{"id":60782,"date":"2022-10-07T09:00:00","date_gmt":"2022-10-07T07:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/?p=60782"},"modified":"2023-12-19T14:54:58","modified_gmt":"2023-12-19T13:54:58","slug":"chan-tengri-piekny-i-ryzykowny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/chan-tengri-piekny-i-ryzykowny\/","title":{"rendered":"Chan Tengri – pi\u0119kny i ryzykowny"},"content":{"rendered":"\n

Swoj\u0105 wysoko\u015bci\u0105 nie wybija si\u0119 ponad szczyty Azji Centralnej. Skalny rdze\u0144 g\u00f3ry wznosi si\u0119 na 6995 metr\u00f3w, jednak z kopu\u0142\u0105 lodow\u0105 ma on 7010 metr\u00f3w n.p.m. Nie wysoko\u015b\u0107 ma jednak znaczenie. Chan Tengri uwa\u017cany jest za szczyt trudny i zimny. Jest po\u0142o\u017conym najdalej na p\u00f3\u0142noc siedmiotysi\u0119cznikiem, wystawionym na wiatry znad chi\u0144skiej pustyni Takla Makan oraz kazachskich step\u00f3w. Jest te\u017c najwy\u017cszym szczytem Kazachstanu i cz\u0119\u015bci\u0105 trofeum \u015anie\u017cnej Pantery – pi\u0119ciu najwy\u017cszych szczyt\u00f3w dawnego Zwi\u0105zku Radzieckiego. Wyrastaj\u0105cy na kilometr ponad otaczaj\u0105ce masywy, jest widoczny z daleka. Za spraw\u0105 jego wyj\u0105tkowego kszta\u0142tu i bia\u0142ych ska\u0142, odcinaj\u0105cych si\u0119 od otoczenia, znany jest od wiek\u00f3w Kazachom i Ujgurom, kt\u00f3rzy nadali szczytowi jego nazw\u0119. Oznacza ona \u201ePan Niebios\u201d. Cho\u0107 najwy\u017cszy w \u0142a\u0144cuchu Tien-Szanu Pik Pobiedy (Zwyci\u0119stwa) przerasta go o ponad 400 metr\u00f3w, a sam Chan Tengri jest najni\u017cszym szczytem z ca\u0142ej \u015anie\u017cnej Pantery<\/a>, trudno\u015bci czyni\u0105 z niego ambitny cel.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Widok na Chan Tengri z okolic bazy (fot. \u0141ukasz Supergan)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Chan Tengri – druga pr\u00f3ba<\/h2>\n\n\n\n

Cho\u0107 znany od wiek\u00f3w, po\u0142o\u017cony jest w niedost\u0119pnym zak\u0105tku g\u00f3r, w ko\u0144cowym odcinku lodowca Inylczek, jednego z najd\u0142u\u017cszych na Ziemi. Niemiecki alpinista Gottfried Merzbacher nazwa\u0142 g\u00f3r\u0119 \u201eniemo\u017cliw\u0105 do zdobycia\u201d. Jako pierwsza szczyt osi\u0105gn\u0119\u0142a wyprawa Michai\u0142a Pogriebieckiego w 1931 roku.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b g\u00f3ra jest celem alpinist\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata, cho\u0107 w por\u00f3wnaniu z wy\u017cszym i \u0142atwiejszym Pikiem Lenina ma co roku stosunkowo ma\u0142o wej\u015b\u0107. Ma kszta\u0142t piramidy, kt\u00f3ra od wysoko\u015bci 6000 metr\u00f3w tworzy tr\u00f3jk\u0105t z bia\u0142ego marmuru. Dzi\u0119ki skale o wschodzie i zachodzie s\u0142o\u0144ca szczyt nabiera intensywnej, czerwonej barwy.<\/p>\n\n\n\n

Pod Chan Tengri pierwszy raz zjawi\u0142em si\u0119 w sierpniu 2021 roku. Po wej\u015bciu na Pik Lenina pr\u00f3bowa\u0142em wykorzysta\u0107 aklimatyzacj\u0119, by szybkim strza\u0142em stan\u0105\u0107 na drugim siedmiotysi\u0119czniku. Niestety, zabrak\u0142o si\u0142, a okno pogodowe by\u0142o zbyt kr\u00f3tkie. Po wycofaniu si\u0119 obieca\u0142em sobie jednak  wr\u00f3ci\u0107 i w po\u0142owie lipca 2022 roku znalaz\u0142em si\u0119 w g\u00f3rach Kirgistanu, tym razem po po\u0142udniowej stronie szczytu, by spr\u00f3bowa\u0107 ponownie.<\/p>\n\n\n\n

 <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Wynoszenie sprz\u0119tu do obozu 1. – droga prowadzi 1-1,5 h moren\u0105, po czym schodzi na lodowiec Inylczek Po\u0142udniowy (fot. \u0141ukasz Supergan)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Dotarcie do Kirgistanu<\/h2>\n\n\n\n

