{"id":61483,"date":"2022-11-11T09:00:00","date_gmt":"2022-11-11T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/?p=61483"},"modified":"2023-12-19T14:36:46","modified_gmt":"2023-12-19T13:36:46","slug":"astronawigacja-nawigacja-bez-kompasu-w-dzien-i-w-nocy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/astronawigacja-nawigacja-bez-kompasu-w-dzien-i-w-nocy\/","title":{"rendered":"Astronawigacja \u2013 nawigacja bez kompasu w dzie\u0144 i w nocy"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wyobra\u017amy sobie prost\u0105 sytuacj\u0119. Jeste\u015b w terenie na d\u0142ugiej wycieczce. Okolica jest Ci nieznana, a Ty dysponujesz co prawda jej map\u0105, ale nie masz ze sob\u0105 kompasu ani telefonu z kompasem. Nie mo\u017cesz wi\u0119c ustali\u0107 kierunku p\u00f3\u0142nocnego, a tym samym nie mo\u017cesz zorientowa\u0107 mapy i dopasowa\u0107 jej do tego, co widzisz doko\u0142a. Mo\u017cliwe, \u017ce jeste\u015b w lesie i nie widzisz \u017cadnych punkt\u00f3w orientacyjnych. Nied\u0142ugo zapada zmrok. Co robisz? W takiej sytuacji rozwi\u0105zaniem jest zastosowanie nawigacji naturalnej, bazuj\u0105cej na zjawiskach przyrody. W dzie\u0144 oznacza to ustalenie kierunku p\u00f3\u0142nocnego na podstawie s\u0142o\u0144ca, w nocy \u2013 obserwacji cia\u0142 niebieskich. O ile kierowanie si\u0119 s\u0142o\u0144cem jest obarczone sporym b\u0142\u0119dem, o tyle nawigacja wed\u0142ug gwiazd mo\u017ce by\u0107 niezwykle dok\u0142adna. Astronawigacja mo\u017ce nam uratowa\u0107 wypraw\u0119 a czasami nawet \u017cycie. Warto zatem zna\u0107 jej zasady, na wszelki wypadek.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"900\" src=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/okiennik-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-61497\" srcset=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/okiennik-1.jpg 600w, https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/okiennik-1-200x300.jpg 200w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Podstawowa znajomo\u015b\u0107 nieba mo\u017ce nam uratowa\u0107 wypraw\u0119 a nawet \u017cycie (fot. Piotrek Deska)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-astronawigacja-polozenie-slonca\">Astronawigacja: po\u0142o\u017cenie S\u0142o\u0144ca<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Orientacj\u0119 przybli\u017con\u0105 stosujemy cz\u0119sto do szybkiego ustalenia czy m\u00f3j kierunek marszu jest prawid\u0142owy. Nie potrzebuj\u0119 w\u00f3wczas zna\u0107 kierunku w jakim si\u0119 przemieszczam z dok\u0142adno\u015bci\u0105 do kilku stopni. Czasami nawigacja sprowadza si\u0119 do tego, \u017ce na rozstaju szlak\u00f3w musz\u0119 podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 w prawo czy w lewo. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce jedna ze \u015bcie\u017cek prowadzi na zach\u00f3d a druga na p\u00f3\u0142noc. W takiej sytuacji wystarczy mi pobie\u017cne okre\u015blenie po\u017c\u0105danego kierunku. Mog\u0119 go ustali\u0107 na podstawie po\u0142o\u017cenia s\u0142o\u0144ca na niebie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3wi si\u0119, \u017ce s\u0142o\u0144ce wschodzi na wschodzie a zachodzi na zachodzie. To prawda ale tylko przez dwa dni w roku. Wypadaj\u0105 one w trakcie r\u00f3wnonocy wiosennej i jesiennej. Nast\u0119puj\u0105 one odpowiednio 19-21 marca oraz 21-24 wrze\u015bnia. W okolicach tych dat mo\u017cna bezpiecznie powiedzie\u0107, \u017ce wsch\u00f3d i zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca s\u0105 bezb\u0142\u0119dnymi drogowskazami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas sezonu zimowego punkt wschodu i zachodu s\u0142o\u0144ca znajduje si\u0119 bardziej na