Tylko Jaskinia Mro\u017ana jest o\u015bwietlona, pozosta\u0142e obiekty wymagaj\u0105 zabrania ze sob\u0105 latarki oraz odpowiedniego ubioru (wilgo\u0107, ch\u0142\u00f3d). Co wa\u017cne, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nie wymaga dodatkowych op\u0142at z wyj\u0105tkiem wspomnianej Mro\u017anej. Aby porusza\u0107 si\u0119 po turystycznych jaskiniach poza \u015bwiat\u0142em i odwag\u0105, potrzebne s\u0105 dobre ch\u0119ci i odrobina odwagi. Inaczej jest w przypadku taternictwa jaskiniowego.<\/p>\n\n\n\n
Jak zacz\u0105\u0107 przygod\u0119 z taternictwem jaskiniowym?<\/h2>\n\n\n\n
Jakie dokumenty lub zezwolenia nale\u017cy posiada\u0107, aby m\u00f3c uprawia\u0107 taternictwo jaskiniowe na terenie Tatrza\u0144skiego Parku Narodowego? Nale\u017cy posiada\u0107 Kart\u0119 Taternika Jaskiniowego, licencj\u0119 TPN uprawniaj\u0105c\u0105 do uprawiania taternictwa jaskiniowego na terenie Parku lub uczestniczy\u0107 w kursie jaskiniowym. Jak uzyska\u0107 Kart\u0119 Taternika Jaskiniowego? Konieczne jest uko\u0144czenie kursu (wi\u0119cej informacji o kursie taternictwa<\/a> znajdziesz w artykule Pauliny), kt\u00f3rego program znajduje si\u0119 na stronie Polskiego Zwi\u0105zku Alpinizmu oraz pozytywne zaliczenie egzaminu. Aby uzyska\u0107 licencj\u0119 TPN, nale\u017cy dostarczy\u0107 za\u015bwiadczenie o uko\u0144czeniu kursu wystawione przez instruktora taternictwa jaskiniowego oraz odby\u0107 szkolenie przyrodnicze prowadzone przez pracownika Parku.<\/p>\n\n\n\n Poradnik groto\u0142aza postanowili\u015bmy uzupe\u0142ni\u0107 tak\u017ce o list\u0119 podstawowego sprz\u0119tu, niezb\u0119dnego do dzia\u0142alno\u015bci linowej w polskich Tatrach. Znajdziesz tutaj informacje, kt\u00f3re przyrz\u0105dy s\u0105 niezb\u0119dne do zjazdu i podchodzenia na linie. Dowiesz si\u0119 tak\u017ce jak powinien wygl\u0105da\u0107 str\u00f3j groto\u0142aza.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli wybierasz si\u0119 na kurs taternictwa jaskiniowego konieczne b\u0119dzie wypo\u017cyczenie (np. z klubu, w kt\u00f3rym robisz kurs) lub zakup niezb\u0119dnego sprz\u0119tu. Najpierw warto wspomnie\u0107 o odpowiedniej uprz\u0119\u017cy jaskiniowej, a w pierwszych tygodniach szkolenia poznasz r\u00f3wnie\u017c podstawowe przyrz\u0105dy zjazdowe i zaciskowe. W\u015br\u00f3d tych pierwszych wymieni\u0107 nale\u017cy wiod\u0105ce na kursie rolk\u0119<\/a> oraz shunt. Pierwszy z nich ma za zadanie umo\u017cliwi\u0107 p\u0142ynny zjazd, a drugi \u2013 samoblokuj\u0105cy stanowi autoasekuracj\u0119 w razie wypadku. Do drugiej grupy nale\u017c\u0105 przyrz\u0105dy, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na sprawne wychodzenie metr\u00f3w po linie. Nale\u017c\u0105 do nich croll, czyli przyrz\u0105d wpi\u0119ty w delt\u0119 (stanowi\u0105c\u0105 \u0142\u0105cznik uprz\u0119\u017cy), umieszczony na uprz\u0119\u017cy piersiowej oraz poignee czyli tzw. ma\u0142pa jako r\u0119czny przyrz\u0105d zaciskowy.