{"id":370,"date":"2015-12-01T22:28:45","date_gmt":"2015-12-01T21:28:45","guid":{"rendered":"http:\/\/8a.pl\/8academy\/?p=370"},"modified":"2024-05-20T00:18:31","modified_gmt":"2024-05-19T22:18:31","slug":"czekany-turystyczne-i-wspinaczkowe-krotki-przewodnik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/czekany-turystyczne-i-wspinaczkowe-krotki-przewodnik\/","title":{"rendered":"Czekany turystyczne i czekany wspinaczkowe \u2013 kr\u00f3tki przewodnik"},"content":{"rendered":"\n

Czekany stanowi\u0105 nieodzowny element ekwipunku turysty zimowego, a tak\u017ce tego wybieraj\u0105cego si\u0119 w g\u00f3ry lodowcowe. Ich posiadanie jest konieczne przy wspinaczce lodowej i mikstowej. Jednak\u017ce te dwie dziedziny aktywno\u015bci zimowej \u2013 turystyka<\/a> oraz wspinaczka<\/a> to cz\u0119sto zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne rodzaje wykorzystania czekana… Jak zatem wybra\u0107 czekan, tak aby sprosta\u0142 Twoim wymaganiom i jednocze\u015bnie, \u017ceby nie przep\u0142aci\u0107 za produkt, kt\u00f3rego charakterystyki nie wykorzystasz? W niniejszym artykule postaramy si\u0119 przybli\u017cy\u0107 nieco temat czekan\u00f3w \u2013 ich rodzaj\u00f3w i przeznaczenia. Opiszemy te\u017c najwa\u017cniejsze cechy, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0105 dob\u00f3r odpowiedniego modelu. “Na warsztat” we\u017amiemy czekany turystyczne<\/a> i czekany wspinaczkowe.<\/span><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"czekany
Czekan to towarzysz wielu g\u00f3rskich aktywno\u015bci, kt\u00f3re odbywaj\u0105 si\u0119 w zimowej scenerii. (fot. 8academy)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Czekany \u2013 budowa<\/b><\/h2>\n\n\n\n

Wszystkie czekany sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 praktycznie z tych samych element\u00f3w: g\u0142owicy i styliska. Wymieni\u0107 mo\u017cna tak\u017ce grot, ale w niekt\u00f3rych modelach \u2013 g\u0142\u00f3wnie ultralekkich, przeznaczonych do skituringu<\/a> \u2013 rezygnuje si\u0119 z tej cz\u0119\u015bci. Funkcj\u0119 grota przejmuje w\u00f3wczas specjalnie \u015bci\u0119ty koniec styliska.

Na czym wi\u0119c polega r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy czekanami w g\u00f3ry, a czekanami do wspinaczki? Dotyczy ona: u\u017cytych materia\u0142\u00f3w, profilowania (tak g\u0142owicy jak i styliska) oraz technologii.<\/span><\/p>\n\n\n\n

1. Stylisko<\/h3>\n\n\n\n

Materia\u0142<\/h4>\n\n\n\n

O ile jeszcze kilka lat temu na rynku dost\u0119pne by\u0142y, czekany z drewnianym styliskiem (do niedawna model taki posiada\u0142a jeszcze w swojej ofercie np. firma Grivel<\/a>), o tyle teraz praktycznie zaprzestano produkcji takowych. Obecnie praktycznie wszyscy producenci czekan\u00f3w turystycznych (w tym tak\u017ce wersji skiturowych) oferuj\u0105 styliska wykonane z aluminium. <\/p>\n\n\n\n

W czekanach u\u017cywanych do wspinaczki lodowej<\/a> i mikstowej od pewnego czasu stosuje si\u0119 tak\u017ce w\u0142\u00f3kna w\u0119glowe, g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na ich wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 mechaniczn\u0105, nisk\u0105 wag\u0119 i odporno\u015b\u0107 na dzia\u0142anie temperatury. Tu przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 czekan Black Diamond Cobra<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n

