{"id":38232,"date":"2020-04-30T19:09:59","date_gmt":"2020-04-30T17:09:59","guid":{"rendered":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/?p=38232"},"modified":"2024-04-08T15:49:05","modified_gmt":"2024-04-08T13:49:05","slug":"dobre-obyczaje-w-skalach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/dobre-obyczaje-w-skalach\/","title":{"rendered":"Dobre obyczaje w ska\u0142ach"},"content":{"rendered":"\n<p>Mam przeczucie, \u017ce gdy cofni\u0119te zostan\u0105 wszelkie restrykcje i b\u0119dzie mo\u017cna zupe\u0142nie swobodnie ruszy\u0107 na Jur\u0119, to nas \u2013 wyg\u0142odnia\u0142ych wspinu i spragnionych ska\u0142y \u0142ojant\u00f3w \u2013 pojawi si\u0119 tam naprawd\u0119 sporo. Chcia\u0142bym wi\u0119c zach\u0119ci\u0107 do refleksji nad tym, jak mo\u017cemy wsp\u00f3lnie si\u0119 odnale\u017a\u0107 w tej nowej sytuacji, kt\u00f3ra czeka nas po pandemii. Przynajmniej na naszym rodzimym, skalnym podw\u00f3rku. Uwa\u017cam, \u017ce warto aby\u015bmy zadbali o dobre obyczaje w ska\u0142ach.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"650\" src=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1-obyczaje-w-skalach.jpg\" alt=\"Dobre obyczaje w ska\u0142ach\" class=\"wp-image-38244\" srcset=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1-obyczaje-w-skalach.jpg 1000w, https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1-obyczaje-w-skalach-300x195.jpg 300w, https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1-obyczaje-w-skalach-768x499.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><figcaption>Ska\u0142y s\u0105 dla nas miejscem wyj\u0105tkowym, warto piel\u0119gnowa\u0107 w nich dobre obyczaje. (fot. Piotr Deska)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dobre obyczaje w ska\u0142ach \u2013 kwestia dost\u0119pu do drogi<\/h2>\n\n\n\n<p>Wspinaj\u0105c si\u0119 w zat\u0142oczonych sektorach, powinni\u015bmy pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce wszyscy mamy takie samo prawo do ska\u0142. Wcale nie jest tak, \u017ce mo\u017cna sobie ska\u0142\u0119 lub drog\u0119 zaj\u0105\u0107 i j\u0105 okupowa\u0107, zabraniaj\u0105c dost\u0119pu innym. Nieraz bywa tak, \u017ce kto\u015b zajmuje konkretn\u0105 drog\u0119 na d\u0142u\u017cej, \u017ceby j\u0105 patentowa\u0107 na w\u0119dk\u0119. Nie ma w tym nic niew\u0142a\u015bciwego pod warunkiem, \u017ce nie uniemo\u017cliwia to innym ch\u0119tnym wstawienia si\u0119 w drog\u0119. Oczywi\u015bcie mo\u017ce to si\u0119 wi\u0105za\u0107 ze \u015bci\u0105gni\u0119ciem swojej w\u0119dki, je\u015bli b\u0119dzie ona przeszkadza\u0107 komu\u015b, kto chcia\u0142by t\u0119 sam\u0105 drog\u0119 poprowadzi\u0107. <\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Jak zapobiega\u0107 konfliktom?<\/h3>\n\n\n\n<p>Taka sytuacja cz\u0119sto potrafi wywo\u0142a\u0107 pierwsze iskry pod ska\u0142\u0105 \u2013 bo w\u0142a\u015bciciel w\u0119dki stawia weto (cz\u0119sto z obawy, \u017ce t\u0119 w\u0119dk\u0119 bezpowrotnie straci), a drugi wspinacz neguje zasadno\u015b\u0107 owego buntu. Prawda jest taka, \u017ce z tej iskry nie powinien powsta\u0107 \u017caden po\u017car, bo mo\u017cna si\u0119 um\u00f3wi\u0107, \u017ce po sko\u0144czeniu drogi, wspinacz zawiesi z powrotem w\u0119dk\u0119 (wystarczy podczepi\u0107 swoj\u0105 lin\u0119 do jego liny, \u017ceby j\u0105 wci\u0105gn\u0105\u0142 i zamontowa\u0142 w stanowisku). Nie ma te\u017c przeszk\u00f3d, aby udost\u0119pni\u0107 swoj\u0105 <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"lin\u0119  (opens in a new tab)\" href=\"https:\/\/8a.pl\/liny-wspinaczkowe\" target=\"_blank\">lin\u0119 <\/a>wspinaczowi, kt\u00f3ry b\u0119dzie prowadzi\u0142 drog\u0119, \u017ceby po jej zrobieniu zostawi\u0142 dla nas w\u0119dk\u0119. <\/p>\n\n\n\n<p>Oczywi\u015bcie, mo\u017cna si\u0119 um\u00f3wi\u0107 na wiele innych sposob\u00f3w i jestem pewien, \u017ce nawet przy du\u017cym zat\u0142oczeniu, da si\u0119 unikn\u0105\u0107 sytuacji nieprzyjemnych i konfliktowych. Kluczem do tego b\u0119dzie zrozumienie przez wszystkich, \u017ce mamy takie samo prawo dost\u0119pu do ska\u0142 i dr\u00f3g. \u015awiadomo\u015b\u0107 tego faktu, z pewno\u015bci\u0105 spowoduje, \u017ce wszyscy zaczniemy si\u0119 ze sob\u0105 grzeczniej dogadywa\u0107. <\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Nauczmy si\u0119 dzieli\u0107 ska\u0142ami<\/h3>\n\n\n\n<p>Zaakceptujmy to, \u017ce czasami mimo wczesnego zerwania si\u0119 na sektor, w celu zaklepania wymarzonej drogi, w po\u0142owie dnia zjawi\u0105 si\u0119 ko\u0142o nas ludzie, kt\u00f3rzy r\u00f3wnie\u017c b\u0119d\u0105 chcieli jej spr\u00f3bowa\u0107 (lub po prostu j\u0105 zrobi\u0107) i trzeba si\u0119 z nimi b\u0119dzie podzieli\u0107. Musimy si\u0119 liczy\u0107 z tym, \u017ce nie zawsze nawspinamy si\u0119 tyle ile zaplanowali\u015bmy, chyba, \u017ce na swojej w\u0142asnej ska\u0142ce lub w\u0142asnej \u015bcianie wspinaczkowej. To nie jest czyja\u015b \u0142aska, gdy inny \u0142ojant wpuszcza nas na drog\u0119, kt\u00f3r\u0105 uprzednio zaj\u0105\u0142. Znakomita wi\u0119kszo\u015b\u0107 ska\u0142 i dr\u00f3g wspinaczkowych to dobro publiczne!<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"650\" src=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2-obyczaje-w-skalach.jpg\" alt=\"Dobre obyczaje w ska\u0142ach\" class=\"wp-image-38247\" srcset=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2-obyczaje-w-skalach.jpg 1000w, https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2-obyczaje-w-skalach-300x195.jpg 300w, https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2-obyczaje-w-skalach-768x499.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><figcaption>Znakomita wi\u0119kszo\u015b\u0107 ska\u0142 i dr\u00f3g wspinaczkowych to dobro publiczne! Nauczmy si\u0119 nim dzieli\u0107! (fot. 8academy)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dobre obyczaje w ska\u0142ach \u2013 co ze szpejem pozostawionym na drodze?<\/h2>\n\n\n\n<p>Obok spor\u00f3w o dost\u0119p do drogi, mog\u0105 te\u017c si\u0119 pojawi\u0107 konflikty zwi\u0105zane z powieszonymi na niej <a href=\"https:\/\/8a.pl\/ekspresy-wspinaczkowe\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"ekspresami (opens in a new tab)\">ekspresami<\/a>. Czyli: mo\u017ce i wszyscy mamy takie samo prawo do drogi, ale wisz\u0105 na niej moje ekspresy, a ja sobie nie \u017cycz\u0119, \u017ceby kto\u015b si\u0119 na nich wspina\u0142. W ko\u0144cu ka\u017cdy ma prawo do swobodnego rozporz\u0105dzania w\u0142asnym <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"szpejem (opens in a new tab)\" href=\"https:\/\/8a.pl\/sprzet-wspinaczkowy\" target=\"_blank\">szpejem<\/a>. Tutaj mamy jednak do czynienia z sytuacj\u0105 wyj\u0105tkow\u0105, gdy\u017c chcemy korzysta\u0107 z dobra publicznego (ska\u0142a), kt\u00f3re jest obwieszone dobrem prywatnym (sprz\u0119t innego wspinacza). <\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Jak to wygl\u0105da we wspinaczkowej praktyce?