<\/p>\n <\/p>\n\n\n S\u0105 te\u017c elementy, bez kt\u00f3rych groto\u0142az nie mo\u017ce bezpiecznie pokonywa\u0107 jaski\u0144. Warto tutaj wymieni\u0107 podstawow\u0105 ochron\u0119 g\u0142owy \u2013 kask oraz czo\u0142\u00f3wk\u0119 roz\u015bwietlaj\u0105c\u0105 ciemno\u015bci jaskiniowych sal i korytarzy. Do tego oczywi\u015bcie w\u0142a\u015bciwy ubi\u00f3r, na kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 bielizna termoaktywna, kombinezon wewn\u0119trzny spe\u0142niaj\u0105cy funkcj\u0119 izolacji i odprowadzania wilgoci, a tak\u017ce zewn\u0119trzny b\u0119d\u0105cy ochron\u0105 przed ostrymi kamieniami i wilgoci\u0105. Na nogi oczywi\u015bcie kalosze do poruszania si\u0119 w b\u0142ocie i wilgoci. Dobrym rozwi\u0105zaniem mog\u0105 by\u0107 lekkie piankowe, dobrze izoluj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d element\u00f3w wyposa\u017cenia nale\u017cy wymieni\u0107 tak\u017ce zegarek (aby kontrolowa\u0107 czas sp\u0119dzony w \u015brodku oraz godzin\u0119 wyj\u015bcia), no\u017cyk (do sytuacji awaryjnych), zapasow\u0105 czo\u0142\u00f3wk\u0119 (obowi\u0105zkowo!) oraz apteczk\u0119<\/a> (do udzielenia podstawowej pomocy pozosta\u0142ym cz\u0142onkom zespo\u0142u). A dodatkowo woreczek sprz\u0119towy (szpejarka, turbka) do spakowania tych akcesori\u00f3w razem z zapasem przek\u0105sek i wody. Co wi\u0119cej, istotny b\u0119dzie te\u017c sprz\u0119t zespo\u0142owy, czyli liny, karabinki i wory. Te powinny znajdowa\u0107 si\u0119 w magazynie klubu, organizuj\u0105cego kurs.<\/p>\n\n\n\n W tej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u znajdziesz podstawowe informacje o poszczeg\u00f3lnych elementach sprz\u0119tu. Dowiesz si\u0119 jak dzia\u0142aj\u0105 i jak\u0105 funkcj\u0119 spe\u0142niaj\u0105. Je\u015bli po uko\u0144czeniu kursu masz w planie kontynuowanie przygody speleo, warto rozwa\u017cy\u0107 zakup w\u0142asnego zestawu.<\/p>\n <\/p>\n\n\n Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 uprz\u0105\u017c jaskiniowa od wspinaczkowej? Jej odmienne zastosowanie generuje r\u00f3\u017cnice w sposobie wykonania, materia\u0142ach oraz konstrukcji. W jaskiniach poza zjazdami szerokimi studniami wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce zaciski, czasem groto\u0142az musi przecisn\u0105\u0107 bokiem lub czo\u0142ga\u0107, st\u0105d uprz\u0119\u017ce jaskiniowe s\u0105 cz\u0119sto dodatkowo wzmacniane. Co wi\u0119cej, podstawowa r\u00f3\u017cnica jest zwi\u0105zana z punktem centralnym. W jaskiniowych modelach jest on umieszczony ni\u017cej \u2013 wyst\u0119puje w postaci specjalnego karabinka zakr\u0119canego nazywanego delt\u0105. Karabinek ten spina uprz\u0105\u017c razem, na nim znajduj\u0105 si\u0119 lon\u017ce (do ma\u0142py, shunta i HMS) oraz croll. Za przyk\u0142ad uprz\u0119\u017cy jaskinowej mo\u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 Petzl Superavanti<\/a> z pe\u0142n\u0105 regulacj\u0105 oraz Petzl Aven<\/a> z wy\u015bcie\u0142anym pasem.<\/p>\n\n\n\n Na uprz\u0119\u017cy umieszczone s\u0105 przyrz\u0105dy oraz lon\u017ce pozwalaj\u0105ce na manewrowanie nimi. Na delcie spinaj\u0105cej uprz\u0105\u017c znajduje si\u0119 croll, rolka zawieszona jest na zakr\u0119canym (najcz\u0119\u015bciej stalowym) karabinku. Wpina si\u0119 j\u0105 do delty na czas zjazdu, po jego zako\u0144czeniu mo\u017cna wpi\u0105\u0107 j\u0105 do szpejarki. Poza przyrz\u0105dami istotne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c lon\u017ce, kt\u00f3re najcze\u015bciej stanowi\u0105 doci\u0119te odcinki liny dynamicznej. W\u015br\u00f3d groto\u0142az\u00f3w mo\u017cna zaobserwowa\u0107 dwie lub trzy lon\u017ce. S\u0142u\u017c\u0105 one do wpi\u0119cia shunta, ma\u0142py oraz karabinka, pozwalaj\u0105cego dopi\u0105\u0107 si\u0119 do punktu na czas przepinania przyrz\u0105d\u00f3w mi\u0119dzy kolejnymi odcinkami linowymi.