{"id":53331,"date":"2021-09-27T07:50:04","date_gmt":"2021-09-27T05:50:04","guid":{"rendered":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/?p=53331"},"modified":"2024-05-20T08:11:47","modified_gmt":"2024-05-20T06:11:47","slug":"drytooling-co-to-jest","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/drytooling-co-to-jest\/","title":{"rendered":"Drytooling – co to jest?"},"content":{"rendered":"\n

Du\u017co wyja\u015bni nam przet\u0142umaczenie tego angielskiego s\u0142owa. Dry<\/em> oznacza suchy, tool <\/em>to narz\u0119dzie, za\u015b ko\u0144c\u00f3wka ing <\/em>wskazuje na czynno\u015b\u0107 wykonywan\u0105 w trybie ci\u0105g\u0142ym. Otrzymujemy zatem zlepek s\u0142\u00f3w, kt\u00f3ry w j\u0119zyku polskim w nie doczeka\u0142 si\u0119 jeszcze odpowiedniego t\u0142umaczenia. Niemniej, s\u0105dz\u0119, \u017ce brak polskiego s\u0142owa nie sprawi k\u0142opotu ze zrozumieniem czym jest drytooling. Albo drytool. Lub je\u015bli wolimy form\u0119 nieco spolszczon\u0105 – drajtul. A w skr\u00f3cie DT. Suche narz\u0119dzia, “suchonarz\u0119dziownictwo” <\/em>to forma wspinania wywodz\u0105ca si\u0119 ze wspinaczki lodowej. Jednak w odr\u00f3\u017cnieniu od niej – i st\u0105d nazwa dyscypliny – wspinamy si\u0119 po suchym, czyli po skale, nie po lodzie. Ze wspinaczki lodowej drytooling przej\u0105\u0142 jednak narz\u0119dzia czyli raki i czekany (dziaby). <\/p>\n\n\n\n

Drytooling to zatem wspinanie po suchej skale z wykorzystaniem sprz\u0119tu typowego dla wspinania w lodzie. Brzmi dziwnie? To dopiero pocz\u0105tek. Drytooling jako osobny rodzaj wspinania rozwin\u0105\u0142 si\u0119 we wczesnych latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych dzi\u0119ki alpinistom z Wielkiej Brytanii, Kanady i USA. Prekursorami byli Brytyjczyk Stevie Haston i Amerykanin Jeff Lowe. Z pocz\u0105tku jednak wspinanie po skale z u\u017cyciem sprz\u0119tu lodowego by\u0142o jedynie sposobem by dosta\u0107 si\u0119 do wisz\u0105cych wysoko lodospad\u00f3w, kt\u00f3re nie by\u0142y dost\u0119pne bezpo\u015brednio z ziemi… <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"drytooling\"
Drytooling to wspinaczka klasyczna po skale z u\u017cyciem rak\u00f3w i czekan\u00f3w (fot. Marmot)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Drytooling a wspinaczka klasyczna<\/h2>\n\n\n\n

Wkr\u00f3tce okaza\u0142o si\u0119, \u017ce u\u017cycie rak\u00f3w i czekan\u00f3w na skale daje zupe\u0142nie nowe mo\u017cliwo\u015bci. Pozwala przej\u015b\u0107 formacje, niedost\u0119pne dla wspinaczki klasycznej. Dzi\u0119ki rakom i czekanom mo\u017cna wykorzysta\u0107 chwyty i stopnie, kt\u00f3re nawet dla najlepszego wspinacza klasycznego by\u0142yby zbyt ma\u0142e. Zw\u0142aszcza, gdy znajduj\u0105 si\u0119 w bardzo przewieszonym terenie, a w takim cz\u0119sto biegn\u0105 drogi drytoolowe. Wsp\u00f3\u0142czesne czekany techniczne tworzone specjalnie z my\u015bl\u0105 o drytooling maj\u0105 profil oraz ostrza pozwalaj\u0105ce wykorzysta\u0107 nawet najmniejsze dziurki czy kraw\u0105dki i zwiesi\u0107 na nich ca\u0142y ci\u0119\u017car cia\u0142a. Czekany zwi\u0119kszaj\u0105 tak\u017ce wydatnie zasi\u0119g r\u0105k wspinacza, pozwalaj\u0105c wykonywa\u0107 niezwykle atletyczne i d\u0142ugie ruchy. <\/p>\n\n\n\n