po\u0142udnie. W sezonie letnim &#8211; bardziej na p\u00f3\u0142nocy. Kieruj\u0105c si\u0119 s\u0142o\u0144cem podczas zimowego wieczoru obieramy wi\u0119c kurs bardziej na po\u0142udniowy zach\u00f3d. Nawet taka wskaz\u00f3wka by\u0142a jednak czasem wystarczaj\u0105ca by ustali\u0107 pozosta\u0142e strony \u015bwiata i zorientowa\u0107 si\u0119 w swoim po\u0142o\u017ceniu. Nale\u017cy tylko uwzgl\u0119dni\u0107 b\u0142\u0105d wynikaj\u0105cy z pory roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"900\" src=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Cinque-Torri.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-61489\" srcset=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Cinque-Torri.jpg 600w, https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Cinque-Torri-200x300.jpg 200w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce S\u0142o\u0144ce wschodzi dok\u0142adnie na wschodzie tylko przez dwa dni w roku (fot. Piotrek Deska)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-astronawigacja-metoda-cienia\">Astronawigacja: metoda cienia<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Metoda ta jest prosta i opiera si\u0119 na regule, kt\u00f3ra m\u00f3wi, \u017ce w po\u0142udnie, gdy s\u0142o\u0144ce stoi najwy\u017cej na niebie jego cie\u0144 b\u0119dzie najkr\u00f3tszy i wskazywa\u0107 b\u0119dzie kierunek p\u00f3\u0142nocny. Zasada ta ulega odwr\u00f3ceniu na p\u00f3\u0142kuli po\u0142udniowej &#8211; tam s\u0142o\u0144ce na niebie znajduje si\u0119 na p\u00f3\u0142nocy a zatem ka\u017cdy cie\u0144 b\u0119dzie wskazywa\u0107 kierunek po\u0142udniowy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co zrobi\u0107 gdy nie masz zegarka i nie wiesz, kiedy wypada \u015brodek dnia? Bez obaw, wyznaczenie stron \u015bwiata nadal jest w\u00f3wczas mo\u017cliwe ale wymaga sporego nak\u0142adu czasu. Je\u015bli tylko s\u0142o\u0144ce jest widoczne nale\u017cy przed po\u0142udniem, w r\u00f3wnym miejscu nie pokrytym g\u0119st\u0105 ro\u015blinno\u015bci\u0105, wbi\u0107 pionowo w ziemi\u0119 prosty kawa\u0142ek drewna. Mo\u017ce to by\u0107 r\u00f3wnie\u017c kijek trekkingowy lub pionowy maszt od namiotu itp. W pierwszej po\u0142owie dnia zaznacz koniec cienia jaki rzuca ten przedmiot. Nast\u0119pnie dooko\u0142a niego narysuj okr\u0105g kt\u00f3rego promie\u0144 b\u0119dzie r\u00f3wne odleg\u0142o\u015bci zaznaczonego punktu. W ci\u0105gu dnia s\u0142o\u0144ce wzniesie si\u0119 wy\u017cej przesuwaj\u0105c si\u0119 po niebosk\u0142onie, a cie\u0144 zacznie si\u0119 przesuwa\u0107. W chwili gdy koniec cienia ponownie znajdzie si\u0119 na okr\u0119gu w drugiej po\u0142owie dnia, po\u0142\u0105cz oba punkty. Otrzymana linia b\u0119dzie wskazywa\u0107 dok\u0142adnie kierunek wsch\u00f3d &#8211; zach\u00f3d. Linia poprowadzona od podstawy kijka przez \u015brodek odleg\u0142o\u015bci mi\u0119dzy punktami, wyznacza p\u00f3\u0142noc (lub po\u0142udnie gdy jeste\u015b na drugiej p\u00f3\u0142kuli).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Metoda t\u0119 mo\u017cesz lekko zmodyfikowa\u0107 w kr\u00f3tkich odst\u0119pach zaznaczaj\u0105c koniec cienia przesuwaj\u0105cy si\u0119 w ci\u0105gu dnia. Najkr\u00f3tszy z nich wskazywa\u0107 b\u0119dzie kierunek p\u00f3\u0142nocny.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-wyznaczanie-polnocy-za-pomoca-zegarka\">Wyznaczanie p\u00f3\u0142nocy za pomoc\u0105 zegarka<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Metoda ta obarczona jest pewnymi b\u0142\u0119dami, ale jest \u0142atwa do prze\u0107wiczenia w warunkach Polski i mo\u017cliwa do zastosowania na wi\u0119kszo\u015bci obszar\u00f3w \u015bwiata (z wyj\u0105tkiem strefy mi\u0119dzyzwrotnikowej).