<\/p>\n\n\n\n Jeden z najbardziej popularnych, lekkich przyrz\u0105d\u00f3w do zjazdu stosowanych w speleologii. W tej kategorii prym wiedzie marka Petzl zapocz\u0105tkowana przez Ferdynanda Petzla, eksploruj\u0105cego francuskie jaskinie. Sprz\u0119t jaskiniowy znalaz\u0142 si\u0119 tak\u017ce m.in. w ofercie w\u0142oskiej firmy Climbing Technology oraz kilku innych marek. Rolka jest \u0142atwa w obs\u0142udze, pozwala na p\u0142ynny zjazd, a jego pr\u0119dko\u015b\u0107 mo\u017cna kontrolowa\u0107 si\u0142\u0105 chwytu na wolnym ko\u0144cu liny. W ofercie sprz\u0119tu mo\u017cna znale\u017a\u0107 model Petzl Simple<\/a> wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy ze \u015brednicami lin od 8,5 do 11 mm. Alternatyw\u0105 jest Climbing Technology Acles DX<\/a> do lin o \u015brednicach od 9 mm do 12 mm. Rolka jest najcz\u0119\u015bciej umieszczona na stalowym, zakr\u0119canym owalnym karabinku. Cz\u0119sto zjazd wykonuje si\u0119 z dodatkowym hamulcem, czyli karabinkiem wpi\u0119tym obok rolki. Popularne jest tak\u017ce stosowanie do rolki karabinka typu Petzl Freino<\/a>.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n Przydadz\u0105 tak\u017ce informacje o zabezpieczeniu w razie puszczenia wolnego ko\u0144ca liny, co mo\u017ce wydarzy\u0107 si\u0119 w awaryjnej sytuacji. Zje\u017cd\u017caj\u0105c w d\u00f3\u0142 studni mo\u017ce doj\u015b\u0107 do obrywu skalnego, groto\u0142az mo\u017ce te\u017c zas\u0142abn\u0105\u0107 podczas wykonywania zjazdu. W\u0142a\u015bnie w takich sytuacjach szczeg\u00f3lne zastosowanie ma samoblokuj\u0105cy si\u0119 Petzl Shunt<\/a>. W programie kursu taternictwa jaskiniowego PZA wiod\u0105c\u0105 metod\u0105 zjazdu jest zastosowanie rolki w po\u0142\u0105czeniu z shuntem. Za granic\u0105 jest u\u017cywany g\u0142\u00f3wnie jako przyrz\u0105d dodatkowy, b\u0119d\u0105cy backupem w sytuacjach kryzysowych. Jest wtedy wpinany pod przyrz\u0105dem asekuracyjnym, mo\u017ce zast\u0119powa\u0107 Prusika.<\/p>\n\n\n\n Jaskinie to nie tylko zjazdy, ale i podchodzenie na linie. Aby przebiega\u0142o sprawnie konieczne jest zastosowanie dw\u00f3ch przyrz\u0105d\u00f3w zaciskowych. Jeden z nich jest umieszczony na delcie<\/a> (karabinku b\u0119d\u0105cym punktem centralnym uprz\u0119\u017cy) i uprz\u0119\u017cy piersiowej. W tym celu przyrz\u0105d posiada dwa otwory, a konstrukcja umo\u017cliwia p\u0142ynne przesuwanie si\u0119 go po linie w g\u00f3r\u0119 oraz zablokowanie po obci\u0105\u017ceniu. Dzi\u0119ki niej mo\u017cliwe jest efektywne zdobywanie kolejnych metr\u00f3w wysoko\u015bci. W\u015br\u00f3d piersiowych przyrz\u0105d\u00f3w zaciskowych warto wymieni\u0107 Petzl Croll<\/a> przeznaczony do lin o \u015brednicy 8-11 mm, a tak\u017ce Climbing Technology Chest Ascender + HC<\/a> do lin 8-13 mm.