{"id":64599,"date":"2023-08-04T09:00:00","date_gmt":"2023-08-04T07:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/?p=64599"},"modified":"2023-12-04T14:40:49","modified_gmt":"2023-12-04T13:40:49","slug":"bieszczady-co-warto-zobaczyc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/bieszczady-co-warto-zobaczyc\/","title":{"rendered":"Bieszczady – co warto zobaczy\u0107?"},"content":{"rendered":"\n

“G\u00f3ry a\u017c do nieba \/ I zieleni krzyk \/ Polna droga po\u015br\u00f3d kwiat\u00f3w \/ I z\u0142amany krzy\u017c \/ Strumie\u0144 skryty w mroku \/ I zdzicza\u0142y sad \/ Stara cerkiew pod modrzewiem \/ I p\u0119kni\u0119ty dzwon”<\/em>. Kto nie zna tej piosenki KSU? To w\u0142a\u015bnie s\u0105 Bieszczady – najbardziej odleg\u0142e i dzikie polskie g\u00f3ry, otoczone legendami, aur\u0105 tajemniczo\u015bci, naznaczone kultur\u0105 pogranicza trzech narod\u00f3w. Bieszczady po prostu trzeba odwiedzi\u0107 a kto raz to zrobi zazwyczaj wraca. Bieszczady to g\u00f3ry inne ni\u017c wszystkie pozosta\u0142e pasma g\u00f3rskie w Polsce. Wybieraj\u0105c si\u0119 tam po raz pierwszy z pewno\u015bci\u0105 zadajesz sobie pytanie: Bieszczady – co warto zobaczy\u0107? <\/p>\n\n\n\n

Wpierw troch\u0119 geografii. Bieszczady to w rzeczywisto\u015bci dwa pasma g\u00f3rskie nale\u017c\u0105ce do Beskid\u00f3w Wschodnich w \u0142a\u0144cuchu Karpat: Bieszczady Zachodnie (na terenie Polski i Ukrainy) oraz Bieszczady Wschodnie<\/a> (na terenie Ukrainy). Najwy\u017cszy szczyt Bieszczad to le\u017c\u0105cy na Ukrainie Pikuj (1405 m n.p.m.), w Polsce za\u015b nieco ni\u017csza Tarnica (1346 m n.p.m.).<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"Bieszczady
Bieszczady w jesienniej szacie (fot. Pixabay) <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Bieszczady – co warto zobaczy\u0107? Bieszczadzki Park Narodowy<\/h2>\n\n\n\n

Rejon Bieszczad zosta\u0142 obj\u0119ty parkiem narodowym w 1973 roku a w 1992 roku sta\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Mi\u0119dzynarodowego Rezerwatu Biosfery \u201eKarpaty Wschodnie. BPN jest trzecim co do wielko\u015bci parkiem narodowym w Polsce i najwi\u0119kszym w naszych g\u00f3rach. BPN jest wyjatkowy r\u00f3wnie\u017c z innych wzgl\u0119d\u00f3w. Blisko 80% obszaru BPN zajmuj\u0105 naturalne lasy li\u015bciaste i mieszane, z czego a\u017c 15% uznaje si\u0119 za puszcze o charakterze pierwotnym. \u015acis\u0142e rezerwaty zajmuj\u0105 prawie 70% powierzchni parku – najwi\u0119cej spo\u015br\u00f3d wszystkich park\u00f3w narodowych w Polsce. W tych wyj\u0105tkowych lasach \u017cyje ponad 230 gatunk\u00f3w kr\u0119gowc\u00f3w, w tym 58 gatunk\u00f3w ssak\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich nied\u017awiedzie, wilki, rysie, \u017cbiki, jelenie, \u017cubry (najwi\u0119ksze dziko \u017cyj\u0105ce g\u00f3rskie stado tych zwierz\u0105t na \u015bwiecie). Na terenie parku stwierdzono oko\u0142o 140 gatunk\u00f3w ptak\u00f3w, w tym or\u0142y przednie, orliki krzykliwe, puchacze i puszczyki. <\/p>\n\n\n\n