Drytooling szybko ewoluowa\u0142. Ju\u017c w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 samodzielne trudne drogi drytoolowe. Czo\u0142owi wspinacze i alpini\u015bci zacz\u0119li docenia\u0107 drytooling nie tylko jako \u015bwietny trening przed powa\u017cnymi drogami w g\u00f3rach ale tak\u017ce jako samodzieln\u0105 dyscyplin\u0119. Wtedy jednak drogi drytoolowe by\u0142y zazwyczaj drogami mikstowymi czyli prowadzi\u0142y po terenie mieszanym, skalno-lodowym. Wed\u0142ug dzisiejszych zasad tego sportu drogi drytoolowe powinny prowadzi\u0107 terenem \u015bci\u015ble suchym czyli wy\u0142\u0105cznie skalnym. Wkr\u00f3tce drytooling zacz\u0105\u0142 przypomina\u0107 wspinaczk\u0119 sportow\u0105 w rakach i z czekanami. <\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b drytooling jest popularnym, odr\u0119bnym rodzajem wspinaczki. Dla wielu stanowi uzupe\u0142nienie letniej wspinaczki klasycznej i zimowej g\u00f3rskiej. Drytooling ma swoj\u0105 skal\u0119 trudno\u015bci, swoje gwiazdy i sztandarowe rejony oraz regularnie rozgrywane zawody. <\/p>\n\n\n\n

Skala trudno\u015bci w drytooling’u<\/h2>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku do wyceny dr\u00f3g drytoolowych stosowano skal\u0119 mikstow\u0105. Jej zapis to litera “M” oraz kolejne cyfry arabskie. Ze wzgl\u0119du na specyfik\u0119 ruch\u00f3w, inn\u0105 ni\u017c w przypadku wspinaczki klasycznej i lodowej, drytooling wypracowa\u0142 jednak swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 skal\u0119 trudno\u015bci. Jej zapis to litera D i kolejne cyfry arabskie. Podobnie jak w przypadku skali mikstowej cyfry rozdzielone s\u0105 stopniem “+”. Skal\u0119 D mo\u017cna przelicza\u0107 na skal\u0119 UIAA, jednak ze wzgl\u0119du na charakter drytoolingu przelicznik ten nale\u017cy traktowa\u0107 bardzo orientacyjnie. <\/p>\n\n\n\n

W 1994 roku powstawa\u0142y ju\u017c pierwsze drogi M8 (wtedy jeszcze nie by\u0142o skali D), w tym s\u0142ynna Octopussy <\/em>w Kolorado. M8 to mniej wi\u0119cej VIII- w skali UIAA. Dzi\u015b na \u015bwiecie wytyczane s\u0105 drogi w stopniu D16. Tu warto wspomnie\u0107, \u017ce polscy drytoolowcy nale\u017c\u0105 do \u015bcis\u0142ej elity tego sportu. Dariusz “\u0141ysy” Soko\u0142owski w 2018 roku poprowadzi\u0142 w Dolomitach autorsk\u0105 lini\u0119 Parallel World<\/em>, kt\u00f3r\u0105 wyceni\u0142 na D16. Wcze\u015bniej pokona\u0142 tak\u017ce swoj\u0105 War Without End<\/em> D15+ oraz dokona\u0142 wielu powt\u00f3rze\u0144 dr\u00f3g w stopniu D15. Niezwykle mocnym zawodnikiem jest tak\u017ce Filip Babicz, kt\u00f3ry na swoim koncie ma przej\u015bcia w stopniu D15+ (Ade Integrale<\/em>). Na pocz\u0105tku 2018 roku w jednej z podhala\u0144skich jaski\u0144 Babicz wytyczy\u0142 tak\u017ce drog\u0119 O\u015bwiecenie<\/em>, kt\u00f3r\u0105 wyceni\u0142 na D16. Droga zosta\u0142a jednak przeceniona przez Darka Soko\u0142owskiego. Na \u015bwiecie drogi o wycenie D16 ma na swoim koncie jeszcze tylko Kanadyjczyk Gordon McArthur. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"drytooling\"
Drytooling jako dyscyplina wywodzi si\u0119 ze wspinaczki lodowej (fot. Marmot)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Czw\u00f3rki, dziewi\u0105tki i ostrogi czyli styl w drytooling’u<\/h2>\n\n\n\n

Drytooling od pocz\u0105tku swego istnienia budzi\u0142 jednak sporo kontrowersji. Wielu uwa\u017ca\u0142o go za dyscyplin\u0119 nienaturaln\u0105, wr\u0119cz karykaturaln\u0105. Bo po co komu w suchej skale raki i czekany czyli narz\u0119dzia przeznaczone do lodu? Zw\u0142aszcza, \u017ce u\u017cywanie tych\u017ce narz\u0119dzi po prostu niszczy ska\u0142\u0119? Szybko zacz\u0105\u0142 narasta\u0107 nawet konflikt mi\u0119dzy \u015brodowiskiem wspinaczki klasycznej, sportowej a awangard\u0105 drytoolingu. Co wi\u0119cej, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 narz\u0119dzi stosowanych w lodzie, w skale powoduje zbyt du\u017ce u\u0142atwienia. P\u0119tle nadgarstkowe pozwala\u0142y na swobodny, d\u0142ugotrwa\u0142y odpoczynek, podobnie jak ostrogi stosowane w rakach (z\u0119by na pi\u0119tach). <\/p>\n\n\n\n