Opcje transportu do tego kraju om\u00f3wi\u0142em ju\u017c przy okazji Piku Lenina (LINK). Obecnie najlepsz\u0105 jest lot do Biszkeku liniami Pegasus (z Wiednia, Pragi lub Kopenhagi) lub Turkish Airlines (z Warszawy). Po przesiadce w Stambule l\u0105dujemy w Biszkeku. Jako jedyny kraj Azji Centralnej Kirgistan oferuje Polakom ruch bezwizowy. Przybywaj\u0105c tu otrzymujemy pozwolenie na 2-miesi\u0119czny pobyt turystyczny.<\/p>\n\n\n\n

Z Biszkeku dwa dni podr\u00f3\u017cy dziel\u0105 nad od bazy. Pod szczytem dzia\u0142a obecnie jedna agencja, Ak Sai Travel, b\u0119d\u0105ca w\u0142a\u015bcicielk\u0105 dw\u00f3ch baz (p\u00f3\u0142nocnej i po\u0142udniowej) i organizuj\u0105ca loty helikopterem.<\/p>\n\n\n\n

 <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Chan Tengri \u2013 kopu\u0142a szczytowa o zachodzie S\u0142o\u0144ca (fot. \u0141ukasz Supergan)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

W stron\u0119 szczytu<\/h2>\n\n\n\n

Pobyt pod Chan Tengri wymaga wykupienia jednego z pakiet\u00f3w. Najbardziej ekonomiczny obejmuje pozwolenie na pobyt w strefie przygranicznej, samoch\u00f3d z Biszkeku do l\u0105dowiska w Karkarze i transport helikopterem do bazy z limitem baga\u017cu 30 kg. Nocleg w bazie we w\u0142asnym namiocie, jedzenie we w\u0142asnym zakresie. Dro\u017cszy pakiet oferuje to, co powy\u017cej, ale bez limitu wagowego baga\u017cu. Dodatkowo miejsce w jednym z namiot\u00f3w w bazie i wy\u017cywienie  kuchni.<\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 cena nie jest ma\u0142a, jestem zwolennikiem tego drugiego. Posi\u0142ki w bazie i odpoczynek w du\u017cych namiotach pozwalaj\u0105 na regeneracj\u0119 i zmniejszaj\u0105 ilo\u015b\u0107 jedzenia, jakie musisz przywie\u017a\u0107. Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce powy\u017cej bazy musisz by\u0107 ju\u017c ca\u0142kowicie samowystarczalnym. Musisz mie\u0107 w\u0142asny namiot wysokog\u00f3rski, kuchenk\u0119 i jedzenie.<\/p>\n\n\n\n

Z Biszkeku do Karkary jedziemy ok. 8 godzin, przez g\u00f3ry i wzd\u0142u\u017c brzegu jeziora Issyk-Kul, osi\u0105gaj\u0105c ma\u0142\u0105 wie\u015b na granicy z Kazachstanem.  Stamt\u0105d co 1-2 dni odlatuje helikopter transportuj\u0105cy wyposa\u017cenie i ludzi do obu baz. Po\u0142udniowa jest znacznie wi\u0119ksza i bardziej ucz\u0119szczana i znaczna cz\u0119\u015b\u0107 alpinist\u00f3w startuje na szczyt stamt\u0105d. Po stronie p\u00f3\u0142nocnej baza jest mniejsza i operuje tam kilkakrotnie mniej os\u00f3b. Lot trwa 40 minut. W bazie, poza namiotami, znajduje si\u0119 kuchnia, mesa  – namiot jadalny b\u0119d\u0105cy te\u017c miejscem spotka\u0144, prowizoryczna sauna i namioty obs\u0142ugi. W bazach dost\u0119pny jest internet satelitarny. Cena w 2022 roku wynosi\u0142a 5 USD\/godzin\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Helikopter nie jest jedynym \u015brodkiem transportu. Ale tylko on pozwala dotrze\u0107 pod Chan Tengri w rozs\u0105dnym czasie. Drugi wariant to tygodniowy trekking wzd\u0142u\u017c j\u0119zyka lodowca Inylczek.<\/p>\n\n\n\n

 <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
\u017b\u00f3\u0142te namioty bazy, nasz dom na morenie, rozdzielaj\u0105cej lodowiec Inylczek Po\u0142udniowy (sp\u0142ywaj\u0105cy z okolicy masywu Chana) i lodowiec Zwiezdoczka, p\u0142yn\u0105cy spod Piku Pobiedy. Baza jest wsp\u00f3lna dla obu g\u00f3r. (fot. \u0141ukasz Supergan)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Drogi wej\u015bcia<\/h2>\n\n\n\n

Szczyt osi\u0105gn\u0105\u0107 mo\u017cna kilkoma drogami, ale najpopularniejsze s\u0105 dwie: z po\u0142udnia i p\u00f3\u0142nocy. Obie \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w obozie 3., na prze\u0142\u0119czy 5800 m. St\u0105d prowadzi na szczyt zachodnia gra\u0144. Ka\u017cda z nich ma inne niebezpiecze\u0144stwa i trudno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Chan Tengri – droga po\u0142udniowa<\/h2>\n\n\n\n