Bieszczady – co warto zobaczy\u0107? Skarby natury<\/h2>\n\n\n\n

Zacznijmy od natury – tym przecie\u017c Bieszczady s\u0142yn\u0105. Przez Bieszczadzki Park Narodowy prowadzi oko\u0142o 120 km pieszych szlak\u00f3w turystycznych i podobna ilo\u015b\u0107 \u015bcie\u017cek przyrodniczych. Jest w czym wybiera\u0107, prawda? S\u0105 jednak miejsca, kt\u00f3re po prostu zobaczy\u0107 trzeba. Oto one.<\/p>\n\n\n\n

Po\u0142onina Wetli\u0144ska <\/h3>\n\n\n\n

“P\u00f3jd\u0119 w po\u0142oniny \/ W rozta\u0144czone bujne trawy \/ Pod r\u0119k\u0119 razem \/ Z polnym wiatrem”<\/em> – to z kolei utw\u00f3r zespo\u0142u Dom o Zielonych Progach. Tak w\u0142a\u015bnie jest w tych Bieszczadach, krajobraz zmusza do wzrusze\u0144 i zachwyt\u00f3w. Po\u0142oniny to charakterystyczne dla Bieszczad pi\u0119tro ro\u015blinno\u015bci. Lasy zazwyczaj ko\u0144cz\u0105 si\u0119 poni\u017cej g\u00f3rskich grani, na kt\u00f3rych wyst\u0119puj\u0105 ods\u0142oni\u0119te, “\u0142yse” \u0142\u0105ki. Po\u0142oniny wy\u015bt\u0119puja na wielu bieszczadzkich szczytach ale s\u0105 dwie, kt\u00f3re s\u0105 najbardziej popularne. <\/p>\n\n\n\n

Hiking na Po\u0142onin\u0119 Wetli\u0144sk\u0105 polecamy zacz\u0105\u0107 z miejscowo\u015bci Brzegi G\u00f3rne. Dlaczego? O tym p\u00f3\u017aniej. Z parkingu w Brzegach ruszamy pod g\u00f3r\u0119 na zach\u00f3d. Gdy sko\u0144cz\u0105 si\u0119 lasy i wyjdziemy na po\u0142onin\u0119, ukarze nam si\u0119 s\u0142ynne bieszczadzkie schronisko – Chatka Puchatka. Przystanek konieczny! St\u0105d w\u0119drujemy wij\u0105c\u0105 si\u0119 malowniczo grani\u0105 w kierunku szczytu a nast\u0119pnie dalej do prze\u0142\u0119czy Or\u0142owicza. Tu mo\u017cemy i\u015b\u0107 dalej grzbietem przez Smerek i zako\u0144czy\u0107 trek w miejscowo\u015bci o tej samej nazwie. Lub – i t\u0105 opcj\u0119 polecamy – zej\u015b\u0107 w kierunku Wetliny do Chaty W\u0119drowca na jedyne w swoim rodzaju, ob\u0142\u0119dne nale\u015bniki z jagodami!<\/p>\n\n\n\n

Po\u0142onina Cary\u0144ska<\/h3>\n\n\n\n

Je\u015bli z tego samego parkingu w Brzegach G\u00f3rnych ruszymy na wsch\u00f3d po oko\u0142o 1,5h dojdziemy na szczyt Po\u0142oniny Cary\u0144skiej. St\u0105d warto uda\u0107 si\u0119 dalej grzbietem w kierunku Ustrzyk G\u00f3rnych. Kolejne 1,5h powinno wystarczy\u0107 by dotrze\u0107 do schroniska PTTK Kremenaros. Bardziej sprawnym w\u0119drowcom gor\u0105co polecamy po\u0142\u0105czenie obu po\u0142onin startuj\u0105c z Ustrzyk i ko\u0144cz\u0105c w Wetlinie lub Smereku.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli jeste\u015bmy ju\u017c w okolicy Ustrzyk Dolnych ciekawym celem jest Krzemieniec czyli szczyt znajduj\u0105cy si\u0119 na s\u0142ynnym tr\u00f3jstyku granic Polski, Ukrainy i S\u0142owacji. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"Bieszczady
Po\u0142oniny – charakterystyczny element bieszczadzkiego krajobrazu (fot. Pixabay)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Tarnica<\/h3>\n\n\n\n

