{"id":59314,"date":"2022-07-15T09:00:00","date_gmt":"2022-07-15T07:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/?p=59314"},"modified":"2024-01-31T15:38:31","modified_gmt":"2024-01-31T14:38:31","slug":"nawigacja-w-gorach-podcast-z-lukaszem-superganem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/nawigacja-w-gorach-podcast-z-lukaszem-superganem\/","title":{"rendered":"Nawigacja w g\u00f3rach &#8211; podcast z \u0141ukaszem Superganem"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-czy-w-swiecie-w-ktorym-kazdy-z-nas-ma-telefon-z-mnostwem-aplikacji-nawigacja-jest-w-ogole-problemem\">Czy w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym ka\u017cdy z nas ma telefon z mn\u00f3stwem aplikacji nawigacja jest w og\u00f3le problemem?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Im bardziej jeste\u015bmy uzale\u017cnieni od technologii tym wi\u0119cej oddajemy w jej r\u0119ce, bardziej na niej polegamy. A ja uwa\u017cam, \u017ce z nawigacj\u0105 jest podobnie jak z fotografi\u0105. Zanim zaczniesz fotografowa\u0107 cyfrowo, warto mie\u0107 cho\u0107by minimalne poj\u0119cie o tym jak fotografowa\u0107 analogowo. Przes\u0142ona, czas migawki nabiera wtedy innego znaczenia. tak samo jest z nawigacj\u0105. Owszem, fajnie jest jak od razu dostaniesz do r\u0119ki jakie\u015b bardzo zaawansowane urz\u0105dzenie. Problem w tym, \u017ce takie absolutne podstawy najlepiej opanowywa\u0107 na papierze. Czyli mapa i <a href=\"https:\/\/8a.pl\/kompasy\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">kompas<\/a>. Je\u015bli zapytasz si\u0119 dzi\u015b kogo\u015b co znaczy namiar, azymut, kierunek oka\u017ce si\u0119, \u017ce maj\u0105c nowoczesnego GPS&#8217;a nie b\u0119dzie zna\u0142 tych poj\u0119\u0107. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poza tym z urz\u0105dzeniami elektronicznymi wszystko jest dobrze dop\u00f3ki masz pr\u0105d. Je\u015bli go nie masz stajesz si\u0119 niewolnikiem powerbanka. Ale co je\u015bli w\u0119dr\u00f3wka jest d\u0142uga i przez szereg dni nie b\u0119dziesz mia\u0142 dost\u0119pu do pr\u0105du? Lub gdy zdarzy\u0142 si\u0119 jaki\u015b wypadek?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-zdarzylo-ci-sie-zgubic\">Zdarzy\u0142o ci si\u0119 zgubi\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zdarzy\u0142o mi si\u0119 zgubi\u0107 GPS&#8217;a na zimowym przej\u015bciu Islandii. Na szcz\u0119\u015bcie mia\u0142em trzy r\u00f3\u017cne urz\u0105dzenia do nawigacji, w tym r\u00f3wnie\u017c papierow\u0105 map\u0119 i kompas i paradoksalnie do\u015b\u0107 cz\u0119sto u\u017cywa\u0142em w\u0142a\u015bnie tego najprostszego systemu: mapa i kompas. <\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-jakie-mamy-rodzaje-i-mozliwosci-w-terenie\">Jakie mamy rodzaje i mo\u017cliwo\u015bci w terenie?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mamy cztery modele nawigacji. Id\u0105c od najprostszego czyli mapa i kompas. Jakiego kompasu powinien u\u017cywa\u0107 pocz\u0105tkuj\u0105cy? Najprostszego z mo\u017cliwych. Kosztuje kilkana\u015bcie z\u0142otych a umo\u017cliwia wszelkie manewry, kt\u00f3re s\u0105 potrzebne do prowadzenia nawet do\u015b\u0107 skomplikowanej nawigacji. Nawigacja to nie tylko pytanie &#8220;gdzie jestem?&#8221;. To tak\u017ce &#8220;dok\u0105d id\u0119?&#8221; i &#8220;ile czasu mi zosta\u0142o do celu?&#8221;. Na ostatnie pytanie nie odpowie ci kompas ale odpowie ci dobra analiza mapy przed w\u0119dr\u00f3wk\u0105. Najpierw trzeba zrozumie\u0107 jak dzia\u0142a kompas. To urz\u0105dzenie, kt\u00f3re wskazuje p\u00f3\u0142noc. Ale jak\u0105 p\u00f3\u0142noc? P\u00f3\u0142noc magnetyczna r\u00f3\u017cni si\u0119 od p\u00f3\u0142nocy geograficznej. Im bli\u017cej bieguna magnetycznego tym r\u00f3\u017cnica b\u0119dzie wi\u0119ksza. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Druga rzecz to u\u017cywanie mapy. Co pokazuje mapa? Dla nawigacji najwa\u017cniejsza jest rze\u017aba terenu czyli poziomice. Sztuk\u0105 jest prze\u0142o\u017cenie dwuwymiarowego obrazu mapy na tr\u00f3jwymiarowy obraz w przestrzeni. To wymaga praktyki. Ale ka\u017cdy jest w stanie to opanowa\u0107. Najlepiej wyj\u015b\u0107 z map\u0105 w znane miejsce i por\u00f3wna\u0107 to co widzisz w terenie z tym co widzisz na mapie. Wyci\u0105gnij map\u0119 i zadaj sobie pytanie &#8211; gdzie na mapie widz\u0119 szczyty i doliny, kt\u00f3re znam i widz\u0119 przed sob\u0105? Potem przenie\u015b si\u0119 w miejsce mniej znane i zr\u00f3b to samo. Kilkana\u015bcie takich \u0107wicze\u0144 i b\u0119dziesz umia\u0142 czyta\u0107 map\u0119. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p><iframe src=\"\/\/www.youtube.com\/embed\/9Q2sLoSJeNA\" width=\"715\" height=\"401\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-jak-wyznaczyc-trase\">Jak wyznaczy\u0107 tras\u0119?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najpierw trzeba wiedzie\u0107 gdzie jeste\u015b. Potem nale\u017cy zorientowa\u0107 map\u0119 zgodnie z tym co widzisz w terenie. Przekr\u0119\u0107 j\u0105 tak \u017ceby zgadza\u0142a si\u0119 z kierunkiem p\u00f3\u0142nocy. Jak? Z pomoc\u0105 kompasu. Teraz mo\u017cna wyznaczy\u0107 tras\u0119. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b b\u0119dzie jednak w\u0119drowa\u0107 po szlaku. Wi\u0119c trzeba go tylko odnale\u017a\u0107 a potem si\u0119 go trzyma\u0107. Je\u015bli w\u0119drujesz bez szlaku to zaczyna si\u0119 prawdziwa zabawa. Im trudniejszy teren tym potrzeba wi\u0119kszej uwa\u017cno\u015bci. W bardzo skomplikowanym terenie dobrze nawet odlicza\u0107 ka\u017cdy zakr\u0119t \u015bcie\u017cki i co 50-100m orientowa\u0107 si\u0119 gdzie jeste\u015b. Bardzo wa\u017cne jest by od czasu do czasu ustala\u0107 gdzie si\u0119 obecnie znajdujesz i mie\u0107 co do tego pewno\u015b\u0107. Samo zaplanowanie trasy jest proste: p\u00f3jd\u0119 tymi \u015bcie\u017ckami. Ale lasy s\u0105 pe\u0142ne \u015bcie\u017cek. Wyzwaniem jest trzymanie si\u0119 w\u0142a\u015bciwej \u015bcie\u017cki. Im trudniejszy teren tym wi\u0119cej uwagi potrzeba. Dobrze jest w\u0119drowa\u0107 wzd\u0142u\u017c wyra\u017anych formacji. Na przyk\u0142ad dnem doliny wzd\u0142u\u017c strumienia. Albo wzd\u0142u\u017c grzbietu a nie skomplikowanym zboczem. <\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-zawsze-masz-mape-i-kompas-ze-soba\">Zawsze masz map\u0119 i kompas ze sob\u0105?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak. Nawet id\u0105c w znane g\u00f3ry. Bo nigdy nie wiesz co si\u0119 zdarzy. Przyk\u0142ad: kto\u015b potrzebuje pomocy poza szlakiem i ty go us\u0142yszysz. Dobrze zidentyfikowa\u0107 to miejsce i m\u00f3c je wskaza\u0107. Je\u015bli jad\u0119 na trudniejsz\u0105 wypraw\u0119 zabieram wi\u0119cej ni\u017c jeden system do nawigacji. <\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-a-co-jesli-teren-nie-ma-mapy\">A co je\u015bli teren nie ma mapy?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli jeste\u015b w terenie, kt\u00f3rego nie obejmuj\u0105 \u017cadne mapy to znaczy \u017ce jeste\u015b naprawd\u0119 daleko. Na \u015bwiecie miejsc bez map jest ju\u017c naprawd\u0119 niewiele wi\u0119c radzi\u0142bym naprawd\u0119 zacz\u0105\u0107 od wnikliwego poszukania map. Czasami to mog\u0105 by\u0107 mapy stare ale przecie\u017c teren si\u0119 nie zmieni\u0142. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dobrze opanowa\u0107 te\u017c zupe\u0142nie pierwotne metody nawigacji cho\u0107 nie mia\u0142bym do nich absolutnego zaufania. Ale dobrze rozpoznawa\u0107 kilka kluczowych gwiazdozbior\u00f3w, kt\u00f3re pokazuj\u0105 p\u00f3\u0142noc lub po\u0142udnie. Dobrze te\u017c opanowa\u0107 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 na samo s\u0142o\u0144ce. Banalny przyk\u0142ad: Karpaty Rumu\u0144skie i po\u0142oniny biegn\u0105ce z zachodu na wsch\u00f3d. W takiej formacji wystarcz\u0105 dwa pytania. Czy jestem na grzbiecie? Tak. Gdzie jest s\u0142o\u0144ce. Na po\u0142udniu czyli