To droga pierwszych zdobywc\u00f3w z 1931 r. Jest \u0142atwiejsza technicznie, ale nara\u017cona na lawiny spadaj\u0105ce z pobliskiej, wielkiej \u015bciany Piku Czapajewa. Jest wyceniona na 5A w skali rosyjskiej, co odpowiada TD (bardzo trudno) w skali alpejskiej – jednak tylko teoretycznie. W praktyce obecno\u015b\u0107 lin por\u0119czowych w kopule szczytowej usuwa sporo trudno\u015bci wspinaczkowych, pozostawiaj\u0105c trudno\u015bci obiektywne (szczeliny, lawiny, ekspozycja na wysoko\u015b\u0107) i wysi\u0142ek zwi\u0105zany z rozrzedzonym powietrzem.<\/p>\n\n\n\n

Z bazy po\u0142o\u017conej na 4 000 m n.p.m. mi\u0119dzy Chan Tengri i Pikiem Pobiedy ruszamy moren\u0105 lodowca Inylczek Po\u0142udniowy. Po 60-90 minutach droga skr\u0119ca na lodowiec. Tu czeka nas wymijanie kilkunastu wi\u0119kszych szczelin, kt\u00f3re przy dobrej pogodzie s\u0105 jednak widoczne. Droga prowadzi na \u015brodek lodowca, po czym skr\u0119ca, by przej\u015b\u0107 mostami \u015bnie\u017cnymi nad dwiema rzekami lodowcowymi i dotrze\u0107 na p\u00f3\u0142nocna kraw\u0119d\u017a lodu. St\u0105d oko\u0142o 2 km idziemy do obozu pierwszego. Jedynka to wyp\u0142aszczenie na wysoko\u015bci 4 250 m n.p.m. Wida\u0107 st\u0105d wielki masyw Piku Czapajewa oraz kopu\u0142\u0119 Chana na drugim planie. Dotarcie do \u201ejedynki\u201d powinno zaj\u0105c 2,5-3 h.<\/p>\n\n\n\n

 <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Droga z obozu 1. do 2. prowadzi mi\u0119dzy masywami Piku Czapajewa (lewa) i Chan Tengri (prawa). Stromy lodowiec pokryty jest g\u0119sto szczelinami, a ogromna \u015bciana Czapajewa regularnie zrzuca lawiny. \u201eDw\u00f3jka\u201d po\u0142o\u017cona jest na 5300 za za\u0142omem ska\u0142. (fot. \u0141ukasz SUpergan)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Do obozu drugiego<\/h3>\n\n\n\n

Za za\u0142amaniem \u015bciany od Inylczeka odbija boczny lodowiec, opadaj\u0105cy stromo w\u0105sk\u0105 przerw\u0105 mi\u0119dzy masywem Chan Tengri i Pikiem Czapajewa. L\u00f3d jest stromy, powy\u017cej 4400 m n.p.m. zaczynaj\u0105 si\u0119 te\u017c poka\u017ane szczeliny. Na 4900 m n.p.m. zaczyna si\u0119 lodospad, z\u0142o\u017cony z urywaj\u0105cych si\u0119, olbrzymich blok\u00f3w, podzielonych g\u0142\u0119bokimi szczelinami. Przestrze\u0144 mi\u0119dzy szczytami zw\u0119\u017ca si\u0119, tworz\u0105c \u201eButelk\u0119\u201d, formacj\u0119 nazywan\u0105 identycznie do kuluaru Bottleneck na K2. Nie bez powodu: tu na w\u0105skiej przestrzeni droga dociera pod olbrzymi\u0105 \u015bcian\u0119 Piku Czapajewa, zagro\u017con\u0105 lawinami.<\/p>\n\n\n\n

Miejsce pokonuj szybko, przy dobrej pogodzie i tylko po ciemku (przed 5 rano). Jak niebezpieczne jest to miejsce, przypominaj\u0105 dwie tragedie z 1993 i jedna z 2004r. Wtedy w id\u0105cych do \u201edw\u00f3jki\u201d ludzi uderzy\u0142a lawina z g\u00f3ry. W pierwszej z nich zgin\u0119\u0142a m.in. dw\u00f3jka Polak\u00f3w. Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej, w kolejnej lawinie, czw\u00f3rka ludzi z Rosji i Wielkiej Brytanii, w\u015br\u00f3d nich Walery Chrzyszczaty, pierwszy zimowy zdobywca Chan Tengri. W 2004 roku obryw seraka zmi\u00f3t\u0142 kilkadziesi\u0105t os\u00f3b, zabijaj\u0105c 11 z nich.<\/p>\n\n\n\n

Na wysoko\u015bci 5300 m, na niewielkim wyp\u0142aszczeniu, znajduje si\u0119 \u201edw\u00f3jka\u201d. Miejsce przyjmie kilkana\u015bcie namiot\u00f3w, warto jednak uwa\u017ca\u0107 na szczeliny pod \u015bniegiem. W pozornie bezpiecznym miejscu na moich oczach para Ira\u0144czyk\u00f3w usun\u0119\u0142a namiot i dopiero wtedy zorientowa\u0142a si\u0119, \u017ce pod pod\u0142og\u0105 zieje w\u0105ska rozpadlina bez dna. Miejsce jest jednak oddalone od potencjalnego toru lawin.<\/p>\n\n\n\n