<\/h3>\n\n\n\n<p>Wspinacz, kt\u00f3ry nie chce, by dochodzi\u0142o do takich sytuacji, powinien zdejmowa\u0107 ekspresy z drogi po ka\u017cdej swojej wstawce i tyle! Nie ma tu miejsca na dyskusje. Je\u015bli postanawiasz zawiesi\u0107 na drodze ekspresy, to liczysz si\u0119 z tym, \u017ce inni wspinacze b\u0119d\u0105 si\u0119 wstawia\u0107 w t\u0119 drog\u0119 i w nie wpina\u0107. Jest to obyczaj, kt\u00f3ry obowi\u0105zuje w wi\u0119kszo\u015bci rejon\u00f3w na \u015bwiecie. <\/p>\n\n\n\n<p>Zostawianie swoich ekspres\u00f3w na drodze wspinaczkowej to norma. Bywa to przecie\u017c bardzo cz\u0119st\u0105 praktyk\u0105, podczas pracy nad projektem w stylu RP. Tak naprawd\u0119 jest to sytuacja dla wszystkich bardzo wygodna: dla osoby, kt\u00f3ra je powiesi\u0142a \u2013 bo nie musi ich za ka\u017cdym razem wiesza\u0107 na nowo, a dla tych, kt\u00f3rzy zjawi\u0105 si\u0119 po niej \u2013 poniewa\u017c powieszone ekspresy wr\u0119cz zach\u0119caj\u0105 do wstawek, podczas kt\u00f3rych nie trzeba si\u0119 martwi\u0107 o zdj\u0119cie ich ze \u015bciany.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Kwestia bezpiecze\u0144stwa i stylu<\/h3>\n\n\n\n<p>Przy temacie zostawiania ekspres\u00f3w pojawiaj\u0105 si\u0119 jeszcze w\u0105tpliwo\u015bci dotycz\u0105ce bezpiecze\u0144stwa i stylu. Na szcz\u0119\u015bcie obie mo\u017cemy szybko rozwia\u0107. W pierwszej niejednoznaczno\u015bci chodzi o obaw\u0119, \u017ce pozostawiony przez kogo\u015b sprz\u0119t jest nam nieznany i mo\u017ce by\u0107 niebezpieczny. To \u015bwi\u0119ta prawda! Mog\u0105 to by\u0107 stare egzemplarze z przetartymi karabinkami i ta\u015bmami. W\u00f3wczas nic nie stoi na przeszkodzie, \u017ceby podopina\u0107 swoje w\u0142asne ekspresy.<\/p>\n\n\n\n<p>Zasada bezpiecze\u0144stwa we wspinaczce jest kwesti\u0105 nadrz\u0119dn\u0105, dlatego musimy nieustannie ocenia\u0107 stan naszej asekuracji i podejmowa\u0107 stosowne decyzje. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce problem jako\u015bci sprz\u0119tu zdecydowanie cz\u0119\u015bciej dotyczy dr\u00f3g, na kt\u00f3rych wisz\u0105 ekspresy na sta\u0142e. Cz\u0119sto po kilku latach u\u017cytkowania s\u0105 one w op\u0142akanym stanie i mog\u0105 stanowi\u0107 zagro\u017cenie. Wtedy z nich nie korzystamy, tylko dodajemy w\u0142asne. <\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"650\" src=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/3-obyczaje-w-skalach.jpg\" alt=\"dobre obyczaje w ska\u0142ach\" class=\"wp-image-38267\" srcset=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/3-obyczaje-w-skalach.jpg 1000w, https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/3-obyczaje-w-skalach-300x195.jpg 300w, https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/3-obyczaje-w-skalach-768x499.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><figcaption>Jak podej\u015b\u0107 do kwestii szpeju pozostawionego na drodze? To tak\u017ce jeden ze wspinaczkowych dylemat\u00f3w. (fot. Piotr Deska)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Druga w\u0105tpliwo\u015b\u0107, o kt\u00f3rej wiem z lektury for\u00f3w internetowych, dotyczy tego czy z powieszonymi ekspresami mo\u017cna zrobi\u0107 drog\u0119 w stylu RP, OS lub Flash. Je\u015bli nie, to zostawianie ekspres\u00f3w jest nie\u0142adne, gdy\u017c odbiera innym mo\u017cliwo\u015b\u0107 zrobienia drogi w czystym stylu i zmusza do wspinania si\u0119 w stylu Pink Point (z powieszonymi przelotami). Ot\u00f3\u017c tak naprawd\u0119 nie powinni\u015bmy mie\u0107 tu \u017cadnego dylematu. Na powieszonych ekspresach   mo\u017cna si\u0119 wspina\u0107 w stylu RP, OS i Flash. Pink Point to za\u015b styl, kt\u00f3ry pasuje jedynie do opisu przej\u015bcia drogi tradowej, gdy mi\u0119dzy kolejnymi pr\u00f3bami RP nie usuwa si\u0119 osadzonej wcze\u015bniej asekuracji.