To najwy\u017cszy szczyt Bieszczad po polskiej stronie. Jest zaliczany do Korony G\u00f3r Polski. Bez wzgl\u0119du jednak na to jest po prostu wspania\u0142ym celem na ca\u0142odniowy trekking. Na szczyt mo\u017cna ruszy\u0107 z parkingu w miejscowo\u015bci Wo\u0142osate, wtedy wej\u015bcie zajmuje oko\u0142o 2,5h. Szlak ten jest jednak do\u015b\u0107 nudny – biegnie w du\u017cej mierze po schodach, nie obfituje w widoki i bywa zat\u0142oczony. Znacznie ciekawszy, cho\u0107 d\u0142u\u017cszy jest szlak id\u0105cy bezpo\u015brednio z Ustrzyk Dolnych przez Szeroki Wierch. Najciekawszy i najmniej ucz\u0119szczany wydaje si\u0119 jednak szlak startujacy z miejscowo\u015bci Muczne. Przy okazji zdobywamy bowiem dwa szczyty – Bukowe Berdo i Krzemie\u0144. Szlak ten r\u00f3wnie\u017c daje zdecydowanie najpi\u0119kniejsze widoki. <\/p>\n\n\n\n

Wodospad Szepit<\/h3>\n\n\n\n

To niezwykle urokliwe miejsce schowane po\u015br\u00f3d las\u00f3w niedaleko miejscowo\u015bci Zatwarnica. Szepit to najwi\u0119kszy wodospad w Bieszczadach. Ok, mo\u017ce nie jest zbyt wysoki – raptem 8m i to w kilku kaskadach – jest za to po prostu przepi\u0119kny. Z parkingu doj\u015bcie zajmuje oko\u0142o 20 minut. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"Bieszczady
Kaskady wodospadu Szepit (fot. Pixabay)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Rezerwat przyrody Sine Wiry<\/h3>\n\n\n\n

To unikalny rezerwat przyrody obejmuj\u0105cy 7km odcinku doliny rzeki Wetlina i Solinka. Na tym fragmencie Wetlina ma prawdziwie g\u00f3rski charakter – jest bystra, meandruje, tworzy kaskady, miejscami jej koryto jest pe\u0142ne g\u0142az\u00f3w. Rzek\u0119 otaczaj\u0105 wspania\u0142e, zr\u00f3\u017cnicowane lasy na stromych zboczach. Przez rezerwat prowadz\u0105 \u015bcie\u017cki turystyczne, mo\u017cna si\u0119 tu poczu\u0107 jak w scenerii z przyrodniczego filmu. Apropos filmu – w rezerwacie Sine Wiry kr\u0119cono s\u0142ynny serial HBO “Watacha”. <\/p>\n\n\n\n

Jezioro Soli\u0144skie<\/h3>\n\n\n\n

W sumie trudno zaklasyfikowa\u0107 czy Jezioro Soli\u0144skie to skarb natury czy dziedzictwo kulturowe. To przecie\u017c sztuczny zbiornik retencyjny na rzece San utworzony w latach sze\u015b\u0107dziesiatych. Niemniej, jezioro wspaniale wpisuje si\u0119 w g\u00f3rzysty krajobraz i sta\u0142o si\u0119 atrakcj\u0105 samo w sobie. Co ciekawe, Solina to najwi\u0119kszy pod wzgl\u0119dem pojemno\u015bci sztuczny zbiornik w Polsce. Okoliczne g\u00f3ry sprawiaj\u0105, \u017ce jezioro ma bardzo urozmaicon\u0105, wij\u0105c\u0105 si\u0119 lini\u0119 brzegow\u0105 i liczne zatoczki. Jego wschodni brzeg jest znacznie bardziej dziki i niedost\u0119pny, wzd\u0142u\u017c zachodniego za\u015b biegnie asfaltowa droga pe\u0142na punkt\u00f3w widokowych. Na jeziorze mo\u017cna uprawia\u0107 \u017ceglarstwo. <\/p>\n\n\n\n