 <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Ob\u00f3z 2. na Chan Tengri, 5300 m n.p.m. (fot. \u0141ukasz Supergan)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Do obozu trzeciego<\/h3>\n\n\n\n

Powy\u017cej lodowiec wznosi si\u0119 i zakr\u0119ca. Przed nami otwiera si\u0119 widok na prze\u0142\u0119cz i widoczn\u0105 z daleka \u201etr\u00f3jk\u0119\u201d. Po drodze czeka nas przej\u015bcie jednej du\u017cej szczeliny, a na ostatnich 600 metrach \u2013 stromego podej\u015bcia do namiot\u00f3w w ostatnim obozie.<\/p>\n\n\n\n

Od strony po\u0142udniowej \u201etr\u00f3jka\u201d umiejscowiona jest na w\u0105skim wzniesieniu poni\u017cej zasadniczej prze\u0142\u0119czy. Alpini\u015bci podchodz\u0105cy od p\u00f3\u0142nocy ob\u00f3z zak\u0142adaj\u0105 w najni\u017cszym punkcie siod\u0142a 5900 m, rozdzielaj\u0105cego Pik Czapajewa i Chan Tengri. Opr\u00f3cz namiot\u00f3w zbocze pod prze\u0142\u0119cz\u0105 posiada kilka jam \u015bnie\u017cnych. Osoby maj\u0105ce aklimatyzacje i zmierzaj\u0105ce na szczyt cz\u0119sto przechodz\u0105 odcinek z \u201ejedynki\u201d do \u201etr\u00f3jki\u201d naraz, w ci\u0105gu 8 h.<\/p>\n\n\n\n

 <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Ob\u00f3z 3. pod prze\u0142\u0119cz\u0105, 5850 m n.p.m. W oddali widoczny szczyt Piku Pobiedy (7439 m n.p.m.) i jego d\u0142uga, bardzo trudna i eksponowana gra\u0144. (fot. \u0141ukasz Supergan)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Chan Tengri – droga p\u00f3\u0142nocna<\/h2>\n\n\n\n

Od strony p\u00f3\u0142nocnej prowadzi trudniejsza droga, wspinaj\u0105ca si\u0119 \u015bmia\u0142o filarem Czapajewa. Cho\u0107 stromy i w kilku miejscach techniczny (odcinki mikstowe, z por\u0119cz\u00f3wkami, ale wymagaj\u0105ce), nie jest zagro\u017cony lawinami. Wspinaj\u0105c si\u0119 tu jeste\u015b jednak stale w ekspozycji. Obecno\u015b\u0107 por\u0119cz\u00f3wek powinna zapewnia\u0107 bezpiecze\u0144stwo. Jednak moja pr\u00f3ba wej\u015bcia w 2021 r. pokaza\u0142a, \u017ce filar wymaga umiej\u0119tno\u015bci wspinania w skale i \u015bniegu oraz opanowania przepinek. B\u0142\u0105d przy wpinaniu si\u0119 w kolejny odcinek liny to, moim zdaniem, g\u0142\u00f3wna przyczyna wypadk\u00f3w na drodze p\u00f3\u0142nocnej. W razie b\u0142\u0119du lecisz tu co najmniej kilkaset metr\u00f3w, a wyhamowanie czekanem jest bardzo rzadko mo\u017cliwe. Jedyny wypadek \u015bmiertelny w sezonie 2022 zdarzy\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b powy\u017cej obozu 2.<\/p>\n\n\n\n

Od p\u00f3\u0142nocny znajduj\u0105 si\u0119 obozy: pierwszy na 4700 m i drugi na 5500 m. Pomi\u0119dzy nimi wspinamy si\u0119 w\u0105skim filarem, cz\u0119sto maj\u0105c pod sob\u0105 setki metr\u00f3w powietrza. \u015anie\u017cne odcinki przedzielaj\u0105 pionowe uskoki skalne, gdzie konieczne jest wprawne stawanie rakami na ma\u0142ych stopniach. Filar Czapajewa wymaga \u201epary\u201d w r\u0119kach i uwa\u017cam go za znacznie bardziej m\u0119cz\u0105cy ni\u017c strona po\u0142udniowa. Nawet b\u0119d\u0105c dobrze zaaklimatyzowanym nie mog\u0142em przeskoczy\u0107 z \u201ejedynki\u201d wprost do \u201etr\u00f3jki\u201d. Droga wyprowadza na wysoko\u015b\u0107 6150 m, na wierzcho\u0142ek p\u00f3\u0142nocny masywu Czapajewa. St\u0105d strome zej\u015bcie (zainstalowana drabina) sprowadza na prze\u0142\u0119cz.<\/p>\n\n\n\n

Drog\u0119 p\u00f3\u0142nocn\u0105 cechuj\u0105 trudno\u015bci 5B (alpejskie ED \u2013 niezwykle trudno). Jednak i tu liny u\u0142atwiaj\u0105 pokonywanie odcink\u00f3w wspinaczkowych, a o wej\u015bciu decyduje bardzo dobra forma fizyczna.<\/p>\n\n\n\n