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Co robi\u0107, gdy w\u0142a\u015bciciel szpeju si\u0119 &#8220;ulotni\u0142&#8221;?<\/h3>\n\n\n\n<p>Dylematy natury etycznej pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce w sytuacji, gdy kto\u015b zostawia swoj\u0105 w\u0119dk\u0119 lub ekspresy i przez d\u0142u\u017cszy czas z tego nie korzysta. W takiej sytuacji, przed wstawieniem si\u0119 w t\u0119 drog\u0119, mo\u017cna rozejrze\u0107 si\u0119 za w\u0142a\u015bcicielem sprz\u0119tu, \u017ceby z nim ustali\u0107 logistyk\u0119 korzystania z danego kawa\u0142ka ska\u0142y. <\/p>\n\n\n\n<p>Je\u017celi go nie ma, to nie powinni\u015bmy mie\u0107 te\u017c dylematu \u2013 lin\u0119 po prostu \u015bci\u0105gamy i przyst\u0119pujemy do wspinaczki (oczywi\u015bcie mo\u017cemy skorzysta\u0107 z pozostawionych na drodze ekspres\u00f3w). Nie ma obowi\u0105zku chodzenia po ca\u0142ym rejonie i pytania si\u0119 ludzi o to, do kogo nale\u017cy znajduj\u0105ca si\u0119 w stanowisku lina. Nie nale\u017cy jednak traktowa\u0107 zostawienia powieszonej liny jako czynu niegrzecznego. Za to ewentualne pretensje w\u0142a\u015bciciela o to, \u017ce kto\u015b j\u0105 \u015bci\u0105gn\u0105\u0142, b\u0119d\u0105 nieuzasadnione.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dobre obyczaje w ska\u0142ach \u2013 my\u015blmy  o bezpiecze\u0144stwie innych wspinaczy<\/h2>\n\n\n\n<p>Wspomniana ju\u017c zasada dotycz\u0105ca bezpiecze\u0144stwa, przek\u0142ada si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na trosk\u0119 o innych. Bo trzeba wiedzie\u0107, \u017ce im wi\u0119cej ludzi jest na sektorze, tym wi\u0119ksze prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce ze ska\u0142y polec\u0105 jakie\u015b przedmioty. <\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli co\u015b nam spada (<a href=\"https:\/\/8a.pl\/przyrzady-asekuracyjne\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"przyrz\u0105d asekuracyjny (opens in a new tab)\">przyrz\u0105d asekuracyjny<\/a>, ekspres, <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"karabinek (opens in a new tab)\" href=\"https:\/\/8a.pl\/karabinki-wspinaczkowe\" target=\"_blank\">karabinek<\/a>, urwali\u015bmy chwyt) lub leci nam spod nogi kamie\u0144 \u2013 to mamy obowi\u0105zek g\u0142o\u015bno si\u0119 wydrze\u0107. W\u0142a\u015bciwym okrzykiem jest \u201cKAMIE\u0143!!!\u201d, chocia\u017c nawet zwyk\u0142a \u201cUWAGA!!!\u201d wykrzyczana z g\u00f3ry, daje szans\u0119 na przygotowanie si\u0119 tym, kt\u00f3rzy stoj\u0105 na dole. <\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli kto\u015b co\u015b zrzuca ze ska\u0142y bez sygnalizacji, stwarza ogromne zagro\u017cenie dla innych. Obecnie nie ma obowi\u0105zku noszenia <a href=\"https:\/\/8a.pl\/kaski-wspinaczkowe\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"kasku (opens in a new tab)\">kasku<\/a>. Ka\u017cdy wspinacz sam podejmuje decyzj\u0119, czy go za\u0142o\u017cy\u0107, kalkuluj\u0105c wcze\u015bniej ryzyka z tym zwi\u0105zane. Je\u015bli z niego