{"id":56432,"date":"2022-02-18T09:00:00","date_gmt":"2022-02-18T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/?p=56432"},"modified":"2024-05-01T12:31:27","modified_gmt":"2024-05-01T10:31:27","slug":"zjazd-z-rysow-przygoda-nie-dla-kazdego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/zjazd-z-rysow-przygoda-nie-dla-kazdego\/","title":{"rendered":"Zjazd z Rys\u00f3w – przygoda nie dla ka\u017cdego!"},"content":{"rendered":"\n

Tak jak wej\u015bcie na najwy\u017cszy szczyt Polski dla wielu turyst\u00f3w, tak zjazd z tego szczytu dla wielu mi\u0142o\u015bnik\u00f3w skitur\u00f3w i snowboardu jest czym\u015b niezwykle poci\u0105gaj\u0105cym i wr\u0119cz obowi\u0105zkowym. Wielu narciarzy marzy o tym by zjecha\u0107 z Rys\u00f3w. Nie bez powodu. Zjazd z Rys\u00f3w to bez w\u0105tpienia jedna z najbardziej spektakularnych linii w polskich Tatrach. Bardzo d\u0142ugi, r\u00f3\u017cnorodny, do tego przepi\u0119kny widokowo. Na forach skiturowych i freerajdowych ka\u017cdego roku pojawia si\u0119 wiele wpis\u00f3w i zdj\u0119\u0107 z tego zjazdu a na youtube’ie mo\u017cna znale\u017a\u0107 filmy. Popularno\u015b\u0107 tej linii mo\u017ce rodzi\u0107 jednak wra\u017cenie, \u017ce zjazd z Rys\u00f3w jest \u0142atwy i ka\u017cdy da sobie z nim rad\u0119. Nic bardziej mylnego. Ka\u017cdej zimy na Rysach zdarzaj\u0105 si\u0119 mniej lub bardziej powa\u017cne wypadki narciarskie, r\u00f3wnie\u017c te \u015bmiertelne. Zjazdu z Rys\u00f3w nie nale\u017cy lekcewa\u017cy\u0107 i z pewno\u015bci\u0105 nie jest to linia dla ka\u017cdego. Mimo niezbyt wyg\u00f3rowanej wyceny, nie jest to r\u00f3wnie\u017c zjazd dla pocz\u0105tkuj\u0105cych. Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Spektakularna linia zjazdu Rys\u0105 widziana z Ni\u017cnych Rys\u00f3w (fot. Bartek Sabela)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Zjazd z Rys\u00f3w – trudno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n

Linia zjazdu pokonuje przewy\u017cszenie 890m i ma d\u0142ugo\u015b\u0107 1650m co czyni go jednym z najd\u0142u\u017cszych w polskich Tatrach. Prawie ca\u0142a ma p\u00f3\u0142nocno-zachodni\u0105 wystaw\u0119 co ma istotne znaczenie dla warunk\u00f3w \u015bniegowych. Zjazd z Rys\u00f3w wyceniony jest w sze\u015bciostopniowej skali trudno\u015bci na TR+3. \u015arednie nachylenie to 33 stopnie a maksymalne nachylenie to 44 stopnie. W najw\u0119\u017cszym miejscu (oczywi\u015bcie w zale\u017cno\u015bci od warunk\u00f3w \u015bniegowych) linia ma szeroko\u015b\u0107 4m. Mo\u017cna zatem powiedzie\u0107, \u017ce jest to zjazd o \u015brednich trudno\u015bciach technicznych, kt\u00f3remu daleko do najtrudniejszych zjazd\u00f3w w polskich Tatrach takich jak Zach\u00f3d Gro\u0144skiego czy nawet Hi\u0144czowa Prze\u0142\u0119cz. <\/p>\n\n\n\n