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n Aby efektywnie podchodzi\u0107 po linie konieczne jest przesuwanie na niej przyrz\u0105du piersiowego na zmian\u0119 z przyrz\u0105dem r\u0119cznym. Jest on dobierany na podstawie wiod\u0105cej r\u0119ki. To oznacza, \u017ce osoby prawor\u0119czne powinny wybra\u0107 wersj\u0119 praw\u0105 i analogicznie w przypadku tych lewor\u0119cznych. Ten przyrz\u0105d przesuwasz do g\u00f3ry po linie, a nast\u0119pnie wychodzisz do g\u00f3ry z nogi w\u0142o\u017conej w stopk\u0119 i podci\u0105gasz si\u0119 na r\u0119ce. Stopka to najcz\u0119\u015bciej wpi\u0119ty w ma\u0142p\u0119 za pomoc\u0105 karabinka repsznur lub ta\u015bma z oczkiem, w kt\u00f3rej powinna zmie\u015bci\u0107 si\u0119 Twoja stopa. W ofercie znajduje si\u0119 Petzl Ascension prawy<\/a> (wersja dla lewor\u0119cznych<\/a>), a tak\u017ce Climbing Technology Quick Up+ prawy<\/a> (CT Quick Up+ lewy<\/a>). Obydwa do lin o \u015brednicy 8-13 mm.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n Poza sprz\u0119tem, kt\u00f3ry pozwala na bezpieczne pokonywanie studni, sal i korytarzy nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c wspomnie\u0107 o ochronie g\u0142owy. Kask<\/a> stanowi podstawowe zabezpieczenie zar\u00f3wno w wolnej przestrzeni jak i podczas pokonywania zacisk\u00f3w. Do dzia\u0142alno\u015bci jaskiniowej najlepiej sprawdzaj\u0105 si\u0119 modele, kt\u00f3rych skorupy wykonane s\u0105 z twardych tworzyw. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 poliw\u0119glan lub ABS. Lekkie piankowe kaski mog\u0105 nieco szybciej ulec uszkodzeniu. Warto tak\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na mocowanie czo\u0142\u00f3wki i wygodny system zapinania. W jaskini b\u0119dzie mia\u0142 on styczno\u015b\u0107 z b\u0142otem i dobrze jest przemy\u015ble\u0107 czy r\u00f3wnie\u017c wtedy b\u0119dzie sprawnie dzia\u0142a\u0142. Dobrymi rozwi\u0105zaniami mog\u0105 by\u0107 tutaj kaski: Climbing Technology Eclipse<\/a>, minimalistyczny CT Moon<\/a>, wspinaczkowy klasyk Black Diamond Half Dome<\/a>. <\/p>\n\n\n\n Bez w\u0142a\u015bciwego o\u015bwietlenia trudno m\u00f3wi\u0107 o poruszaniu si\u0119 w jaskini. Po ca\u0142kowitym zgaszeniu czo\u0142\u00f3wki jest tam kompletnie ciemno. Latarka czo\u0142owa<\/a> nie tylko pozwoli odnale\u017a\u0107 si\u0119 w korytarzach jak i bezpiecznie przepina\u0107 si\u0119 mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi odcinkami linowymi. Konieczne jest posiadanie jednej g\u0142\u00f3wnej, za\u0142o\u017conej na kask (najlepiej dodatkowo zabezpieczonej cienkim repsznurem) oraz drugiej na szyi, gdyby wiod\u0105ca uleg\u0142a awarii. Niezb\u0119dny b\u0119dzie tak\u017ce zapas baterii do obydwu czo\u0142\u00f3wek. Warto rozwa\u017cy\u0107 modele o wi\u0119kszej mocy lub kilku trybach dzia\u0142ania. W ten spos\u00f3b do bie\u017c\u0105cej dzia\u0142alno\u015bci mo\u017cna korzysta\u0107 ze s\u0142abszego trybu, a do zdj\u0119\u0107 lub podziwiania widok\u00f3w mocniejszego. Istotna b\u0119dzie tak\u017ce skala wodoodporno\u015bci oraz wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 danego modelu. Dobrym przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 Silva Exceed 4R<\/a> o trzech trybach \u015bwiecenia czy Ledlenser MH8<\/a> lub Petzl Pixa 3R<\/a> o podwy\u017cszonej wytrzyma\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Ten poradnik zako\u0144czymy jeszcze s\u0142owem o pozosta\u0142ym wyposa\u017ceniu, w tym o odzie\u017cy dla groto\u0142aza. To do\u015b\u0107 indywidualna sprawa, bo ka\u017cdy dzia\u0142aj\u0105c w