\"czekany
Czekan Climbing Technology Agile<\/strong> z ca\u0142kowicie prostym styliskiem. (fot. 8a.pl)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Kszta\u0142t<\/h4>\n\n\n\n

Najwi\u0119ksze r\u00f3\u017cnice w styliskach czekan\u00f3w g\u00f3rskich i wspinaczkowych dotycz\u0105 ich kszta\u0142tu. W czekanach turystycznych ca\u0142kowicie proste styliska stosuje si\u0119 w najl\u017cejszych modelach, z przeznaczeniem do skituringu czy na lodowce (np. model Climbing Technology Agile<\/a>). <\/span><\/p>\n\n\n\n

Najpopularniejsze i najbardziej uniwersalne czekany turystyczne coraz cz\u0119\u015bciej maj\u0105 stylisko, cho\u0107 nieznacznie wygi\u0119te w g\u00f3rnej partii (tak jest np. w modelach Climbing Technology Alpin Tour<\/a> czy Climbing Technology Hound G). Dlaczego? Ta lekka zmiana kszta\u0142tu pozytywnie wp\u0142ywa zar\u00f3wno na komfort pracy na najbardziej stromych podej\u015bciach (z regu\u0142y pokonywanych frontalnie, gdy trzymamy czekan tu\u017c pod g\u0142owic\u0105),  jak i podczas przemierzania bardziej p\u0142askich odcink\u00f3w czy na trawersach, gdzie przez 90% czasu wbijamy czekan, trzymaj\u0105c go za g\u0142owic\u0119. Profil taki mo\u017ce te\u017c okaza\u0107 si\u0119 pewnym bonusem w razie konieczno\u015bci hamowania.<\/span><\/p>\n\n\n\n

\"czekan
Czekan Climbing Technology Alpin Tour <\/strong>z lekko wygi\u0119tym styliskiem. (fot. 8a.pl)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Styliska czekan\u00f3w u\u017cywanych podczas wspinaczki posiadaj\u0105 ju\u017c du\u017co agresywniejsze wygi\u0119cie. Powodem jest to, \u017ce czekany te trzymane s\u0105 z regu\u0142y za r\u0119koje\u015b\u0107 umieszczon\u0105 na dole. Cz\u0119sto stosuje si\u0119 tu tak\u017ce specjalne, profilowane uchwyty (przyk\u0142ady: Petzl Nomic<\/a>, Petzl Ergonomic<\/a> czy Black Diamond Viper<\/a>). Pozwala to na bardziej ergonomiczne i pewne u\u0142o\u017cenie d\u0142oni podczas wspinaczki.<\/span><\/p>\n\n\n\n

Specjalizacja w ka\u017cdej z dziedzin aktywno\u015bci zimowych, kt\u00f3re wymagaj\u0105 u\u017cycia czekana, sprawia, \u017ce modele \u015bci\u015ble dedykowane jednej z nich, z regu\u0142y nie sprawdz\u0105 si\u0119 w drugiej. Na przyk\u0142ad czekan Petzl Ergo<\/strong> zupe\u0142nie nie b\u0119dzie si\u0119 nadawa\u0142 do zastosowa\u0144 turystycznych. Patrz\u0105c w drug\u0105 stron\u0119 \u2013 z czekanem turystycznym Climbing Technology Alpin Tour<\/strong> praktycznie niemo\u017cliwe b\u0119dzie wspinanie si\u0119, nawet w umiarkowanie trudnym terenie mikstowym.<\/span><\/p>\n\n\n\n