Zjazd z Rys\u00f3w nie jest r\u00f3wnie\u017c szczeg\u00f3lnie eksponowany. To oznacza, \u017ce nie posiada on miejsc, w kt\u00f3rych ewentualny upadek narciarza grozi\u0142 by wypadni\u0119ciem z linii zjazdu w przepa\u015b\u0107. Nie oznacza to jednak, \u017ce upadek podczas zjazdu z Rys\u00f3w nie mo\u017ce mie\u0107 fatalnych konsekwencji. Mo\u017ce. Mimo, \u017ce trudno\u015bci techniczne zjazdu z Rys\u00f3w nie s\u0105 bardzo du\u017ce, rzeczywiste trudno\u015bci tego zjazdu w ogromnej mierze zale\u017c\u0105 od innych czynnik\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Karol \u017byczkowski w swoim przewodniku “Polskie Tatry Wysokie. Narciarstwo wysokog\u00f3rskie” podaje, \u017ce pierwszy zjazd Rys\u0105 wykona\u0142 Maciej Mischke w roku 1951. Do zjazdu u\u017cy\u0142 on kr\u00f3tkich nart (oko\u0142o 120 cm) w\u0142asnej konstrukcji zwanych \u0142y\u017cami. Z samego p\u00f3\u0142nocno-zachodniego wierzcho\u0142ka zjecha\u0142 13 lutego 2001 Edward Lichota. Taki wariant zjazdu ma jednak znacznie wy\u017csz\u0105 trudno\u015b\u0107: TR-5.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"zjazd
Pocz\u0105tek podej\u015bcia ponad Czarnym Stawem. W tle \u015bciana Kazalnicy (fot. Monika Strojny)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Warunki \u015bniegowe<\/h3>\n\n\n\n

Rejon Rys\u00f3w to najwy\u017cej po\u0142o\u017cone pola \u015bnie\u017cne w polskich Tatrach. \u015anieg pojawia si\u0119 tam stosunkowo szybko i potrafi zalega\u0107 bardzo d\u0142ugo, nawet do czerwca, czasami do pocz\u0105tku lipca. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 linii zjazdu z Rys\u00f3w przez ca\u0142y dzie\u0144 znajduje si\u0119 w cieniu. To ma swoje konsekwencje dla warunk\u00f3w \u015bniegowych. \u015anieg w samej Rysie, czyli tam gdzie nastromienie jest najwi\u0119ksze a szeroko\u015b\u0107 najmniejsza, bardzo cz\u0119sto bywa twardy, zlodzony, zbetonowany. Bez dobrze opanowanej techniki hamowania czekanem, upadek na takim \u015bniegu mo\u017ce mie\u0107 bardzo powa\u017cne konsekwencje. Rozp\u0119dzony narciarz, kt\u00f3remu nie uda\u0142o si\u0119 wyhamowa\u0107 upadku ma szans\u0119 dolecie\u0107 nawet do samego Czarnego Stawu. W dniu 20 czerwca 1990 roku do\u015bwiadczony narciarz z Krakowa zje\u017cd\u017caj\u0105c po zmro\u017conym \u015bniegu przyp\u0142aci\u0142 \u017cyciem upadek w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci \u017clebu.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"zjazd
Rejon Buli pod Rysami (fot. Monika Strojny)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ruch turystyczny<\/h3>\n\n\n\n

Trudno\u015bci zjazdu pot\u0119guje ruch turystyczny. Nawet zim\u0105 nie brakuje turyst\u00f3w, kt\u00f3rzy pragn\u0105 zdoby\u0107 Rysy. K\u0142opot w tym, \u017ce nie wszyscy maj\u0105 do tego odpowiednie przygotowanie i wyposa\u017cenie. Co wi\u0119cej, ruch turystyczny odbywa si\u0119 dok\u0142adnie w linii zjazdu. Tury\u015bci podchodz\u0105 \u017clebem, kt\u00f3ry jest w\u0105ski, stromy i stanowi g\u0142\u00f3wn\u0105 trudno\u015b\u0107 ca\u0142ej linii zjazdu. Bywa\u0142y na Rysach wypadki, gdy zje\u017cd\u017caj\u0105cy narciarz wje\u017cd\u017ca\u0142 w podchodz\u0105cych turyst\u00f3w. W kwietniu 2012 do\u015bwiadczony narciarz zje\u017cd\u017caj\u0105cy Rys\u0105 straci\u0142 r\u00f3wnowag\u0119, wpad\u0142 w grup\u0119 turyst\u00f3w podchodz\u0105cych do g\u00f3ry. Razem z jedn\u0105 z turystek spad\u0142 kilkaset metr\u00f3w w d\u00f3\u0142, oboje zgin\u0119li. Je\u015bli decydujesz si\u0119 na zjazd z Rys\u00f3w to zr\u00f3b to w momencie, gdy w \u017clebie nie ma turyst\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Ruch turystyczny ma jeszcze jedn\u0105 konsekwencj\u0119. Podchodz\u0105cy ludzie zostawiaj\u0105 po sobie \u015blady, cz\u0119sto do\u015b\u0107 g\u0142\u0119bokie. Niestety bardzo cz\u0119sto w Rysie \u015bnieg bywa zniszczony i rozkopany przez podchodz\u0105cych. To sprawia, \u017ce znacznie \u0142atwiej o upadek na nartach. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"zjazd
Ostatni etap podej\u015bcia – Rysa (fot. Monika Strojny)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Zagro\u017cenie lawinowe<\/h3>\n\n\n\n