po mojej prawej stronie. Ok, m\u00f3j kierunek jest dobry. Nie potrzeba nawet kompasu. Inny przyk\u0142ad: je\u015bli idziesz na wsch\u00f3d, jest koniec dnia i widzisz s\u0142o\u0144ce przed sob\u0105 to znaczy, \u017ce co\u015b posz\u0142o nie tak. Mia\u0142em takie sytuacje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zdarza mi si\u0119, \u017ce gdy chodz\u0119 noc\u0105 to kieruj\u0119 si\u0119 gwiazdami, ale tylko z grubsza. Obserwuj\u0105c gwiazd\u0119 polarn\u0105 nie jestem oczywi\u015bcie w stanie precyzyjnie wyznaczy\u0107 mojej \u015bcie\u017cki ale przynajmniej wiem czy id\u0119 w dobrym kierunku. Te metody to dla mnie uzupe\u0142nienie tego co wyznaczy\u0142em sobie wcze\u015bniej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"900\" src=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/600x900_70.jpg\" alt=\"nawigacja \" class=\"wp-image-59316\" srcset=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/600x900_70.jpg 600w, https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/600x900_70-200x300.jpg 200w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u0141ukasz Supergan w studio 8academy (fot. Piotrek Deska)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-jakiej-skali-mapy-nalezy-stosowac\">Jakiej skali mapy nale\u017cy stosowa\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najlepsza b\u0119dzie zawsze ta mapa, kt\u00f3r\u0105 masz. W warunkach polskich najcz\u0119\u015bciej u\u017cywam map w skali 1:50000 czyli jeden cm to 500 metr\u00f3w. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 naszych g\u00f3r pokryta jest mapami w tej skali. Odleg\u0142o\u015bci s\u0105 \u0142atwe do przeliczenia a skala pozwala umie\u015bci\u0107 bardzo du\u017co szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Je\u015bli jeste\u015b w terenie bardzo skomplikowanym nawet mapa 1:10000 mo\u017ce si\u0119 przyda\u0107. Nasze Tatry s\u0105 pokryte mapami wojskowymi 1:5000. Ich szczeg\u00f3\u0142owo\u015b\u0107 jest niesamowita. Z drugiej strony je\u015bli idziesz terenem do\u015b\u0107 monotonnym to nie b\u0119dzie b\u0142\u0119dem wzi\u0119cie mapy znacznie mniej szczeg\u00f3\u0142owej. Ca\u0142\u0105 Islandie przechodzi\u0142em dwukrotnie na mapie 1:300000. Ale tam by\u0142em ci\u0105gle w terenie bardzo otwartym. Skal\u0119 mapy trzeba dobra\u0107 do miejsca, w kt\u00f3rym jeste\u015b.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-jaki-kompas-kupic\">Jaki kompas kupi\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mam tu cztery kompasy. Pierwszy p\u0142ytkowy, drugi ze zwierciad\u0142em, trzeci w urz\u0105dzeniu GPS a czwarty w zegarku. Bardziej z\u0142o\u017cone modele pomog\u0105 ci wtedy gdy dobrze wiesz co chcesz z nich wyci\u0105gn\u0105\u0107. Je\u015bli zaczynasz przygod\u0119 z w\u0119drowaniem kompas p\u0142ytkowy w zupe\u0142no\u015bci wystarczy. Oczywi\u015bcie tanie i drogie kompasy b\u0119d\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cnic solidno\u015bci\u0105 obudowy i szybko\u015bci\u0105 reakcji. Dzi\u0119ki kompasowi ze zwierciad\u0142em mog\u0119 jednocze\u015bnie bra\u0107 namiar a w przezierniku obserwowa\u0107 obiekt. To daje wi\u0119ksz\u0105 dok\u0142adno\u015b\u0107. Dro\u017csze kompasy b\u0119d\u0105 posiada\u0142y przeliczniki skal odleg\u0142o\u015bci, b\u0119d\u0105 posiada\u0142y na przyk\u0142ad dodatkowe funkcje jak klinometr pozwalaj\u0105cy zmierzy\u0107 nachylenie stoku. Dobre kompasy maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 ustawienia deklinacji czyli r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy p\u00f3\u0142noc\u0105 magnetyczn\u0105 a geograficzn\u0105. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kompasy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 te\u017c zastosowaniem. Kompas dzia\u0142aj\u0105cy na p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej nie b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142 poprawnie na po\u0142udniowej i odwrotnie. Owszem, s\u0105 kompasy globalne ale s\u0105 drogie. <\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-jak-korzystac-z-kompasu\">Jak korzysta\u0107 z kompasu?