rezygnuje, to musi liczy\u0107 si\u0119 z tym, \u017ce spadaj\u0105cy kamie\u0144 mo\u017ce go trafi\u0107 w g\u0142ow\u0119. <\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"650\" src=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/4-obyczaje-w-skalach.jpg\" alt=\"jak zachowywa\u0107 si\u0119 w ska\u0142ach\" class=\"wp-image-38273\" srcset=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/4-obyczaje-w-skalach.jpg 1000w, https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/4-obyczaje-w-skalach-300x195.jpg 300w, https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/4-obyczaje-w-skalach-768x499.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><figcaption>Dobre obyczaje w ska\u0142ach dotycz\u0105 tak\u017ce kwestii bezpiecze\u0144stwa. (fot. Piotr Deska)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Liczy si\u0119 przyzwoito\u015b\u0107!<\/h2>\n\n\n\n<p>Poza wymienionymi sytuacjami spornymi, w kt\u00f3rych rozstrzygni\u0119cie przynosz\u0105: do\u015bwiadczenie i wiedza przekazana przez starsze pokolenia wspinaczy, tym co powinno wystarczy\u0107 jest wra\u017cliwo\u015b\u0107 odnosz\u0105ca si\u0119 do otoczenia oraz innych ludzi. Przyzwoito\u015b\u0107 ma to do siebie, \u017ce pozwala wybrn\u0105\u0107 z trudnych sytuacji, nawet bez wnikliwej znajomo\u015bci niepisanych zasad etycznych i ich historycznej genezy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dobre obyczaje w ska\u0142ach \u2013 pami\u0119tajmy, \u017ce nie jeste\u015bmy tu sami!<\/h2>\n\n\n\n<p>Zwracajmy uwag\u0119 na to, kto opr\u00f3cz nas jest pod ska\u0142ami. Czasami, gdy przebywamy np. w ma\u0142ej grupie przyjaci\u00f3\u0142, mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107 na wi\u0119cej ni\u017c wtedy gdy obok s\u0105 ludzie nieznajomi (np. rodzice z dzie\u0107mi).<\/p>\n\n\n\n<p>Miejmy tak\u017ce \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce istniej\u0105 sektory obok kt\u00f3rych mieszkaj\u0105 ludzie niekoniecznie chc\u0105cy wys\u0142uchiwa\u0107 wrzaskliwych bluzg\u00f3w. My wspinacze kochamy wolno\u015b\u0107 i ci\u0119\u017cko nam przychodzi zaakceptowanie tego, \u017ce po odpadni\u0119ciu dwa ruchy pod stanem, na \u017cyciowym projekcie, wypada\u0142oby si\u0119 powstrzyma\u0107 od &#8220;rykni\u0119cia ku*w\u0105&#8221; na ca\u0142\u0105 okolic\u0119. <\/p>\n\n\n\n<p>Nam si\u0119 cz\u0119sto wydaje, \u017ce ka\u017cdy nas zrozumie, \u201cprzecie\u017c to by\u0142 ostatni ruch!\u201d Egoistyczne jest jednak my\u015blenie o tym w taki spos\u00f3b. S\u0105 miejsca i chwile, w kt\u00f3rych nie musimy si\u0119 kr\u0119powa\u0107, ale s\u0105 te\u017c takie okoliczno\u015bci, gdy ignorowanie potrzeb otoczenia i ludzi w nim przebywaj\u0105cych b\u0119d\u0105 oznak\u0105 chamstwa. Nie ma znaczenia jak trudny projekt robisz i jak bardzo to jest dla ciebie wa\u017cne. Zastan\u00f3w si\u0119 czy chcia\u0142by\u015b, aby pod twoim oknem lecia\u0142y &#8220;ballady&#8221; z\u0142o\u017cone z samych wulgaryzm\u00f3w. Spr\u00f3buj czasami ugry\u017a\u0107 si\u0119 w j\u0119zyk i wczu\u0107 si\u0119 w sytuacj\u0119 ludzi postronnych. <\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dobre obyczaje w ska\u0142ach \u2013 dbajmy o miejsce, gdzie si\u0119 wspinamy<\/h2>\n\n\n\n<p>Szacunek dla otoczenia i przestrzeni wspinaczkowej objawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w uszanowaniu zasad obowi\u0105zuj\u0105cych na danym terytorium. Je\u015bli odwiedzamy nowe miejsce, starajmy si\u0119 dowiedzie\u0107, jakie obowi\u0105zuj\u0105 w nim umowy dotycz\u0105ce przebywania w ska\u0142ach lub parkowania samochodu. Informacje takie zazwyczaj podane s\u0105 w przewodnikach, warto te\u017c sprawdzi\u0107 w internecie aktualne dane.