144skiego do\u015bwiadczenia, czy od pogody.<\/p>\n\n\n\n W szczycie sezonu urlopowego trzeba si\u0119 liczy\u0107 z tym, \u017ce – ogl\u0119dnie m\u00f3wi\u0105c – nie b\u0119dziecie na szlaku sami. Na domiar z\u0142ego, wiele os\u00f3b wybieraj\u0105cych si\u0119 w pi\u0119kn\u0105, wakacyjn\u0105 pogod\u0119 na Orl\u0105 Per\u0107, mocno przeszacowuje swoje mo\u017cliwo\u015bci. We wszystkich miejscach, gdzie trzeba korzysta\u0107 ze sztucznych u\u0142atwie\u0144 tworz\u0105 si\u0119 wi\u0119c zatory. Zdarza si\u0119, \u017ce na mo\u017cliwo\u015b\u0107 zej\u015bcia s\u0142ynn\u0105 drabink\u0105 trzeba czeka\u0107 kilkana\u015bcie minut. Cho\u0107 zatem pokonanie Orlej Perci jest wykonalne w ci\u0105gu jednego dnia, najlepiej podzieli\u0107 sobie przej\u015bcie ca\u0142ej trasy na dwa, albo przynajmniej potraktowa\u0107 to jako scenariusz alternatywny. \u00a0<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n To prawda, \u017ce z via ferrat\u0105 Orla Per\u0107 ma wiele wsp\u00f3lnego. Ba, s\u0105 na niej fragmenty trudniejsze ni\u017c na wielu via ferratach. Nie same trudno\u015bci techniczne decyduj\u0105 jednak o tym czy dany szlak jest via ferrat\u0105 czy nie. Via ferraty s\u0105 na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci wyposa\u017cone w atestowan\u0105 lin\u0119 por\u0119czow\u0105. Umo\u017cliwia nieprzerwan\u0105 asekuracj\u0119 przy pomocy lon\u017cy do – jak\u017ceby inaczej – via ferrat. Co prawda przy nowej drabince nad Kozi\u0105 Prze\u0142\u0119cz\u0105 taka stalowa lina si\u0119 pojawi\u0142a, ale to jedyny fragment Orlej Perci, kt\u00f3ry spe\u0142nia ten warunek. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce je\u015bliby pr\u00f3bowa\u0107 wyceni\u0107 Orl\u0105 Per\u0107 w skali trudno\u015bci via ferrat, szlak mog\u0142yby dosta\u0107 wycen\u0119 C, czyli \u015brodkow\u0105 w pi\u0119ciostopniowej skali, oznaczaj\u0105c\u0105 “trudno”. Chocia\u017c, jak w\u0142a\u015bnie ustalili\u015bmy, Orla Per\u0107 nie jest via ferrat\u0105, TOPR zaleca korzystanie ze sprz\u0119tu do via ferrat, czyli uprz\u0119\u017cy i lon\u017cy.<\/p>\n\n\n\n Przeczytaj te\u017c:<\/p>\n\n\n\n Wybranie si\u0119 w g\u00f3ry w towarzystwie przewodnika jest zawsze dobrym pomys\u0142em. Nawet je\u015bli wydaje si\u0119 wam, \u017ce bez problemu podo\u0142acie trudno\u015bciom. Pierwsze przej\u015bcie Orlej Perci, zw\u0142aszcza je\u015bli nie macie bogatego do\u015bwiadczenia w wysokog\u00f3rskim terenie, powinno si\u0119 odby\u0107 pod opiek\u0105 kogo\u015b, kto takie do\u015bwiadczenie i wiedz\u0119 ma. Takie wyj\u015bcie ma te\u017c inne – poza zapewnieniem sobie bezpiecze\u0144stwa – zalety. Przewodnik mo\u017ce zapewni\u0107 wam sprz\u0119t, kt\u00f3rego nie macie – cho\u0107by uprz\u0105\u017c wspinaczkow\u0105 i lon\u017c\u0119. W czasie kilku sp\u0119dzonych na szlaku godzin us\u0142yszycie te\u017c mas\u0119 g\u00f3rskich opowie\u015bci, a tego nigdy za wiele.