 <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Ob\u00f3z 3. na Chan Tengri. Powy\u017cej nas wyj\u015bcie na prze\u0142\u0119cz, mi\u0119dzy chmurami skalno-\u015bnie\u017cne \u017cebro stanowi\u0105ce drog\u0119 na szczyt (fot. \u0141ukasz Supergan)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Chan Tengri – droga na szczyt<\/h2>\n\n\n\n

Z obozu trzeciego na wierzcho\u0142ek prowadzi skalno-\u015bnie\u017cne \u017cebro, o wycenie 5A. Na szczyt masz 1100 m podej\u015bcia. Z pocz\u0105tku podej\u015bcie jest \u0142agodne, ale po 20 min zaczyna wspina\u0107 si\u0119 sekwencj\u0105 10-20-metrowych prog\u00f3w skalnych. Wkr\u00f3tce zamieniaj\u0105 si\u0119 one w skalno-\u015bnie\u017cny filar o nachyleniu ok. 45 stopni. Droga prowadzi w wi\u0119kszo\u015bci po prawej stronie kulminacji, miejscami przechodz\u0105c nad przepa\u015bci\u0105 p\u00f3\u0142nocnej \u015bciany. Ekspozycja miejscami jest du\u017ca. Maj\u0105c do\u015bwiadczenie zimowych wspinaczek w Tatrach i sprawnie operuj\u0105c na linach, nie napotkasz trudno\u015bci technicznych wi\u0119kszych ni\u017c IV-V UIAA. Pami\u0119taj jednak: wszystko dzieje si\u0119 o \u015bwicie, przy temperaturze odczuwalnej -25 st. C, na wysoko\u015bci 6,5 kilometra. Zachowaj koncentracj\u0119 i dobrze oce\u0144 swoje si\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

Ob\u00f3z czwarty?<\/h3>\n\n\n\n

Na wysoko\u015bci 6 400m znajdziesz platform\u0119 \u2013 to u\u017cywany niekiedy ob\u00f3z 4., z miejscem na 3 namioty. Niekt\u00f3rzy st\u0105d startuj\u0105 na wierzcho\u0142ek, skracaj\u0105c tym samym dzie\u0144 szczytowy. Wy\u017cej droga kieruje si\u0119 przez ska\u0142y i \u015bnieg w kierunku du\u017cego, pionowego progu (ok. 6700 m). Nad nim przecina \u015bnie\u017cny kuluar. Musisz osi\u0105gn\u0105\u0107 szczyt kuluaru, by skr\u0119ci\u0107 w lewo i wspinaj\u0105c si\u0119 mi\u0119dzy ska\u0142ami osi\u0105gn\u0105\u0107 rozleg\u0142e, \u015bnie\u017cne pola. Tu trudno\u015bci wspinaczkowe si\u0119 ko\u0144cz\u0105, ale nie ko\u0144czy si\u0119 wysi\u0142ek. To w\u0142a\u015bnie \u015bnieg pod szczytem spowolni\u0142 mnie najbardziej i to tu walczy\u0142em o ka\u017cdych 10 metr\u00f3w. Nieco \u0142atwiejszym, ale wci\u0105\u017c nachylonym terenem, droga prowadzi w kierunku niewielkich ska\u0142. Kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w dalej dostrze\u017cesz rozleg\u0142a bia\u0142\u0105 po\u0142a\u0107 i stoj\u0105cy na niej aluminiowy tr\u00f3jn\u00f3g z krzy\u017cem i chor\u0105giewkami.<\/p>\n\n\n\n

Szczyt i zej\u015bcie<\/h3>\n\n\n\n

Koniec drogi to symboliczne miejsce na wysoko\u015bci ok. 6985 m. Zasadniczy szczyt jest oko\u0142o 100 m dalej, jednak g\u0142\u00f3wn\u0105 kulminacj\u0119 otaczaj\u0105 wielkie nawisy i wej\u015bcie na najwy\u017cszy punkt jest niebezpieczne. Moj\u0105 wspinaczk\u0119 zako\u0144czy\u0142em tu\u017c przed najwy\u017cszym punktem, gdy GPS w zegarku pokaza\u0142 ponad 7 010 m npm.<\/p>\n\n\n\n

Podczas zej\u015bcia zjazdy na linach i przepinanie mi\u0119dzy nimi zabieraj\u0105 czas i zej\u015bcie mo\u017ce nie by\u0107 szybkie. Wa\u017cne, by mimo zm\u0119czenia w ka\u017cdej chwili panowa\u0107 nad tym, co robisz. Raz jeszcze: b\u0142\u0105d w przepinaniu por\u0119cz\u00f3wek mo\u017ce kosztowa\u0107 \u017cycie. Sprawdzaj sprz\u0119t i sprawdzaj do jakiej liny si\u0119 wpinasz, wybieraj\u0105c tylko najnowsz\u0105. Z obozu trzeciego do bazy zej\u015bcie jest ju\u017c szybkie i w dobrych warunkach zajmie 6 godzin. W z\u0142ych warunkach, przy opadzie \u015bniegu, staje si\u0119 loteri\u0105.<\/p>\n\n\n\n

 <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Na szczycie \u2013 chmury, ale \u201eprzynajmniej nie wieje\u201d (fot. \u0141ukasz Supergan)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Chan Tengri – jaki sprz\u0119t?<\/h2>\n\n\n\n