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"650\" src=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/5-obyczaje-w-skalach.jpg\" alt=\"zwyczaje wspinaczkowe\" class=\"wp-image-38270\" srcset=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/5-obyczaje-w-skalach.jpg 1000w, https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/5-obyczaje-w-skalach-300x195.jpg 300w, https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/5-obyczaje-w-skalach-768x499.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><figcaption>Dobre obyczaje w ska\u0142ach to tak\u017ce kwestia szacunku do miejsca, gdzie mo\u017cemy realizowa\u0107 swoj\u0105 pasj\u0119. (fot. Piotr Deska)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>I jeszcze kwestia, kt\u00f3ra powinna by\u0107 oczywista dla nas wszystkich (zar\u00f3wno tych, kt\u00f3rzy zaczynaj\u0105 si\u0119 wspina\u0107, jak i dla starych wyg) \u2013 nie zostawiajmy po sobie \u015bmieci. Nawet, gdy przed zej\u015bciem z sektora mamy w zwyczaju zabiera\u0107 swoje odpadki, pozbierajmy r\u00f3wnie\u017c to, co zostawili inni. Chocia\u017c troch\u0119. Je\u015bli wprowadzimy taki standard i reszta zacznie bra\u0107 z nas przyk\u0142ad, mo\u017cemy by\u0107 pewni, \u017ce nie zamkn\u0105\u0142 nam ska\u0142 ze wzgl\u0119du na niszczenie \u015brodowiska. \u017be przyjemniej b\u0119dzie usi\u0105\u015b\u0107 na trawie, gdzie nie b\u0119dzie opakowa\u0144 po batonach i \u017ce nasze dzieci te\u017c jeszcze b\u0119d\u0105 mog\u0142y korzysta\u0107 z okolicznej przyrody.<\/p>\n\n\n\n<p>Coraz wi\u0119cej os\u00f3b uprawia wspinaczk\u0119 i je\u017adzi w ska\u0142y, dlatego sw\u00f3j artyku\u0142 chcia\u0142bym zako\u0144czy\u0107 apelem. <strong>Dawajmy dobry przyk\u0142ad i piel\u0119gnujmy wysokie standardy zachowa\u0144, kt\u00f3re zawsze charakteryzowa\u0142y nasze \u015brodowisko.<\/strong> Bycie wspinaczem nie polega tylko na odbywaniu trening\u00f3w i wyczynie. Bycie wspinaczem to przede wszystkim kierowanie swej wra\u017cliwo\u015bci na ten kawa\u0142ek \u015bwiata, kt\u00f3ry tak umi\u0142owali\u015bmy i z kt\u00f3rego z przyjemno\u015bci\u0105 korzystamy.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wszyscy mamy nadziej\u0119, \u017ce niebawem pandemia zacznie si\u0119 cofa\u0107 i za jaki\u015b czas, ju\u017c bez \u017cadnych ogranicze\u0144, b\u0119dziemy mogli je\u017adzi\u0107 w ska\u0142y. Zw\u0142aszcza, \u017ce lockdown przy pi\u0119knej wiosennej pogodzie, sta\u0142 si\u0119 niezwykle trudny do wytrzymania.<\/p>\n","protected":false},"author":55,"featured_media":38242,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[26104,26069,26088],"class_list":["post-38232","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wspinaczka","tag-caloroczne","tag-poradnik","tag-wspinaczka_skalkowa"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v23.4 (Yoast SEO v25.5) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Dobre obyczaje w ska\u0142ach \u2013 o czym warto pami\u0119ta\u0107? | 8academy<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jak si\u0119 odnale\u017c\u0107 ju\u017c po pandemii, gdy &quot;wyg\u0142odniali&quot; wspinacze t\u0142umnie rusz\u0105 w ska\u0142y? Warto stsosowa\u0107 si\u0119 do zasad okre\u015blaj\u0105cytch dobre obyczaje w ska\u0142ach.