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1. W s\u0142oneczne lub lekko pochmurny dzie\u0144 ustaw zegarek poziomo tak, aby wskaz\u00f3wka godzinowa skierowana by\u0142a na s\u0142o\u0144ce. Je\u017celi s\u0142o\u0144ce jest wysoko, nakieruj j\u0105 na punkt na horyzoncie nad kt\u00f3rym s\u0142o\u0144ce si\u0119 znajduje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2. Mi\u0119dzy wskaz\u00f3wk\u0105 godzinow\u0105 a 12:00 powstanie k\u0105t kt\u00f3ry musisz podzieli\u0107 na p\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3. Otrzymana linia w ci\u0105gu dnia wskazuje po\u0142udnie. ALE: Je\u015bli kierunek wyznaczasz p\u00f3\u017anym wieczorem lub wcze\u015bnie rano (mi\u0119dzy 18:00 na 6:00) linia dziel\u0105c\u0105 k\u0105t wskazuje p\u00f3\u0142noc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Metoda zegarka jest moj\u0105 najmniej ulubion\u0105 gdy\u017c pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 ni\u0105 mo\u017cemy pope\u0142ni\u0107 wiele b\u0142\u0119d\u00f3w. Na przyk\u0142ad w czasie letnim nale\u017cy przestawi\u0107 zegarek o godzin\u0119 do ty\u0142u. Znajduj\u0105c si\u0119 po\u015brodku danej strefy czasowej uzyskamy dok\u0142adny wynik jednak b\u0119dzie on obarczony wyra\u017anym b\u0142\u0119dem je\u015bli znajdujemy si\u0119 na jej skraju. W rejonie r\u00f3wnika i pomi\u0119dzy zwrotnikami s\u0142o\u0144ce przemieszcza si\u0119 dok\u0142adnie w zenicie nad naszymi g\u0142owami i ustawienie zegarka nie jest w\u00f3wczas mo\u017cliwe. Dodatkowo na p\u00f3\u0142kuli po\u0142udniowej kierunki p\u00f3\u0142noc i po\u0142udnie zamieniaj\u0105 si\u0119 w tej metodzie. Wszystko to sprawia, \u017ce bez w\u0142a\u015bciwego prze\u0107wiczenia metoda zegarka nie zawsze zda egzamin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"900\" src=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/20190326_Hero_ROD_0550_RGB.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-61490\" srcset=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/20190326_Hero_ROD_0550_RGB.jpg 600w, https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/20190326_Hero_ROD_0550_RGB-200x300.jpg 200w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Nawigacja przy pomocy zegarka wymaga du\u017cej wprawy (fot. Garmin)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-astronawigacja-gwiazda-polarna\">Astronawigacja: Gwiazda Polarna<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bardzo dok\u0142adnie kierunek p\u00f3\u0142nocny wyznaczy\u0107 mo\u017cna noc\u0105 na p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej. Punktem, kt\u00f3ry b\u0119dzie wskazywa\u0107 ten kierunek jest Gwiazda Polarna. Jej niezwyk\u0142o\u015b\u0107 spowodowana jest dwoma cechami. Po pierwsze znajduje si\u0119 zaledwie p\u00f3\u0142 stopnia od bieguna p\u00f3\u0142nocnego nieba, kt\u00f3ry po\u0142o\u017cony jest pionowo nad biegunem p\u00f3\u0142nocnym Ziemi. Oznacza to, \u017ce gwiazda ta po\u0142o\u017cona jest zawsze na p\u00f3\u0142nocy. Po drugie jest ona wyra\u017ana i jasna stanowi\u0105c tym samym \u0142atwy cel do identyfikacji nawet dla pocz\u0105tkuj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby odnale\u017a\u0107 gwiazd\u0119 polarn\u0105 na niebie pierwszym krokiem b\u0119dzie zazwyczaj znalezienie Wielkiego Wozu. Ten bardzo wyra\u017any uk\u0142ad gwiazd stanowi cz\u0119\u015b\u0107 gwiazdozbioru Wielkiej Nied\u017awiedzicy i jego odnalezienie jest proste nawet dla kogo\u015b kto pierwszy raz patrzy w niebo. Prawa cz\u0119\u015b\u0107 wielkiego wozu stanowi odwr\u00f3cony trapez. Nale\u017cy po\u0142\u0105czy\u0107 dwie skrajne gwiazdy Wielkiego wozu i przed\u0142u\u017cy\u0107 ten odcinek pi\u0119ciokrotnie do