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n Nad t\u0105 kwesti\u0105 nie ma co si\u0119 specjalnie rozwodzi\u0107. Orla Per\u0107 nie jest szlakiem, na kt\u00f3ry mo\u017cna zabiera\u0107 dzieci. Nie ma sezonu, w kt\u00f3rym ratownicy nie musieliby stamt\u0105d ewakuowa\u0107 lekkomy\u015blnych rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy wybrali si\u0119 na szlak z kilkulatkiem. D\u0142uga w\u0119dr\u00f3wka eksponowanym terenem jest m\u0119cz\u0105ca dla doros\u0142ego, a dla dziecka w dw\u00f3jnas\u00f3b. Wiemy, \u017ce mo\u017cna przytoczy\u0107 setki przyk\u0142ad\u00f3w m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy wspinaj\u0105 si\u0119 tu czy tam, docieraj\u0105 na biegun czy robi\u0105 inne nieprawdopodobne rzeczy. To jednak tylko wyj\u0105tki potwierdzaj\u0105ce regu\u0142\u0119. Trudne szlaki wysokog\u00f3rskie nie s\u0105 w\u0142a\u015bciwym miejscem dla kilkulatk\u00f3w, nawet je\u015bli rodzice uwa\u017caj\u0105 inaczej. G\u00f3ry poczekaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Orla Per\u0107 nie jest szlakiem \u0142atwym. Wiele os\u00f3b chc\u0105c podbudowa\u0107 swoje ego czy zaimponowa\u0107 znajomym b\u0119dzie m\u00f3wi\u0107, \u017ce to nic trudnego. Tak jednak nie jest. <\/span>Nieco ponad 4 km szlaku prowadz\u0105cego grani\u0105, w eksponowanym terenie, wymagaj\u0105cego nieustannej koncentracji to co\u015b, czego nawet do\u015bwiadczeni tury\u015bci nie powinni lekcewa\u017cy\u0107. Wystarczy przytoczy\u0107 smutne statystyki. Od otwarcia szlaku, na Orlej Perci straci\u0142o \u017cycie ju\u017c ponad 200 os\u00f3b. \u017baden inny tatrza\u0144ski szlak nie poch\u0142on\u0105\u0142 tylu ofiar.<\/p>\n\n\n\n Jaki sprz\u0119t trzeba zabra\u0107 ze sob\u0105 na wypraw\u0119 na najs\u0142ynniejszy tatrza\u0144ski szlak? Baz\u0105 jest oczywi\u015bcie wszystko co pakujecie na ka\u017cdy inny g\u00f3rski szlak. Odpowiednie na ka\u017cd\u0105 pogodow\u0105 ewentualno\u015b\u0107 ubranie, wystarczaj\u0105ca ilo\u015b\u0107 wody i prowiantu, apteczka, czo\u0142\u00f3wka, powerbank itd. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie ma po drodze schronisk, w kt\u00f3rych mo\u017cna si\u0119 posili\u0107. Zej\u015bcie ka\u017cdym ze szlak\u00f3w doj\u015bciowych do Murowa\u0144ca albo “Pi\u0105tki” zajmie co najmniej dwie godziny.<\/p>\n\n\n\n Przeczytaj te\u017c:<\/strong><\/p>\n\n\n\n “Zestaw podstawowy” to nie wszystko co trzeba spakowa\u0107 do plecaka wybieraj\u0105c si\u0119 na Orl\u0105 Per\u0107. Konieczne jest zabranie ze sob\u0105 kasku wspinaczkowego<\/a>. Jeszcze kilka lat temu os\u00f3b w kaskach na tym szlaku by\u0142o niewiele i panowa\u0142 niewyartyku\u0142owany pogl\u0105d, \u017ce to ujma i przesada. To na szcz\u0119\u015bcie si\u0119 zmieni\u0142o i dzi\u015b os\u00f3b bez kasku na Orlej Perci spotyka si\u0119 niewiele. Kask chroni g\u0142ow\u0119 w razie upadku, ale przede wszystkim os\u0142oni was przed spadaj\u0105cymi kamieniami str\u0105canymi przez innych turyst\u00f3w. Ratownicy TOPR i przewodnicy zalecaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c zabranie uprz\u0119\u017cy wspinaczkowej i lon\u017cy. Taki via ferratowy zestaw (cho\u0107 ju\u017c wiecie, \u017ce Orla Per\u0107 via ferrat\u0105 nie jest) zapewni bezpieczne pokonanie trudniejszych fragment\u00f3w szlaku. Sprawdzi si\u0119 tak\u017ce znakomicie, gdy z\u0142apie nas deszcz, a powierzchnia ska\u0142y stanie si\u0119 niebezpiecznie wilgotna. <\/span><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce szlak wiedzie w wi\u0119kszo\u015bci grani\u0105. Po drodze praktycznie nie ma ciek\u00f3w wodnych. Zabranie ze sob\u0105 ma\u0142ego p\u00f3\u0142litrowego napoju jest wi\u0119c raczej kiepskim pomys\u0142em. Dobrym rozwi\u0105zaniem mo\u017ce by\u0107 kilkulitrowy buk\u0142ak<\/a> z zapasem wody oraz termos<\/a> z ciep\u0142\u0105 herbat\u0105. Orla Per\u0107 jest szlakiem, kt\u00f3ry wymaga od nas ponadstandardowego wysi\u0142ku fizycznego, wi\u0119c warto zaopatrzy\u0107 si\u0119 te\u017c w jakie\u015b batony energetyczne<\/a> czy \u017cele dla sportowc\u00f3w.