Z czasem w drytooling’u zacz\u0119to odchodzi\u0107 tak\u017ce od pewnych technik stosowanych we wspinaczce klasycznej. Mowa to o s\u0142ynnych “czw\u00f3rkach i “dziewi\u0105tkach”. To techniki u\u0142o\u017cenia cia\u0142a, wymy\u015blone przez Tony’ego Yaniro, na d\u0142ugo przed tym jak powsta\u0142 drytool. Pozwala\u0142y pokonywa\u0107 teren, zw\u0142aszcza bardzo przewieszony, w kt\u00f3rym nie wyst\u0119powa\u0142y stopnie a odleg\u0142o\u015bci miedzy chwytami by\u0142y du\u017ce. Jednak zastosowane wraz z czekanami, sprawia\u0142y, ze odpowiednio wytrenowany zawodnik, m\u00f3g\u0142 wykonywa\u0107 je bez ko\u0144ca, sprowadzaj\u0105c wspinanie do atletycznej i efektownej acz nieco bezsensownej akrobacji. <\/p>\n\n\n\n

Tak w ostatnich latach, za spraw\u0105 czo\u0142owych zawodnik\u00f3w drytool, wykrystalizowa\u0142 si\u0119 styl DTS (Dry Tooling Style), kt\u00f3ry zak\u0142ada, \u017ce drytooling to wspinaczka klasyczna z u\u017cyciem rak\u00f3w i czekan\u00f3w ale bez u\u017cycia p\u0119tli, ostr\u00f3g oraz “czw\u00f3rek” i “dziewi\u0105tek”. Te specyficzne i nieco nienaturalne (a z drugiej strony zrozumia\u0142e) ograniczenia sprawiaj\u0105, \u017ce drytooling ma grono swoich przeciwnik\u00f3w. Ci na okre\u015blenie tego sportu zwykli u\u017cywa\u0107 s\u0142owa drajciuling<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"drytooling\"
Raki i czekany pozwalaj\u0105 przej\u015b\u0107 formacje niedost\u0119pne dla wspinaczki klasycznej (fot. Marmot)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Sprz\u0119t do drytooling’u?<\/h2>\n\n\n\n

Zostawmy jednak \u015brodowiskowe animozje i dywagacje o czysto\u015bci stylu, bo mimo wszystkich “ale” drytooling stanowi \u015bwietne uzupe\u0142nienie wspinania klasycznego i alpinizmu, zw\u0142aszcza w okresie przej\u015bciowym jakim jest jesie\u0144. Jesie\u0144 to najlepszy czas na uprawianie tego rodzaju wspinania. To bowiem czas gdy na wspinanie sportowe bywa ju\u017c zbyt zimno, z drugiej za\u015b strony prawdziwa zima jest jeszcze odleg\u0142a. Co wtedy robi\u0107? Drytoolowa\u0107! Zw\u0142aszcza, \u017ce specyficzne ruchy drytooling’owe \u015bwietnie rozbudowuj\u0105 g\u00f3rn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 cia\u0142a, zw\u0142aszcza barki, core oraz ramiona. Wypracowuj\u0105 tak\u017ce bardzo du\u017c\u0105 si\u0142\u0119 i wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 si\u0142ow\u0105. Umiej\u0119tno\u015bci te z pewno\u015bci\u0105 przydadz\u0105 si\u0119 potem we wspinaczce sportowej. <\/p>\n\n\n\n

Co potrzeba by zacz\u0105\u0107 przygod\u0119 z drytooling’iem? To zale\u017cy z kt\u00f3rego miejsca startujesz. Je\u015bli jeste\u015b wspinaczem sportowym zapewne posiadasz lin\u0119<\/a>, uprz\u0105\u017c<\/a>, ekspresy<\/a>. Drogi drytoolowe s\u0105 z zasady obite, zatem wszelkie friendy i kostki nie b\u0119d\u0105 nam potrzebne. Ten zestaw trzeba b\u0119dzie uzupe\u0142ni\u0107 jednak o kilka niezb\u0119dnych element\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Czekany<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Podstawowe narz\u0119dzie drytoolowca. Nie nale\u017cy jednak s\u0105dzi\u0107, \u017ce do drytooling’u wystarczy nam turystyczny czekan, z kt\u00f3rym chodzimy na wycieczki w g\u00f3ry. Do drytoolingu przeznaczone s\u0105 czekany techniczne, potocznie zwane dziabami, takie same jakich u\u017cywamy we wspinaczce lodowej. To czekany o do\u015b\u0107 kr\u00f3tkim stylisku, bardzo zakrzywionym profilu (by zmaksymalizowa\u0107 si\u0142\u0119 zamachu i precyzj\u0119 uderzenia) i wyra\u017anie zarysowanej r\u0119koje\u015bci (cz\u0119sto podw\u00f3jnej, by umo\u017cliwi\u0107 zmian\u0119 r\u0105k na czekanie). Dziaby posiadaj\u0105 specjalne wymienne, inne ni\u017c do lodu, ostrza do drytoolingu. Przyk\u0142adami takich narz\u0119dzi b\u0119d\u0105:<\/p>\n\n\n\n