Id\u0105c na Chan Tengri miej sprz\u0119t biwakowy dostosowany do z\u0142ych warunk\u00f3w. Oznacza to namiot wysokog\u00f3rski (np. Samaya Assaut 2<\/a>) lub solidny namiot ca\u0142oroczny (np. Robens Nordic Lynx 3<\/a>) o du\u017cej odporno\u015bci na wiatr. Do tego dobrze izoluj\u0105ca mata oraz \u015bpiw\u00f3r daj\u0105cy Ci komfort w okolicy -20 stopni. Na biwaku konieczno\u015bci\u0105 b\u0119dzie wydajna kuchenka (w g\u00f3ry wysokie bardzo polecam MSR Reactor<\/a>). We\u017a te\u017c \u0142opat\u0119 do kopania miejsca pod namiot.<\/p>\n\n\n\n

Na zimnym siedmiotysi\u0119czniku konieczne b\u0119d\u0105 podw\u00f3jne buty wysokog\u00f3rskie<\/a> z botkiem. Sporo alpinist\u00f3w wybiera na Chan Tengri modele La Sportiva G2<\/a> i La Sportiva Olympus Mons, Zamberlan 8000<\/a>, Millet Everest<\/a>. Sam u\u017cywam bardzo ciep\u0142ych Olympus Mons, przystosowanych do wej\u015b\u0107 na o\u015bmiotysi\u0119czniki i bardzo doceniam. Nie pr\u00f3buj wchodzi\u0107 na Chan Tengri w butach pojedynczych.<\/p>\n\n\n\n

Obowi\u0105zkowe b\u0119d\u0105: czekan<\/a>, raki<\/a> i kijki trekkingowe<\/a>. Do asekuracji na lodowcu i wy\u017cej \u2013 lina<\/a>, uprz\u0105\u017c<\/a>, kask<\/a>, \u015bruby lodowe<\/a>, kilka ta\u015bm<\/a>, \u00f3semka do zjazd\u00f3w<\/a> (nie polecam kubka) i przyrz\u0105dy zaciskowe<\/a>. Pisz\u0119 \u201eprzyrz\u0105dy\u201d, gdy\u017c bardzo dobrym pomys\u0142em jest u\u017cywanie na por\u0119cz\u00f3wce dw\u00f3ch \u201ema\u0142p\u201d. W razie potrzeby wypi\u0119cie przyrz\u0105du daje nam klasyczn\u0105 lon\u017c\u0119 z karabinkiem do wpinania w stanowisko. Do ochrony twarzy konieczne b\u0119d\u0105 okulary<\/a> ze szk\u0142ami SP4, a na wypadek silnego wiatru polecam te\u017c gogle<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119 na r\u0119kawice<\/a>. Podczas mojego wej\u015bcia mia\u0142em na sobie 3 pary (!), a opr\u00f3cz nich tak\u017ce puchowe \u0142apawice<\/a> w plecaku.<\/p>\n\n\n\n

Kilkana\u015bcie godzin z \u201etr\u00f3jki\u201d na szczyt i z powrotem to du\u017cy wysi\u0142ek. We\u017a sporo kalorii, ale raczej w postaci \u0142atwo przyswajalnej \u2013 spalanie t\u0142uszczu na wysoko\u015bci jest bardzo wolne. Cukierki, s\u0142odka czekolada, batony i \u017cele energetyczne<\/a>. Nie zapomnij o nawodnieniu: w moim przypadku 2,5 litra to minimum jakie zabieram na podobny szczyt.<\/p>\n\n\n\n

Ubezpieczenie<\/h2>\n\n\n\n

Nie wpadnij w pu\u0142apk\u0119. Cz\u0119\u015b\u0107 g\u00f3rskich ubezpiecze\u0144 nie dzia\u0142a na tych wysoko\u015bciach. Na szcz\u0119\u015bcie \u201eBezpieczny Powr\u00f3t\u201d, po wykupieniu odpowiedniego rozszerzenia, pozwala bez problemu na wej\u015bcia do 7600 m.<\/p>\n\n\n\n

 <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Biwak w \u201edw\u00f3jce\u201d, 5300 m n.p.m. (fot. \u0141ukasz Supergan)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Od siebie<\/h2>\n\n\n\n

Moje wej\u015bcie na szczyt by\u0142o du\u017ca nauczk\u0105. Po ostatnim wyj\u015bciu aklimatyzacyjnym do \u201etr\u00f3jki\u201d i powrocie do bazy sprawdzi\u0142em prognozy. Ku mojemu zaskoczeniu najlepszy dzie\u0144 na szczyt by\u0142 pojutrze. Kolejne okno pogodowe mia\u0142o by\u0107 za 10 dni. Nie mia\u0142em szans skorzysta\u0107 z tego najbli\u017cszego, ruszy\u0142em jednak ju\u017c nazajutrz z powrotem i na wierzcho\u0142ek wyszed\u0142em w nocy 8 sierpnia. Brak regeneracji da\u0142 si\u0119 we znaki. Wej\u015bcie na szczyt zaj\u0119\u0142o ca\u0142kiem dobrych 13 h, ale zej\u015bcie \u2013 d\u0142ugich 8h.<\/p>\n\n\n\n