<\/span><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n Wybieraj\u0105c si\u0119 w trudny, skalisty teren, powinno si\u0119 wybra\u0107 buty przede wszystkim z dobrze usztywnion\u0105 podeszw\u0105. Pokonuj\u0105c trudne fragmenty Orlej Perci nie b\u0119dziecie i\u015b\u0107 jak po schodach. Trzeba czasem oprze\u0107 p\u00f3\u0142 stopy na fragmencie ska\u0142y i mi\u0119kka podeszwa nie da wystarczaj\u0105cego wsparcia. Je\u015bli natomiast chodzi o to czy buty powinny by\u0107 wysokie czy niskie, to ta kwestia zale\u017cy zar\u00f3wno od osobistych preferencji jak i warunk\u00f3w pogodowych. Osoby z du\u017cym do\u015bwiadczeniem w poruszaniu si\u0119 w wysokog\u00f3rskim terenie mog\u0105 preferowa\u0107 lekkie, niskie buty trekkingowe. S\u0105 te\u017c tacy, kt\u00f3rzy Orl\u0105 Per\u0107 pokonuj\u0105 – dos\u0142ownie – biegiem, w butach trailowych. Wy\u017csze buty, chroni\u0105ce kostk\u0119 usztywni\u0105 jednak nieco staw skokowy ograniczaj\u0105c ryzyko skr\u0119cenia czy zwichni\u0119cia. B\u0119d\u0105 te\u017c os\u0142ania\u0107 stop\u0119 lepiej przed uderzeniami w ska\u0142\u0119, kt\u00f3rych nie da si\u0119 wykluczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Przeczytaj te\u017c:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Orla Per\u0107 to, niezale\u017cnie od waszej kondycji, spory wysi\u0142ek. Wa\u017cne jest zatem, \u017ceby ubranie by\u0142o dobrze oddychaj\u0105ce i radzi\u0142o sobie z nadmiarem wilgoci. Sprawdzi si\u0119 oddychaj\u0105ca koszulka i spodnie z szybkoschn\u0105cej tkaniny. Nawet w najcieplejsze dni lepszym wyborem b\u0119d\u0105 spodnie z d\u0142ugimi nogawkami – nie poobcieracie sobie w nich n\u00f3g o ska\u0142y. <\/span>Konieczne jest te\u017c w\u0142o\u017cenie do plecaka jakiej\u015b warstwy izolacyjnej (polara lub cienka puch\u00f3wka) i kurtki nieprzemakalnej. Zabranie ze sob\u0105 r\u00f3wnie\u017c membranowych spodni wcale nie b\u0119dzie przesad\u0105. Szlak prowadzi ods\u0142oni\u0119tym terenem i nie ma gdzie schroni\u0107 si\u0119 przed wiatrem czy deszczem. Bez odpowiedniego ubrania b\u0119dziecie nara\u017ceni na b\u0142yskawiczne wych\u0142odzenie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 interwencji TOPR na Orlej Perci jest spowodowane w\u0142a\u015bnie tym – nieprzygotowaniem turyst\u00f3w na zmieniaj\u0105ce si\u0119 gwa\u0142townie warunki pogodowe.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Wa\u017cnym dodatkiem na taki szlak s\u0105 r\u0119kawiczki. Nie tylko po to, \u017ceby nie marz\u0142y wam r\u0119ce (o co nawet latem nietrudno), ale po to \u017ceby komfortowo chwyta\u0107 \u0142a\u0144cuchy czy klamry. W r\u0119kawiczkach b\u0119dziecie mie\u0107 pewniejszy chwyt, zw\u0142aszcza je\u015bli stalowe elementy b\u0119d\u0105 mokre i zimne.<\/p>\n\n\n\n Przeczytaj te\u017c:<\/p>\n\n\n\n Nietrudno sobie wyobrazi\u0107 jak wygl\u0105da ten szlak zim\u0105. Nawet przy dobrej pogodzie i przy najni\u017cszym stopniu zagro\u017cenia lawinowego pokonanie Orlej Perci zim\u0105 to przedsi\u0119wzi\u0119cie wy\u0142\u0105cznie dla os\u00f3b maj\u0105cych du\u017ce do\u015bwiadczenie w takich warunkach. Sztucznych u\u0142atwie\u0144 nie b\u0119dzie nawet wida\u0107 spod \u015bniegu, nie wspominaj\u0105c w og\u00f3le o mo\u017cliwo\u015bci skorzystania z nich. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, je\u015bli szukacie informacji o tym jak si\u0119 za zimowe przej\u015bcie Orlej Perci zabra\u0107, nie jeste\u015bcie na to gotowi. Taternicy i alpini\u015bci, kt\u00f3rzy posiadaj\u0105 wymagane do\u015bwiadczenie i umiej\u0119tno\u015bci z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie musz\u0105 przed tak\u0105 wypraw\u0105 przeczesywa\u0107 g\u00f3rskich blog\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n Przeczytaj te\u017c:<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ka\u017cdy, kto cho\u0107 raz postawi\u0142 stop\u0119 na tatrza\u0144skich \u015bcie\u017ckach, my\u015bli o przej\u015bciu Orlej Perci. Dla wielu turyst\u00f3w ten kr\u00f3tki szlak jest kwintesencj\u0105 i zwie\u0144czeniem tatrza\u0144skich w\u0119dr\u00f3wek. <\/p>\n","protected":false},"author":82,"featured_media":69906,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[26070],"tags":[26082,26077,26085],"class_list":["post-69872","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turystyka-trekking","tag-lato","tag-przewodnik","tag-trekking"],"acf":[],"yoast_head":"\n\n
\n\n\n\nS\u0142ynna drabinka – Orla Per\u0107<\/h2>\n\n\n\n
![\"Budz\u0105ca](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/6.jpg\")
Jak przej\u015b\u0107 Orl\u0105 Per\u0107 – trasa<\/h2>\n\n\n\n
Jak dotrze\u0107 na Orl\u0105 Per\u0107?<\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
![\"Widok](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/4_Widok-z-Koziego-Wierchu.jpg\")
Zawrat -> Kozia Prze\u0142\u0119cz \/ 1h15′<\/h3>\n\n\n\n
![\"W](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/5_Taternicy-na-Zamarlej-Turni-z-tylu-Maly-Kozi-Wierch-i-Swinica.jpg\")
Kozia Prze\u0142\u0119cz -> Kozi Wierch \/ 1h30′<\/h3>\n\n\n\n
![\"Kominek](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Kominek_pod_czarnym_mniszkiem2.jpg\")
Kozi Wierch <-> Skrajny Granat \/ 1h40′<\/h3>\n\n\n\n
Trawers Granat\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n
![\"Szczelinka](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/7.jpg\")
Skrajny Granat <-> Krzy\u017cne \/ 2h15′<\/h3>\n\n\n\n
![\"Trawiasta](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Posciel_Jasinskiego_T37_3.jpg\")
Orla Per\u0107 w jeden dzie\u0144 – czas przej\u015bcia<\/h2>\n\n\n\n
![\"Orla](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Chlopek_w_Zmarzlej_Przeleczy_a1.jpg\")
Czy Orla Per\u0107 to via ferrata?<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n\n\n\nDla pocz\u0105tkuj\u0105cych – Orla Per\u0107 z przewodnikiem<\/h2>\n\n\n\n
![\"Wyj\u015bcie](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/3.jpg\")
Orla Per\u0107 z dzieckiem<\/h2>\n\n\n\n
Orla Per\u0107 – kilka porad na koniec<\/h2>\n\n\n\n
Co zabra\u0107 na Orl\u0105 Per\u0107?<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n\n\n![\"Zestaw](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/pakiet-orla.jpg\")
![\"Usztywniona](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Falcon-EVO-Jacquard-GV-action_sm.jpg\")
Jakie buty na Orl\u0105 Per\u0107?<\/h3>\n\n\n\n
\n
\n\n\n\nCo ubra\u0107 na Orl\u0105 Per\u0107?<\/h3>\n\n\n\n
\n
\n\n\n![\"Orla](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Orla_Perc_A_5.jpg\")
Orla Per\u0107 zim\u0105 – warunki<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n\n\n\n