Czekany modu\u0142owe<\/h4>\n\n\n\n

Niekt\u00f3rzy producenci posiadaj\u0105 w swojej ofercie czekany \u201emodu\u0142owe\u201d, kt\u00f3re przez dodanie lub odj\u0119cie kt\u00f3rego\u015b z akcesori\u00f3w mo\u017cna przystosowa\u0107 do wyj\u015b\u0107 turystycznych lub do wspinania. Przyk\u0142adem takiego czekana jest Petzl Quark<\/a>. Nie b\u0119dzie to jednak ani specjalistyczny czekan wspinaczkowy, ani turystyczny. Trzeba mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce producenci modeli “2 w 1” nie s\u0105 w stanie unikn\u0105\u0107 pewnego rodzaju kompromis\u00f3w. Podczas wspinania z tego typu dziab\u0105 d\u0142o\u0144 nie b\u0119dzie u\u0142o\u017cona tak optymalnie, jak w wersjach typowo wspinaczkowych, natomiast podczas uprawiania turystyki mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119, \u017ce grot nie penetruje tak dobrze zmro\u017conego \u015bniegu jak grot w czekanach dedykowanych takiej aktywno\u015bci. Dla os\u00f3b wy\u017cszych taki sprz\u0119t mo\u017ce te\u017c by\u0107 zwyczajnie za kr\u00f3tki.

W kontek\u015bcie u\u017cytkowania czekan\u00f3w istotne znaczenie ma te\u017c wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 styliska (ale o tym przeczytasz ju\u017c w cz\u0119\u015bci po\u015bwi\u0119conej klasyfikacji).<\/span><\/p>\n\n\n\n

2. G\u0142owica<\/h3>\n\n\n\n

Materia\u0142<\/h4>\n\n\n\n

Do produkcji g\u0142owicy czekana stosuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie wysokiej jako\u015bci stal, ale spotyka si\u0119 tak\u017ce g\u0142owice wykonane ze stopu aluminium. Ten drugi materia\u0142 stosowany jest w modelach turystycznych, ultralekkich (np. Climbing Technology Agile<\/strong>), kt\u00f3re wykorzystywane s\u0105 g\u0142\u00f3wnie podczas skituringu. Jest to mo\u017cliwe, poniewa\u017c czekan taki u\u017cywany jest z regu\u0142y w g\u0142\u0119bokim \u015bniegu i g\u0142owica nie jest nara\u017cona na uderzenia w twardy l\u00f3d lub ska\u0142\u0119 ukryt\u0105 pod jego cienka warstw\u0105.<\/span><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"Climbing<\/a>
G\u0142owice czekana: samo ostrze, z \u0142opatk\u0105, z m\u0142otkiem (fot. Climbing Technology)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Je\u017celi u\u017cytkownikowi zale\u017cy na wytrzyma\u0142o\u015bci \u2013 nawet kosztem wy\u017cszej wagi \u2013 wtedy wybierze model z g\u0142owic\u0105 stalow\u0105 (dylemat ten wyst\u0119puje praktycznie wy\u0142\u0105cznie w przypadku czekan\u00f3w turystycznych, w przypadku czekan\u00f3w lodowych czy do drytoolingu stosuje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie g\u0142owice stalowe). <\/span><\/p>\n\n\n\n

Konstrukcja<\/h4>\n\n\n\n

Jednak nawet w obr\u0119bie czekan\u00f3w ze stalowymi g\u0142owicami wyst\u0119puj\u0105 do\u015b\u0107 powa\u017cne r\u00f3\u017cnice. Najwa\u017cniejsze dotycz\u0105 kszta\u0142tu ostrza i tego, czy g\u0142owica zako\u0144czona jest \u0142opatk\u0105 (wszystkie modele turystyczne), m\u0142otkiem (cz\u0119\u015b\u0107 czekan\u00f3w wspinaczkowych) czy ostrze wyst\u0119puje samo (takie rozwi\u0105zanie przydaje si\u0119 w drytoolingu i podczas wspinania w lodzie lub mik\u015bcie \u2013 w przypadku wcze\u015bniejszego za\u0142o\u017cenia punkt\u00f3w asekuracyjnych, np. w trakcie pokonywania ekstremalnie trudnych dr\u00f3g i przy okazji zawod\u00f3w).<\/span><\/p>\n\n\n\n

Czekany z \u0142opatk\u0105<\/h4>\n\n\n\n

\u0141opatk\u0119 stosuje si\u0119 w czekanach turystycznych z dw\u00f3ch powod\u00f3w:<\/span><\/p>\n\n\n\n