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli chcesz wyznaczy\u0107 kierunek marszu, to bierzesz kompas i zadajesz sobie pytanie gdzie chcesz w\u0119drowa\u0107. Ustawiasz lini\u0119 kierunkow\u0105 kompasu na sw\u00f3j punkt docelowy a nast\u0119pnie przekr\u0119ci\u0107 tarcz\u0119 tak by literka N pokry\u0142a si\u0119 z ig\u0142\u0105 magnetyczn\u0105. Kierunek, w kt\u00f3rym chcesz i\u015b\u0107 odczytujesz na linii kierunkowej. Tak wyznaczy\u0142em azymut mojego marszu lub azymut, na kt\u00f3rym znajduje si\u0119 dany obiekt. co to daje? Je\u015bli w tej chwili przyjdzie mg\u0142a lub deszcz i nie b\u0119d\u0119 ju\u017c widzia\u0142 celu to wystarczy \u017ce b\u0119d\u0119 trzyma\u0142 si\u0119 kierunku marszu i dotr\u0119 tam. Oczywi\u015bcie w terenie g\u00f3rskim b\u0119dzie to raczej niewykonalne. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli nie jeste\u015b w stanie i\u015b\u0107 w linii prostej trzeba wprowadza\u0107 r\u00f3\u017cne poprawki i sztuczki. Je\u015bli musisz obej\u015b\u0107 przeszkod\u0119, zr\u00f3b to id\u0105c pod k\u0105tem prostym i licz\u0105c kroki. Banalne ale wymaga to kompasu. <\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-co-z-kompasami-ktore-mozemy-miec-jako-aplikacje-w-telefonie\">Co z kompasami, kt\u00f3re mo\u017cemy mie\u0107 jako aplikacje w telefonie?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Teoretycznie b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 tak samo. W praktyce b\u0119d\u0105 zale\u017cne od baterii.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-jakie-sa-wspolczesne-metody-nawigacji\">Jakie s\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne metody nawigacji?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Elektroniczne metody mo\u017cna podzieli\u0107 na trzy grupy, cho\u0107 wszystkie opieraj\u0105 si\u0119 o GPS. Pierwsza to smartfon, druga to dedykowane <a href=\"https:\/\/8a.pl\/nawigacja-gps\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">urz\u0105dzenia nawigacyjne<\/a> (wygodniejsze, posiadaj\u0105ce wi\u0119cej funkcji), trzecia to <a href=\"https:\/\/8a.pl\/zegarki-turystyczne\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">zegarki<\/a>. Funkcjonalno\u015b\u0107 telefonu zale\u017cy od zainstalowanych aplikacji. Przy pomocy niekt\u00f3rych mo\u017cna poprowadzi\u0107 bardzo skomplikowan\u0105 nawigacj\u0119 ale tylko tak d\u0142ugo jak trzyma bateria. Urz\u0105dzenia nawigacyjne maj\u0105 podobne funkcjonalno\u015bci ale antena jest zawsze bardziej czu\u0142a. Zalet\u0105 zegark\u00f3w za\u015b jest to, \u017ce dzia\u0142aj\u0105 bardzo d\u0142ugo. Te trzy systemy dzia\u0142aj\u0105 podobnie ale b\u0119d\u0105 r\u00f3\u017cnic si\u0119 funkcjonalno\u015bciami.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-czy-dedykowane-urzadzenia-nawigacyjne-beda-dzialac-na-calym-swiecie\">Czy dedykowane urz\u0105dzenia nawigacyjne b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 na ca\u0142ym \u015bwiecie?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak. System GPS nie jest jedynym systemem. Mamy jeszcze rosyjski Glonass i europejski Galileo. Tylko system europejski nie ma zastosowania militarnego. To istotne bowiem pa\u0144stwa, kt\u00f3re dysponuj\u0105 systemami GPS i Glonass mog\u0105 na przyk\u0142ad czasowo ogranicza\u0107 dok\u0142adno\u015b\u0107 systemu. Urz\u0105dzenia nawigacyjne najcz\u0119\u015bciej odbieraj\u0105 sygna\u0142y ze wszystkich trzech system\u00f3w i b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 na ca\u0142ym \u015bwiecie. Warto pami\u0119ta\u0107 jednak, \u017ce systemy <a href=\"https:\/\/8a.pl\/satelitarny-komunikator-gps-spot-x-bluetooth\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">komunikacji satelitarnej<\/a>, czyli telefony satelitarne, ju\u017c