g\u00f3ry aby trafi\u0107 na Gwiazd\u0119 Polarn\u0105. Polarna jest jedyn\u0105 jasn\u0105 gwiazd\u0105 w gwiazdozbiorze Ma\u0142ej Nied\u017awiedzicy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obraz nocnego nieba zmienia si\u0119 wraz z porami roku i podczas ka\u017cdej nocy, w miar\u0119 obrotu Ziemi. Gwiazda Polarna jest jednak zawsze widoczna na naszej p\u00f3\u0142kuli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gwiazda Polarna mo\u017ce by\u0107 trudniejsza do odnalezienia na r\u00f3wniku &#8211; musimy w\u00f3wczas wyszuka\u0107 Wielki W\u00f3z i kierowa\u0107 si\u0119 jego przybli\u017conym i wskazaniami. W okolicy bieguna p\u00f3\u0142nocnego gwiazda ta jest tak wysoko, \u017ce nie spos\u00f3b okre\u015bli\u0107 punktu na horyzoncie, nad kt\u00f3rym si\u0119 znajduje. W praktyce jednak problem ten wyst\u0105pi tylko w p\u00f3\u0142nocnej Grenlandii, dalekiej kanadyjskiej Arktyce i na Spitsbergenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"900\" src=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/astro1a.jpg\" alt=\"Astronawigacja\" class=\"wp-image-61491\" srcset=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/astro1a.jpg 600w, https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/astro1a-200x300.jpg 200w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Astronawigacja: jak odnale\u017a\u0107 Gwiazd\u0119 Polarn\u0105? (fot. \u0141ukasz Supergan) <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-astronawigacja-inne-gwiazdozbiory\">Astronawigacja: Inne gwiazdozbiory<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-kasjopea\">Kasjopea<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej wskaz\u00f3wk\u0105 pozwalaj\u0105c\u0105 odnale\u017a\u0107 p\u00f3\u0142noc jest te\u017c gwiazdozbi\u00f3r Kasjopei, bardzo wyra\u017any uk\u0142ad gwiazd, na\u015bladuj\u0105cy liter\u0119 W. Przez jej \u015brodek przeprowad\u017a lini\u0119 dziel\u0105ca t\u0119 figur\u0119 na dwie r\u00f3wnie cz\u0119\u015bci, a jej przed\u0142u\u017cenie stanowi\u0107 b\u0119dzie drogowskaz na Gwiazd\u0119 Polarn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"900\" src=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/astro2a.jpg\" alt=\"Astronawigacja\" class=\"wp-image-61492\" srcset=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/astro2a.jpg 600w, https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/astro2a-200x300.jpg 200w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Astronawigacja: odnajdywanie p\u00f3\u0142nocy przy pomocy gwiazdozbioru Kasjopei (fot. \u0141ukasz Supergan) <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-orion\">Orion<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na zimowym niebie najbardziej okaza\u0142ym i najpi\u0119kniejszym gwiazdozbiorem jest u nas Orion. Jego gwiazdy przemieszczaj\u0105 si\u0119 w rytmie obrotu Ziemi wok\u00f3\u0142 osi. Jednak w po\u0142owie nocy, gdy stoi on najwy\u017cej na niebie, linia przeprowadzona przez pas Oriona i mi\u0119dzy jego dwiema dolnymi gwiazdami wska\u017ce w przybli\u017ceniu po\u0142udnie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"900\" src=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/astro3a.jpg\" alt=\"Astronawigacja\" class=\"wp-image-61493\" srcset=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/astro3a.jpg 600w, https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/astro3a-200x300.jpg 200w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Astronawigacja: kierunek po\u0142udnia wyznaczony z gwiazdozbioru Oriona (fot. \u0141ukasz Supergan) <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-krzyz-poludnia\">Krzy\u017c Po\u0142udnia<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na