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/dobre-obyczaje-w-skalach\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dobre obyczaje w ska\u0142ach \u2013 o czym warto pami\u0119ta\u0107? | 8academy\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jak si\u0119 odnale\u017c\u0107 ju\u017c po pandemii, gdy &quot;wyg\u0142odniali&quot; wspinacze t\u0142umnie rusz\u0105 w ska\u0142y? Warto stsosowa\u0107 si\u0119 do zasad okre\u015blaj\u0105cytch dobre obyczaje w ska\u0142ach.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/dobre-obyczaje-w-skalach\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/pl-pl.facebook.com\/sklep8apl\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-04-30T17:09:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-04-08T13:49:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/8ACADEMY_FB_-11.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"628\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Stanis\u0142aw Kieniewicz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Dobre obyczaje w ska\u0142ach\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Stanis\u0142aw Kieniewicz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minut\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dobre obyczaje w ska\u0142ach \u2013 o czym warto pami\u0119ta\u0107? | 8academy","description":"Jak si\u0119 odnale\u017c\u0107 ju\u017c po pandemii, gdy \"wyg\u0142odniali\" wspinacze t\u0142umnie rusz\u0105 w ska\u0142y? Warto stsosowa\u0107 si\u0119 do zasad okre\u015blaj\u0105cytch dobre obyczaje w ska\u0142ach.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/dobre-obyczaje-w-skalach\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Dobre obyczaje w ska\u0142ach \u2013 o czym warto pami\u0119ta\u0107? | 8academy","og_description":"Jak si\u0119 odnale\u017c\u0107 ju\u017c po pandemii, gdy \"wyg\u0142odniali\" wspinacze t\u0142umnie rusz\u0105 w ska\u0142y? Warto stsosowa\u0107 si\u0119 do zasad okre\u015blaj\u0105cytch dobre obyczaje w ska\u0142ach.","og_url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/dobre-obyczaje-w-skalach\/","og_site_name":"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych","article_publisher":"https:\/\/pl-pl.facebook.com\/sklep8apl\/","article_published_time":"2020-04-30T17:09:59+00:00","article_modified_time":"2024-04-08T13:49:05+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":628,"url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/8ACADEMY_FB_-11.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Stanis\u0142aw Kieniewicz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Dobre obyczaje w ska\u0142ach","twitter_misc":{"Napisane przez":"Stanis\u0142aw Kieniewicz","Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/dobre-obyczaje-w-skalach\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/dobre-obyczaje-w-skalach\/"},"author":{"name":"Stanis\u0142aw Kieniewicz","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/person\/8392cf16637d5ed5c72df4b73f5c534d"},"headline":"Dobre obyczaje w ska\u0142ach","datePublished":"2020-04-30T17:09:59+00:00","dateModified":"2024-04-08T13:49:05+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/dobre-obyczaje-w-skalach\/"},"wordCount":1951,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/dobre-obyczaje-w-skalach\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/0-cover-obyczaje-w-skalach.jpg","keywords":["Ca\u0142oroczne","Poradnik","Wspinaczka