Ca\u0142a linia zjazdu z Rys\u00f3w jest powa\u017cnie zagro\u017cona lawinami. Ca\u0142y szlak, pocz\u0105wszy od Czarnego Stawu, a sko\u0144czywszy na Prze\u0142\u0105czce pod Rysami, stanowi naturalne torowisko dla lawin. Brak nas\u0142onecznienia sprawia, \u017ce \u015bniegi w tym rejonie cz\u0119sto pozostaj\u0105 niezwi\u0105zane i niebezpieczne. Co wi\u0119cej, na ca\u0142ym zboczu nie ma za bardzo mo\u017cliwo\u015bci, \u017ceby uciec przed schodz\u0105c\u0105 lawin\u0105. To dlatego, \u017ce zar\u00f3wno droga podej\u015bcia jak i linia zjazdu biegnie dok\u0142adnie w linii spadku potencjalnej lawiny. Przy wi\u0119kszej masie \u015bniegu lawina mo\u017ce dotrze\u0107 nawet do samego Czarnego Stawu. Niepisan\u0105 zasad\u0105 ratownik\u00f3w i przewodnik\u00f3w jest, i\u017c w rejonie Kot\u0142a Rys\u00f3w i samego \u017clebu Rysa zagro\u017cenie lawinowe jest o stopie\u0144 wy\u017csze ni\u017c podane w komunikacie TOPR. <\/p>\n\n\n\n

Wypadki lawinowe zdarza\u0142y si\u0119 wielokrotnie na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci szlaku na Rysy. 30 stycznia 2019 lawina porwa\u0142a dw\u00f3ch do\u015bwiadczonych wspinaczy i czw\u00f3rk\u0119 turyst\u00f3w w samym \u017clebie Rysa. 28 stycznia 2003 w rejonie Buli pod Rysami dosz\u0142o do jednego z najtragiczniejszych wypadk\u00f3w lawinowych w Tatrach. W pot\u0119\u017cnej, samoistnie wyzwolonej lawinie zgin\u0119\u0142o dziewi\u0119\u0107 os\u00f3b. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"zjazd
Linia zjazdu widziana z prze\u0142\u0105czki pod Rysami sk\u0105d zaczynamy zjazd (fot. Bartek Sabela)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Rysy – podej\u015bcie…<\/h2>\n\n\n\n

Na najwy\u017cszy szczyt Polski prowadzi szlak turystyczny. W zale\u017cno\u015bci od warunk\u00f3w zim\u0105 podej\u015bcie ze schroniska nad Morskim Okiem mo\u017ce zaj\u0105\u0107 od 4 do nawet 6 godzin. Z Czarnego Stawu (1853 m n.p.m.) pniemy si\u0119 w g\u00f3r\u0119 stromym zboczem pod majestatyczn\u0105 \u015bcian\u0105 Kazalnicy. Nast\u0119pnie dochodzimy do charakterystycznego, zakr\u0119caj\u0105cego w lewo przew\u0119\u017cenia (Wielki Wo\u0142owy \u017bleb; ok. 1970 m n.p.m.), kt\u00f3rym wychodzimy na Bul\u0119 pod Rysami (2054 m n.p.m.). St\u0105d rozleg\u0142ymi i stromymi polami \u015bnie\u017cnymi pokonujemy Kocio\u0142 pod Rysami (ok. 2100 m n.p.m.) i dochodzimy do wylotu s\u0142ynnej Rysy. Z tej perspektywy \u017cleb wygl\u0105da do\u015b\u0107 \u0142agodnie ale to tylko z\u0142udzenie. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce szlak zimowy na Rysy biegnie inaczej ni\u017c letni. Z Kot\u0142a wchodzimy wprost w \u017cleb Rysy i nim wychodzimy na Prze\u0142\u0105czk\u0119 pod Rysami (ok. 2470 m n.p.m.). Na sam szczyt z tego miejsca prowadzi kr\u00f3tki aczkolwiek do\u015b\u0107 mocno eksponowany odcinek skalnej grani. Zjazd jednak zaczyna si\u0119 w\u0142a\u015bnie z Prze\u0142\u0105czki. <\/p>\n\n\n\n