jaskini nabiera do\u015bwiadczenia i po kilku wyj\u015bciach wie, jak si\u0119 odpowiednio ubra\u0107. Cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b stawia na bielizn\u0119 termoaktywn\u0105<\/a> jako pierwsz\u0105 warstw\u0119 izolacyjn\u0105 oraz odprowadzaj\u0105c\u0105 wilgo\u0107 w trakcie wysi\u0142ku. Druga cz\u0119\u015b\u0107 zak\u0142ada kombinezon wewn\u0119trzny na go\u0142e cia\u0142o. Tzw. wn\u0119trze jest najcz\u0119\u015bciej szyte na zam\u00f3wienie wed\u0142ug podanych wymiar\u00f3w u os\u00f3b, zwi\u0105zanych ze \u015brodowiskiem jaskiniowym. Nie jest niczym dziwnym, \u017ce groto\u0142azi zaczynaj\u0105 w\u0142asne biznesy zwi\u0105zane z szyciem lub produkcj\u0105 sprz\u0119tu. W\u015br\u00f3d kombinezon\u00f3w wewn\u0119trznych mo\u017cna wymieni\u0107 te polarowe oraz te wykonane z tkaniny typu Polartec Power Stretch. Jej przewaga polega na tym, \u017ce izoluje tak\u017ce po zawilgoceniu lub zamokni\u0119ciu.<\/p>\n\n\n\n Warto tak\u017ce przemy\u015ble\u0107 skarpety trekkingowe<\/a> i zadba\u0107 o termik\u0119 st\u00f3p w kaloszach. Na zewn\u0105trz zak\u0142ada si\u0119 drugi kombinezon, wykonany z mocnej Cordury lub tzw. cerat\u0119, czyli syntetyczny materia\u0142 ze wzmocnieniami na kolanach, \u0142okciach i po\u015bladkach, kt\u00f3ry ma za zadanie przede wszystkich chroni\u0107 przed wod\u0105. Dobrym rozwi\u0105zaniem s\u0105 tak\u017ce cienkie, ale ciep\u0142e r\u0119kawiczki, zak\u0142adane pod te wodoodporne gumowe. W jaskiniach zdarza si\u0119 mocny przewiew, szczeg\u00f3lnie w okolicach otworu. Dobrze jest mie\u0107 pod kaskiem czapk\u0119, a szyj\u0119 os\u0142oni\u0107 chust\u0105 typu Buff<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Interesuj\u0105 Ci\u0119 jaskinie, a mo\u017ce masz ju\u017c\u00a0za sob\u0105\u00a0wycieczki do Mro\u017anej i Mylnej, ale ci\u0105gle chcesz wi\u0119cej? Dla os\u00f3b, kt\u00f3re chc\u0105 zg\u0142\u0119bi\u0107 (dos\u0142ownie) temat przygotowali\u015bmy podstawowe informacje oraz list\u0119 sprz\u0119tow\u0105. <\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":53493,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[26104,26069,26088],"class_list":["post-53399","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wspinaczka","tag-caloroczne","tag-poradnik","tag-wspinaczka_skalkowa"],"acf":[],"yoast_head":"\nJakiego sprz\u0119tu potrzebuje groto\u0142az?<\/h2>\n\n\n\n
![\"petzl](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/petzl-shunt.jpg\")
Sprz\u0119t osobisty ka\u017cdego groto\u0142aza<\/h3>\n\n\n\n
![\"groto\u0142az](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/petzl-superavanti.jpg\")
Uprz\u0105\u017c jaskiniowa<\/h4>\n\n\n\n
Rolka zjazdowa<\/h4>\n\n\n\n
![\"rolka](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/petzl-simple.jpg\")
Przyrz\u0105d autoasekuracyjny Shunt<\/h4>\n\n\n\n
Przyrz\u0105d zaciskowy piersiowy typu Croll<\/h4>\n\n\n\n
![\"groto\u0142az](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/CT-chest-ascender.jpg\")
Przyrz\u0105d zaciskowy r\u0119czny<\/h4>\n\n\n\n
![\"przyrz\u0105d](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/CT-quick-up.jpg\")
Ochrona g\u0142owy groto\u0142aza<\/h3>\n\n\n\n
Odpowiednie o\u015bwietlenie<\/h3>\n\n\n\n
Pozosta\u0142e wyposa\u017cenie <\/h2>\n\n\n\n