nie koniecznie b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 wsz\u0119dzie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dok\u0142adno\u015b\u0107 GPS b\u0119dzie wi\u0119ksza w otwartym terenie kiedy urz\u0105dzenie zbierze sygna\u0142 z wi\u0119kszej ilo\u015bci satelit. I odwrotnie &#8211; gdy mamy nad sob\u0105 mniejszy wycinek nieba urz\u0105dzenie b\u0119dzie mniej dok\u0142adne. Pod odpaleniu urz\u0105dzenia dostajesz map\u0119 z dok\u0142adn\u0105 lokalizacj\u0105. Najprostsze urz\u0105dzenia b\u0119d\u0105 mia\u0142y czarno-bia\u0142y ekran o ma\u0142ej rozdzielczo\u015bci i prost\u0105 map\u0119. Dro\u017csze maj\u0105 szczeg\u00f3\u0142owe mapy. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>[Chcesz dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o metodach nawigacji? Przeczytaj artyku\u0142 <a href=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/astronawigacja-nawigacja-bez-kompasu-w-dzien-i-w-nocy\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Astronawigacja \u2013 nawigacja bez kompasu w dzie\u0144 i w nocy<\/a>]<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>[Interesuje Ci\u0119 trekking w g\u00f3rach wysokich? Pos\u0142uchaj <a href=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wielki-szlak-himalajski-zapis-podcastu\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">podcastu z Bartkiem Malinowskim o Wielkim Szlaku Himalajskim<\/a>]<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>[Polecamy r\u00f3wnie\u017c tekst \u0141ukasza Supergana o tym <a href=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/jak-zostac-polarnikiem-przedstawiamy-wyzwania-stawiane-przez-wyprawy-polarne\/\">jak zosta\u0107 polarnikiem<\/a>]<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zach\u0119camy do s\u0142uchania Podcastu G\u00f3rskiego 8a.pl. Pe\u0142na wersja rozmowy dost\u0119pna jest za po\u015brednictwem serwis\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=9Q2sLoSJeNA\">YouTube<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/open.spotify.com\/episode\/0c2ChGLF6Z604w3NOpqO89\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Spotify<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/podcasts.apple.com\/pl\/podcast\/070-8a-pl-%C5%82ukasz-supergan-nawigacja-w-terenie-w-g%C3%B3rach\/id1488526154?i=1000567201846\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Apple Podcasts<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/podcasts.google.com\/feed\/aHR0cHM6Ly93d3cuc3ByZWFrZXIuY29tL3Nob3cvNDEzOTg3MC9lcGlzb2Rlcy9mZWVk\/episode\/aHR0cHM6Ly9hcGkuc3ByZWFrZXIuY29tL2VwaXNvZGUvNTAyNTg0NjE?sa=X&amp;ved=0CAUQkfYCahcKEwjw4LTd5Pf4AhUAAAAAHQAAAAAQAQ\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Podcasts<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.spreaker.com\/user\/11755183\/lukasz-supergan-nawigacja-w-gorach\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Spreaker<\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mapa, kompas, azymut, kierunek, GPS &#8211; ka\u017cdy kto rusza w teren powinien pozna\u0107 zasady nawigacji. Obecnie orientacj\u0119 w terenie u\u0142atwiaj\u0105 urz\u0105dzenia elektroniczne, ale czy s\u0105 wystarczaj\u0105ce? Dobrze jest wzi\u0105\u0107 to pod uwag\u0119, szykuj\u0105c si\u0119 do wycieczki.<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":59317,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[26070],"tags":[26104,26069,26085,26079],"class_list":["post-59314","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turystyka-trekking","tag-caloroczne","tag-poradnik","tag-trekking","tag-wywiad"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v23.4 (Yoast SEO v25.5) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Nawigacja w g\u00f3rach - podcast z \u0141ukaszem Superganem | 8academy<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Mapa, kompas, azymut, kierunek, GPS - ka\u017cdy kto rusza w teren powinien pozna\u0107 zasady nawigacji. O nawigacji opowiada \u0141ukasz Supergan.