p\u00f3\u0142kuli po\u0142udniowej Gwiazda Polarna nigdy nie jest widoczna. Dok\u0142adnie nad biegunem po\u0142udniowym Ziemi po\u0142o\u017cony jest gwiazdozbi\u00f3r Oktant, jednak brakuje w nim jasnych gwiazd. Rol\u0119 Gwiazdy Polarnej jako drogowskazu przyjmuje gwiazdozbi\u00f3r Krzy\u017c Po\u0142udnia. Znajduje si\u0119 on w pobli\u017cu po\u0142udniowego bieguna nieba. Aby precyzyjnie wyznaczy\u0107 kierunek po\u0142udniowy, musisz znale\u017a\u0107 ten gwiazdozbi\u00f3r i wyznaczy\u0107 jego d\u0142u\u017csze rami\u0119. Jego przed\u0142u\u017cenie 4 razy wyznaczy do\u015b\u0107 dok\u0142adnie po\u0142udniowy biegun nieba. Znajduje si\u0119 tam co prawda niewielka gwiazda Sigma Octantis, ale jest z trudem dostrzegalna go\u0142ym okiem i nie pos\u0142u\u017cy nikomu jako wskaz\u00f3wka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"900\" src=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/astro4a.jpg\" alt=\"Astronawigacja\" class=\"wp-image-61494\" srcset=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/astro4a.jpg 600w, https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/astro4a-200x300.jpg 200w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Astronawigacja: wyznaczanie po\u0142udnia na p\u00f3\u0142kuli po\u0142udniowej (fot. \u0141ukasz Supergan) <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-na-zakonczenie\">Na zako\u0144czenie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Spo\u015br\u00f3d wszystkich wymienionych metod tylko ta bazuj\u0105ca na Gwie\u017adzie Polarnej jest wystarczaj\u0105co dok\u0142adna, by prowadzi\u0107 na jej podstawie sensown\u0105 nawigacj\u0119. Ca\u0142a reszta b\u0119dzie mie\u0107 zastosowanie raczej awaryjne. Dlatego opr\u00f3cz uczenia si\u0119, jak z nich korzysta\u0107, warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce w terenie nawet proste urz\u0105dzenie do nawigacji b\u0119dzie nasz\u0105 polis\u0105 ubezpieczeniow\u0105. Dlatego bierz <a href=\"https:\/\/8a.pl\/kompasy\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">kompas<\/a> nawet na kr\u00f3tkie wyj\u015bcia w g\u00f3ry &#8211; czasem przydaje si\u0119 w niespodziewanych chwilach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jeste\u015b w terenie ale nie masz kompasu, telefonu ani mapy? Bez obaw s\u0105 sposoby by wyznaczy\u0107 kierunki \u015bwiata metodami naturalnymi. Warto je pozna\u0107, bo mog\u0105 si\u0119 przyda\u0107 w najmniej spodziewanym momencie.<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":61504,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[26070],"tags":[26104,26069,26085,26105],"class_list":["post-61483","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turystyka-trekking","tag-caloroczne","tag-poradnik","tag-trekking","tag-turystyka"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v23.4 (Yoast SEO v25.5) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Astronawigacja \u2013 nawigacja bez kompasu w dzie\u0144 i w nocy | 8academy<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Astronawigacja mo\u017ce nam uratowa\u0107 wypraw\u0119 a czasami nawet \u017cycie. Warto zatem zna\u0107 jej zasady, na wszelki wypadek.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/astronawigacja-nawigacja-bez-kompasu-w-dzien-i-w-nocy\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Astronawigacja \u2013 nawigacja bez kompasu w dzie\u0144 i w nocy\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Astronawigacja mo\u017ce nam uratowa\u0107 wypraw\u0119 a czasami nawet \u017cycie. Warto zatem zna\u0107 jej zasady, na wszelki wypadek.