Kolejnego dnia nie mia\u0142em si\u0142 na zej\u015bcie. Przeczeka\u0142em do kolejnej nocy i 10 sierpnia wyszed\u0142em w zamieci \u015bnie\u017cnej i przy metrowym \u015bniegu zakrywaj\u0105cym lodowiec. Szczeliny znikn\u0119\u0142y, wystawiaj\u0105c mnie na ryzyko. W \u201ebutelce\u201d lawiny hucza\u0142y co kilka minut. Wiedzia\u0142em, \u017ce musz\u0119 zosta\u0107 w \u201edw\u00f3jce\u201d i czeka\u0107 \u2013 marsz na d\u00f3\u0142 oznacza\u0142 samob\u00f3jstwo. Szcz\u0119\u015bliwie spotka\u0142em w \u201edw\u00f3jce\u201d kilkunastoosobowy zesp\u00f3\u0142, z kt\u00f3rym przeczekali\u015bmy opad, a wieczorem zacz\u0119li\u015bmy zej\u015bcie , toruj\u0105c w g\u0142\u0119bokim \u015bniegu na stromym lodowcu. Wszystko to w\u015br\u00f3d przepastnych szczelin i w du\u017cym zagro\u017ceniu lawinowym. Zamiast 2 godzin, zej\u015bcie do \u201ejedynki\u201d zaj\u0119\u0142o siedem i wyczerpa\u0142o mnie kompletnie. Nigdy nie by\u0142em tak zm\u0119czony po zej\u015bciu z jakiejkolwiek g\u00f3ry, co na Chan Tengri.<\/p>\n\n\n\n

 <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca nad lodowcem Inylczek (fot. \u0141ukasz Supergan)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