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/nawigacja-w-gorach-podcast-z-lukaszem-superganem\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nawigacja w g\u00f3rach - podcast z \u0141ukaszem Superganem\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mapa, kompas, azymut, kierunek, GPS - ka\u017cdy kto rusza w teren powinien pozna\u0107 zasady nawigacji. O nawigacji opowiada \u0141ukasz Supergan.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/nawigacja-w-gorach-podcast-z-lukaszem-superganem\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/pl-pl.facebook.com\/sklep8apl\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-07-15T07:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-01-31T14:38:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/8ACADEMY_FB_70.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"628\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"\u0141ukasz Supergan\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\u0141ukasz Supergan\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nawigacja w g\u00f3rach - podcast z \u0141ukaszem Superganem | 8academy","description":"Mapa, kompas, azymut, kierunek, GPS - ka\u017cdy kto rusza w teren powinien pozna\u0107 zasady nawigacji. O nawigacji opowiada \u0141ukasz Supergan.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/nawigacja-w-gorach-podcast-z-lukaszem-superganem\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Nawigacja w g\u00f3rach - podcast z \u0141ukaszem Superganem","og_description":"Mapa, kompas, azymut, kierunek, GPS - ka\u017cdy kto rusza w teren powinien pozna\u0107 zasady nawigacji. O nawigacji opowiada \u0141ukasz Supergan.","og_url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/nawigacja-w-gorach-podcast-z-lukaszem-superganem\/","og_site_name":"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych","article_publisher":"https:\/\/pl-pl.facebook.com\/sklep8apl\/","article_published_time":"2022-07-15T07:00:00+00:00","article_modified_time":"2024-01-31T14:38:31+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":628,"url":"http:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/8ACADEMY_FB_70.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"\u0141ukasz Supergan","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"\u0141ukasz Supergan","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/nawigacja-w-gorach-podcast-z-lukaszem-superganem\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/nawigacja-w-gorach-podcast-z-lukaszem-superganem\/"},"author":{"name":"\u0141ukasz Supergan","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/person\/eaf166d69373907c8e46461771300229"},"headline":"Nawigacja w g\u00f3rach &#8211; podcast z \u0141ukaszem Superganem","datePublished":"2022-07-15T07:00:00+00:00","dateModified":"2024-01-31T14:38:31+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/nawigacja-w-gorach-podcast-z-lukaszem-superganem\/"},"wordCount":1808,"publisher":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/nawigacja-w-gorach-podcast-z-lukaszem-superganem\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/cover_70.jpg","keywords":["Ca\u0142oroczne","Poradnik","Trekking","Wywiad"],"articleSection":["Turystyka \/ trekking"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/nawigacja-w-gorach-podcast-z-lukaszem-superganem\/","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/nawigacja-w-gorach-podcast-z-lukaszem-superganem\/","name":"Nawigacja w g\u00f3rach - podcast z \u0141ukaszem Superganem | 8academy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/nawigacja-w-gorach-podcast-z-lukaszem-superganem\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/nawigacja-w-gorach-podcast-z-lukaszem-superganem\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/cover_70.jpg","datePublished":"2022-07-15T07:00:00+00:00","dateModified":"2024-01-31T14:38:31+00:00","description":"Mapa, kompas, azymut, kierunek, GPS - ka\u017cdy kto rusza w teren powinien pozna\u0107 zasady nawigacji. O nawigacji opowiada \u0141ukasz Supergan.