ska\u0142kowa"],"articleSection":["Wspinaczka"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/8a.pl\/8academy\/dobre-obyczaje-w-skalach\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/dobre-obyczaje-w-skalach\/","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/dobre-obyczaje-w-skalach\/","name":"Dobre obyczaje w ska\u0142ach \u2013 o czym warto pami\u0119ta\u0107? | 8academy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/dobre-obyczaje-w-skalach\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/dobre-obyczaje-w-skalach\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/0-cover-obyczaje-w-skalach.jpg","datePublished":"2020-04-30T17:09:59+00:00","dateModified":"2024-04-08T13:49:05+00:00","description":"Jak si\u0119 odnale\u017c\u0107 ju\u017c po pandemii, gdy \"wyg\u0142odniali\" wspinacze t\u0142umnie rusz\u0105 w ska\u0142y? Warto stsosowa\u0107 si\u0119 do zasad okre\u015blaj\u0105cytch dobre obyczaje w ska\u0142ach.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/dobre-obyczaje-w-skalach\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/8a.pl\/8academy\/dobre-obyczaje-w-skalach\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/dobre-obyczaje-w-skalach\/#primaryimage","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/0-cover-obyczaje-w-skalach.jpg","contentUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/0-cover-obyczaje-w-skalach.jpg","width":1100,"height":715},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/dobre-obyczaje-w-skalach\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Dobre obyczaje w ska\u0142ach"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#website","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/","name":"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych","description":"8academy to portal g\u00f3rski o wspinaczce, trekkingu i skiturach. Znajdziesz tu porady, testy sprz\u0119tu i opisy najlepszych rejon\u00f3w. Inspirujemy zdobywc\u00f3w!","publisher":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#organization","name":"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/logo.png","contentUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/logo.png","width":438,"height":315,"caption":"8academy.pl - portal g\u00f3rski i wspinaczkowy dla aktywnych"},"image":{"@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pl-pl.facebook.com\/sklep8apl\/","https:\/\/www.instagram.com\/8apl\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/person\/8392cf16637d5ed5c72df4b73f5c534d","name":"Stanis\u0142aw Kieniewicz","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Staszek-Kieniewicz-avatar-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Staszek-Kieniewicz-avatar-150x150.jpg","caption":"Stanis\u0142aw Kieniewicz"},"url":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/author\/stanislaw-kieniewicz\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38232","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/55"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38232"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38232\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68288,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38232\/revisions\/68288"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38232"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}