… i zjazd<\/h2>\n\n\n\n

Najtrudniejsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 zjazdu jest pocz\u0105tek. Tu nastromienie jest najwi\u0119ksze a \u017cleb ma szeroko\u015b\u0107 jedynie kilku metr\u00f3w. Co wi\u0119cej, je\u015bli pokrywa \u015bnie\u017cna nie jest zbyt gruba, cz\u0119sto wystaj\u0105 tutaj g\u0142azy. \u017bleb ma profil mocno wkl\u0119s\u0142y co sprawia, \u017ce jazda bywa do\u015b\u0107 trudna. Im dalej w d\u00f3\u0142 tym \u017cleb staje si\u0119 nieco szerszy, jednak nadal ma nastromienie oko\u0142o 40 stopni. U wylotu \u017clebu otwieraj\u0105 si\u0119 przed nami ogromne pola \u015bnie\u017cna Kot\u0142a pod Rysami. Maj\u0105 nieco mniejsze nachylenie i s\u0105, moim subiektywnym zdaniem, najfajniejsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 zjazdu. Tu mo\u017cna z nart lub deski wycisn\u0105\u0107 wszystko co si\u0119 da. Je\u015bli trafimy dobre warunki, to firany puchu b\u0119d\u0105 si\u0119ga\u0142y kilku metr\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Dalej doje\u017cd\u017camy do miejsca, w kt\u00f3rym zjazd z Rys\u00f3w \u0142\u0105czy si\u0119 ze s\u0142ynnym zjazdem z Zachodu Gro\u0144skiego – najtrudniejszej linii polskich Tatr. Tu warto trzyma\u0107 si\u0119 lewej strony by wjecha\u0107 w Wielki Wo\u0142owy \u017bleb. Przez \u00f3w \u017cleb mo\u017cna przejecha\u0107 na kilka sposob\u00f3w, niemniej teren pozostaje do\u015b\u0107 stromy i nieco skomplikowany. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce je\u015bli pojedziemy za bardzo praw\u0105 stron\u0105 \u017clebu to trafimy na ska\u0142y. W tym miejscu linia naszego zjazdu \u0142\u0105czy si\u0119 ze zjazdami z Mi\u0119guszowieckiego Czarnego i Kot\u0142a Czarnostawia\u0144skiego i przew\u0119\u017ceniem wyprowadza nas na ogromne piar\u017cysko nad Czarnym Stawem. Tu zn\u00f3w mo\u017cna cisn\u0105\u0107 ile fabryka da\u0142a by triumfalnie wjecha\u0107 na tafl\u0119 stawu, je\u015bli jest zamarzni\u0119ty.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"zjazd
Szerokie pola \u015bnie\u017cne poni\u017cej rysy to najprzyjemniejsza cz\u0119\u015b\u0107 zjazdu z Rys\u00f3w (fot. Monika Strojny)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Jaki sprz\u0119t na zjazd z Rys\u00f3w?<\/h2>\n\n\n\n

Zjazd z Rys\u00f3w wymaga nie tylko umiej\u0119tno\u015bci technicznych jazdy na nartach lub na snowboardzie ale tak\u017ce odpowiedniego wyposa\u017cenia. Linii tej, bez wzgl\u0119du na pogod\u0119, warunki \u015bniegowe i komunikat lawinowy, nie nale\u017cy lekcewa\u017cy\u0107 i zawsze trzeba wzi\u0105\u0107 ze sob\u0105 pe\u0142ny zestaw sprz\u0119tu. Oto on:<\/p>\n\n\n\n