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/nawigacja-w-gorach-podcast-z-lukaszem-superganem\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/8a.pl\/8academy\/nawigacja-w-gorach-podcast-z-lukaszem-superganem\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/nawigacja-w-gorach-podcast-z-lukaszem-superganem\/#primaryimage","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/cover_70.jpg","contentUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/cover_70.jpg","width":1100,"height":715},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/nawigacja-w-gorach-podcast-z-lukaszem-superganem\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Nawigacja w g\u00f3rach &#8211; podcast z \u0141ukaszem Superganem"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#website","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/","name":"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych","description":"8academy to portal g\u00f3rski o wspinaczce, trekkingu i skiturach. Znajdziesz tu porady, testy sprz\u0119tu i opisy najlepszych rejon\u00f3w. Inspirujemy zdobywc\u00f3w!","publisher":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#organization","name":"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/logo.png","contentUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/logo.png","width":438,"height":315,"caption":"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych"},"image":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pl-pl.facebook.com\/sklep8apl\/","https:\/\/www.instagram.com\/8apl\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/person\/eaf166d69373907c8e46461771300229","name":"\u0141ukasz Supergan","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/lukasz_8a_team-scaled-e1709800486592-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/lukasz_8a_team-scaled-e1709800486592-150x150.jpg","caption":"\u0141ukasz Supergan"},"description":"Jego pasj\u0105 s\u0105 w\u0119dr\u00f3wki d\u0142ugodystansowe, o ka\u017cdej porze roku, pod ka\u017cda szeroko\u015bci\u0105 geograficzn\u0105. W ci\u0105gu minionych 5 lat przeszed\u0142 ponad 15 000 km, w g\u00f3rach Europy i Azji. Przetrawersowa\u0142 ira\u0144skie g\u00f3ry Zagros i \u0142a\u0144cuch Pirenej\u00f3w. W 2004 roku, jako pierwszy cz\u0142owiek, przeszed\u0142 samotnie \u0141uk Karpat, powtarzaj\u0105c ten wyczyn po 9 latach. W 2004 roku uko\u0144czy\u0142 pierwsze w historii samotne przej\u015bcie Karpat (powt\u00f3rzy\u0142 je po 9 latach). Przeszed\u0142 4 000 km szlakiem Warszawa \u2013 przyl\u0105dek Finisterra w Hiszpanii. Przemierzy\u0142 2300 km ira\u0144skich g\u00f3r Zagros, ma na swoim koncie gra\u0144 Pirenej\u00f3w, Izraelski Szlak Narodowy, trawers Alp, zimowe Karpaty S\u0142owackie, 2 trawersy Islandii \u2013 letni i zimowy oraz ponad 25 wej\u015b\u0107 na 4- i 5-tysi\u0119czniki Alp, Kaukazu i Tien Szanu, a w 2021 r. - tak\u017ce na szczyt Piku Lenina (7134 m). Autor dw\u00f3ch ksi\u0105\u017cek i kilkudziesi\u0119ciu artyku\u0142\u00f3w. G\u00f3rskim do\u015bwiadczeniem dzieli si\u0119 na swoim blogu www.lukaszsupergan.com 8academy.pl.","sameAs":["https:\/\/lukaszsupergan.com\/"],"url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/author\/lukasz-supergan\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59314","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=59314"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59314\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":67190,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59314\/revisions\/67190"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/59317"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=59314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=59314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=59314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}