Wielka P\u0119tla Bieszczadzka<\/h3>\n\n\n\n

Zm\u0119czeni hikingiem po po\u0142oninach? To wsi\u0105d\u017acie w auto, ambitniejsi na rower i przejed\u017acie si\u0119 tak zwan\u0105 Wielk\u0105 P\u0119tl\u0105 Bieszczadzk\u0105 czyli drog\u0105 896 z Ustrzyk Dolnych w stron\u0119 Ustrzyk G\u00f3rnych. St\u0105d drog\u0105 897 mo\u017cna ruszy\u0107 w kierunku miejscowo\u015bci Wetlina i Smerek. W Cisnej asfalt daje nam wyb\u00f3r. W lewo wybierzemy p\u0119tl\u0119 przez Bystre i Zahoczewie. Jad\u0105c w prawa – i t\u0105 opcj\u0119 polecamy – pojedziemy wzd\u0142u\u017c doliny Solinki w kierunku Jeziora Soli\u0144skiego. P\u0119tla obfituje w osza\u0142amiaj\u0105ce punkty widokowe, ciekawe budynki i dobre restauracje. <\/p>\n\n\n\n

Wspinanie w Bieszczadach<\/h3>\n\n\n\n

Skoro jeste\u015bmy w okolicy to czemu by si\u0119 troch\u0119 nie powspina\u0107. Zw\u0142aszcza, \u017ce jest ciekawe miejsce. Bieszczady to nie Jura ale maj\u0105 jedn\u0105 pere\u0142k\u0119 – Kamie\u0144 Leski. Nie byli\u015bcie? To koniecznie! Wiadomo \u2013 daleko i po drodze do niczego ale Kamie\u0144 Leski naprawd\u0119 robi wra\u017cenie. Wystarczy pod nim stan\u0105\u0107. Kawa\u0142 pi\u0119knego piaskowcowego muru skalnego. Ska\u0142a znajduje si\u0119 tu\u017c za Leskiem przy samej drodze, podej\u015bcie to mo\u017ce dwie minuty. Jest tu kilkadziesi\u0105t wy\u015bmienitych linii o wycenach od V do VI.6. Prawa cz\u0119\u015b\u0107 muru to imponuj\u0105cy, trzydziestometrowy, poprzecinany okapami filar \u2013 kawa\u0142 uczciwego wspinania. Tu znajdziemy klasyki takie jak Ziemia Obiecana, Kobra czy Czarne Oceany. Lewa cz\u0119\u015b\u0107 to lekko przewieszony d\u0142ugi mur z kr\u00f3tszymi drogami. W odr\u00f3\u017cnieniu od piaskowc\u00f3w Hejszowiny obowi\u0105zuj\u0105 tu normalne, sportowe zasady obijania dr\u00f3g i wspinania. Kamie\u0144 Leski to bezsprzecznie jedna z najfajniejszych ska\u0142 w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

Bieszczady – co warto zobaczy\u0107? Dziedzictwo kulturowe<\/h2>\n\n\n\n

Cerkwie prawos\u0142awne<\/h3>\n\n\n\n

Bieszczady to styk kultur, narod\u00f3w i religii a bogata historia regionu widoczna jest do dzi\u015b w architekturze. Przed wojn\u0105 w Bieszczadach by\u0142o oko\u0142o 150 cerkwi. Wojenn\u0105 zawieruch\u0119, akcj\u0119 “Wis\u0142a” i burzliwe lata pi\u0119\u0107dziesi\u0105te przetrwa\u0142o oko\u0142o trzydziestu unikalnych drewnianych cerkwi. Nie ma dw\u00f3ch takich samych. By\u0142y budowane w r\u00f3\u017cnych stylach: \u0142emkowskim, bojkowskim, ukrai\u0144skim i w r\u00f3\u017cnych latach (XVII-XXw). Najciekawsze zabytki le\u017c\u0105 na Szlaku Architektury Drewnianej oraz na rowerowym Szlaku Ikon. W\u015br\u00f3d nich na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105: <\/p>\n\n\n\n