M\u00f3j przypadek pokaza\u0142 mi dobitnie, jak wa\u017cne jest dopasowanie si\u0119 do prognoz pogody i danie sobie du\u017cego marginesu si\u0142 na zej\u015bciu. Chan Tengri jest g\u00f3r\u0105 trudn\u0105, wymagaj\u0105c\u0105 umiej\u0119tno\u015bci wspinaczki w skalno-\u015bnie\u017cnym terenie, operowania na lodowcu, biwakowania i przetrwania w silnym mrozie, determinacji i motywacji, a tak\u017ce dobrego wyczucia swoich si\u0142. To ostatnie jest niezb\u0119dne tak\u017ce po to, by w odpowiednim momencie zatrzyma\u0107 si\u0119 lub zawr\u00f3ci\u0107. Ostatecznie, jak powiedzia\u0142 himalaista Ed Viesturs, szczyt jest rzecz\u0105 opcjonaln\u0105. To powr\u00f3t na d\u00f3\u0142 jest obowi\u0105zkowy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eMa\u0142e K2\u201d. Tak niekiedy nazywany jest szczyt, g\u00f3ruj\u0105cy nad rozleg\u0142ym \u0142a\u0144cuchem Tien-Szanu na styku granic kirgiskiej kazachskiej i chi\u0144skiej. Maj\u0105cy tylko nieco ponad 7 tysi\u0119cy metr\u00f3w wierzcho\u0142ek przyci\u0105ga swoj\u0105 elegancj\u0105 i rzeczywi\u015bcie, jego kopu\u0142a szczytowa jest przyk\u0142adem g\u00f3ry \u201eidealnej\u201d, stawianej za spraw\u0105 urody obok Matterhornu, K2 czy Alpamayo. <\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":60804,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[26071],"tags":[26086,26104,26068],"class_list":["post-60782","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-alpinizm","tag-alpinizm","tag-caloroczne","tag-felieton"],"acf":[],"yoast_head":"\nChan Tengri - pi\u0119kny i ryzykowny | 8academy<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Chan Tengri - o wyprawie na legendarny szczyt b\u0119d\u0105cy cz\u0119\u015bci\u0105 \u015anie\u017cnej Pantery opowiada \u0141ukasz Supergan z Team8a.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/chan-tengri-piekny-i-ryzykowny\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Chan Tengri - pi\u0119kny i ryzykowny\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Chan Tengri - o wyprawie na legendarny szczyt b\u0119d\u0105cy cz\u0119\u015bci\u0105 \u015anie\u017cnej Pantery opowiada \u0141ukasz Supergan z Team8a.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/chan-tengri-piekny-i-ryzykowny\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/pl-pl.facebook.com\/sklep8apl\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-10-07T07:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-12-19T13:54:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/8ACADEMY_FB_-8.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"628\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"\u0141ukasz Supergan\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\u0141ukasz Supergan\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"18 minut\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Chan Tengri - pi\u0119kny i ryzykowny | 8academy","description":"Chan Tengri - o wyprawie na legendarny szczyt b\u0119d\u0105cy cz\u0119\u015bci\u0105 \u015anie\u017cnej Pantery opowiada \u0141ukasz Supergan z Team8a.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/chan-tengri-piekny-i-ryzykowny\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Chan Tengri - pi\u0119kny i ryzykowny","og_description":"Chan Tengri - o wyprawie na legendarny szczyt b\u0119d\u0105cy cz\u0119\u015bci\u0105 \u015anie\u017cnej Pantery opowiada \u0141ukasz Supergan z Team8a.","og_url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/chan-tengri-piekny-i-ryzykowny\/","og_site_name":"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych","article_publisher":"https:\/\/pl-pl.facebook.com\/sklep8apl\/","article_published_time":"2022-10-07T07:00:00+00:00","article_modified_time":"2023-12-19T13:54:58+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":628,"url":"http:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/8ACADEMY_FB_-8.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"\u0141ukasz Supergan","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"\u0141ukasz Supergan","Szacowany czas czytania":"18 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/chan-tengri-piekny-i-ryzykowny\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/chan-tengri-piekny-i-ryzykowny\/"},"author":{"name":"\u0141ukasz Supergan","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/person\/eaf166d69373907c8e46461771300229"},"headline":"Chan Tengri – pi\u0119kny i ryzykowny","datePublished":"2022-10-07T07:00:00+00:00","dateModified":"2023-12-19T13:54:58+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/chan-tengri-piekny-i-ryzykowny\/"},"wordCount":3015,"publisher":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/chan-tengri-piekny-i-ryzykowny\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/P7230752-011.jpg","keywords":["Alpinizm","Ca\u0142oroczne","Felieton"],"articleSection":["Alpinizm"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/chan-tengri-piekny-i-ryzykowny\/","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/chan-tengri-piekny-i-ryzykowny\/","name":"Chan Tengri - pi\u0119kny i ryzykowny | 8academy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/chan-tengri-piekny-i-ryzykowny\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/chan-tengri-piekny-i-ryzykowny\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/P7230752-011.jpg","datePublished":"2022-10-07T07:00:00+00:00","dateModified":"2023-12-19T13:54:58+00:00","description":"Chan Tengri - o wyprawie na legendarny szczyt b\u0119d\u0105cy cz\u0119\u015bci\u0105 \u015anie\u017cnej Pantery opowiada \u0141ukasz Supergan z Team8a.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/chan-tengri-piekny-i-ryzykowny\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/8a.pl\/8academy\/chan-tengri-piekny-i-ryzykowny\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/chan-tengri-piekny-i-ryzykowny\/#primaryimage","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/P7230752-011.jpg","contentUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/P7230752-011.jpg","width":1100,"height":715},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/chan-tengri-piekny-i-ryzykowny\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Chan Tengri – pi\u0119kny i ryzykowny"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#website","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/","name":"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych","description":"8academy to portal g\u00f3rski o wspinaczce, trekkingu i skiturach. Znajdziesz tu porady, testy sprz\u0119tu i opisy najlepszych rejon\u00f3w. Inspirujemy zdobywc\u00f3w!","publisher":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#organization","name":"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/logo.png","contentUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/logo.png","width":438,"height":315,"caption":"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych"},"image":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pl-pl.facebook.com\/sklep8apl\/","https:\/\/www.instagram.com\/8apl\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/person\/eaf166d69373907c8e46461771300229","name":"\u0141ukasz Supergan","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/lukasz_8a_team-scaled-e1709800486592-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/lukasz_8a_team-scaled-e1709800486592-150x150.jpg","caption":"\u0141ukasz Supergan"},"description":"Jego pasj\u0105 s\u0105 w\u0119dr\u00f3wki d\u0142ugodystansowe, o ka\u017cdej porze roku, pod ka\u017cda szeroko\u015bci\u0105 geograficzn\u0105. W ci\u0105gu minionych 5 lat przeszed\u0142 ponad 15 000 km, w g\u00f3rach Europy i Azji. Przetrawersowa\u0142 ira\u0144skie g\u00f3ry Zagros i \u0142a\u0144cuch Pirenej\u00f3w. W 2004 roku, jako pierwszy cz\u0142owiek, przeszed\u0142 samotnie \u0141uk Karpat, powtarzaj\u0105c ten wyczyn po 9 latach. W 2004 roku uko\u0144czy\u0142 pierwsze w historii samotne przej\u015bcie Karpat (powt\u00f3rzy\u0142 je po 9 latach). Przeszed\u0142 4 000 km szlakiem Warszawa \u2013 przyl\u0105dek Finisterra w Hiszpanii. Przemierzy\u0142 2300 km ira\u0144skich g\u00f3r Zagros, ma na swoim koncie gra\u0144 Pirenej\u00f3w, Izraelski Szlak Narodowy, trawers Alp, zimowe Karpaty S\u0142owackie, 2 trawersy Islandii \u2013 letni i zimowy oraz ponad 25 wej\u015b\u0107 na 4- i 5-tysi\u0119czniki Alp, Kaukazu i Tien Szanu, a w 2021 r. - tak\u017ce na szczyt Piku Lenina (7134 m). Autor dw\u00f3ch ksi\u0105\u017cek i kilkudziesi\u0119ciu artyku\u0142\u00f3w. G\u00f3rskim do\u015bwiadczeniem dzieli si\u0119 na swoim blogu www.lukaszsupergan.com 8academy.pl.","sameAs":["https:\/\/lukaszsupergan.com\/"],"url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/author\/lukasz-supergan\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60782","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=60782"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60782\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66061,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60782\/revisions\/66061"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60804"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=60782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=60782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=60782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}