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/astronawigacja-nawigacja-bez-kompasu-w-dzien-i-w-nocy\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/pl-pl.facebook.com\/sklep8apl\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-11-11T08:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-12-19T13:36:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/8ACADEMY_FB_-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"628\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"\u0141ukasz Supergan\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\u0141ukasz Supergan\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Astronawigacja \u2013 nawigacja bez kompasu w dzie\u0144 i w nocy | 8academy","description":"Astronawigacja mo\u017ce nam uratowa\u0107 wypraw\u0119 a czasami nawet \u017cycie. Warto zatem zna\u0107 jej zasady, na wszelki wypadek.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/astronawigacja-nawigacja-bez-kompasu-w-dzien-i-w-nocy\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Astronawigacja \u2013 nawigacja bez kompasu w dzie\u0144 i w nocy","og_description":"Astronawigacja mo\u017ce nam uratowa\u0107 wypraw\u0119 a czasami nawet \u017cycie. Warto zatem zna\u0107 jej zasady, na wszelki wypadek.","og_url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/astronawigacja-nawigacja-bez-kompasu-w-dzien-i-w-nocy\/","og_site_name":"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych","article_publisher":"https:\/\/pl-pl.facebook.com\/sklep8apl\/","article_published_time":"2022-11-11T08:00:00+00:00","article_modified_time":"2023-12-19T13:36:46+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":628,"url":"http:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/8ACADEMY_FB_-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"\u0141ukasz Supergan","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"\u0141ukasz Supergan","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/astronawigacja-nawigacja-bez-kompasu-w-dzien-i-w-nocy\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/astronawigacja-nawigacja-bez-kompasu-w-dzien-i-w-nocy\/"},"author":{"name":"\u0141ukasz Supergan","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/person\/eaf166d69373907c8e46461771300229"},"headline":"Astronawigacja \u2013 nawigacja bez kompasu w dzie\u0144 i w nocy","datePublished":"2022-11-11T08:00:00+00:00","dateModified":"2023-12-19T13:36:46+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/astronawigacja-nawigacja-bez-kompasu-w-dzien-i-w-nocy\/"},"wordCount":1628,"publisher":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/astronawigacja-nawigacja-bez-kompasu-w-dzien-i-w-nocy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_9734.jpg","keywords":["Ca\u0142oroczne","Poradnik","Trekking","Turystyka"],"articleSection":["Turystyka \/ trekking"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/astronawigacja-nawigacja-bez-kompasu-w-dzien-i-w-nocy\/","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/astronawigacja-nawigacja-bez-kompasu-w-dzien-i-w-nocy\/","name":"Astronawigacja \u2013 nawigacja bez kompasu w dzie\u0144 i w nocy | 8academy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/astronawigacja-nawigacja-bez-kompasu-w-dzien-i-w-nocy\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/astronawigacja-nawigacja-bez-kompasu-w-dzien-i-w-nocy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_9734.jpg","datePublished":"2022-11-11T08:00:00+00:00","dateModified":"2023-12-19T13:36:46+00:00","description":"Astronawigacja mo\u017ce nam uratowa\u0107 wypraw\u0119 a czasami nawet \u017cycie. Warto zatem zna\u0107 jej zasady, na wszelki wypadek.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/astronawigacja-nawigacja-bez-kompasu-w-dzien-i-w-nocy\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/8a.pl\/8academy\/astronawigacja-nawigacja-bez-kompasu-w-dzien-i-w-nocy\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/astronawigacja-nawigacja-bez-kompasu-w-dzien-i-w-nocy\/#primaryimage","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_9734.jpg","contentUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/IMG_9734.jpg","width":1100,"height":715},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/astronawigacja-nawigacja-bez-kompasu-w-dzien-i-w-nocy\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Astronawigacja \u2013 nawigacja bez kompasu w dzie\u0144 i w nocy"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#website","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/","name":"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych","description":"8academy to portal g\u00f3rski o wspinaczce, trekkingu i skiturach. Znajdziesz tu porady, testy sprz\u0119tu i opisy najlepszych rejon\u00f3w. Inspirujemy zdobywc\u00f3w!","publisher":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#organization","name":"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/logo.png","contentUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/logo.png","width":438,"height":315,"caption":"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych"},"image":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pl-pl.facebook.com\/sklep8apl\/","https:\/\/www.instagram.com\/8apl\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/person\/eaf166d69373907c8e46461771300229","name":"\u0141ukasz Supergan","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/lukasz_8a_team-scaled-e1709800486592-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/lukasz_8a_team-scaled-e1709800486592-150x150.jpg","caption":"\u0141ukasz Supergan"},"description":"Jego pasj\u0105 s\u0105 w\u0119dr\u00f3wki d\u0142ugodystansowe, o ka\u017cdej porze roku, pod ka\u017cda szeroko\u015bci\u0105 geograficzn\u0105. W ci\u0105gu minionych 5 lat przeszed\u0142 ponad 15 000 km, w g\u00f3rach Europy i Azji. Przetrawersowa\u0142 ira\u0144skie g\u00f3ry Zagros i \u0142a\u0144cuch Pirenej\u00f3w. W 2004 roku, jako pierwszy cz\u0142owiek, przeszed\u0142 samotnie \u0141uk Karpat, powtarzaj\u0105c ten wyczyn po 9 latach. W 2004 roku uko\u0144czy\u0142 pierwsze w historii samotne przej\u015bcie Karpat (powt\u00f3rzy\u0142 je po 9 latach). Przeszed\u0142 4 000 km szlakiem Warszawa \u2013 przyl\u0105dek Finisterra w Hiszpanii. Przemierzy\u0142 2300 km ira\u0144skich g\u00f3r Zagros, ma na swoim koncie gra\u0144 Pirenej\u00f3w, Izraelski Szlak Narodowy, trawers Alp, zimowe Karpaty S\u0142owackie, 2 trawersy Islandii \u2013 letni i zimowy oraz ponad 25 wej\u015b\u0107 na 4- i 5-tysi\u0119czniki Alp, Kaukazu i Tien Szanu, a w 2021 r. - tak\u017ce na szczyt Piku Lenina (7134 m). Autor dw\u00f3ch ksi\u0105\u017cek i kilkudziesi\u0119ciu artyku\u0142\u00f3w. G\u00f3rskim do\u015bwiadczeniem dzieli si\u0119 na swoim blogu www.lukaszsupergan.com 8academy.pl.","sameAs":["https:\/\/lukaszsupergan.com\/"],"url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/author\/lukasz-supergan\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61483","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61483"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61483\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66533,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61483\/revisions\/66533"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/61504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61483"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61483"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61483"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}