![\"ekoturystyka\"](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2-ekoturystyka.jpg\")
Ekoturystyka \u2013 jakie s\u0105 jej korzenie?<\/h2>\n\n\n\n
Okazuje si\u0119, \u017ce ekoturystyka nie jest wymys\u0142em ostatnich miesi\u0119cy, ani nawet lat. Je\u015bli chcieliby\u015bmy dotrze\u0107 do jej korzeni, musimy cofn\u0105\u0107 si\u0119 do czas\u00f3w, gdy wzros\u0142a dost\u0119pno\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w transportu, dzi\u0119ki czemu ludzie na masow\u0105 skal\u0119 zacz\u0119li odwiedza\u0107 ciekawe zak\u0105tki globu. Na negatywne skutki boomu turystycznego po raz pierwszy zacz\u0119to zwraca\u0107 uwag\u0119 w latach 50. XX wieku. Pojawi\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas g\u0142osy, nawo\u0142uj\u0105ce do ograniczenia aktywno\u015bci turystycznej w Alpach oraz kurortach \u015br\u00f3dziemnomorskich. Takie apele wtedy jeszcze nie trafi\u0142y na zbyt podatny grunt.<\/p>\n\n\n\n
Temat powr\u00f3ci\u0142 w latach 70. XX wieku, za spraw\u0105… zbuntowanej m\u0142odzie\u017cy. Pacyfistyczne i proekologiczne nurty, rozwijaj\u0105ce si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w krajach Ameryki P\u00f3\u0142nocnej, pozwoli\u0142y mu wyp\u0142yn\u0105\u0107 na szersze wody. To czas, gdy zacz\u0119to szuka\u0107 alternatywnych kierunk\u00f3w turystycznych, opozycyjnych do tego co masowe.<\/p>\n\n\n\n
Powa\u017cna dyskusja w gronie mi\u0119dzynarodowych autorytet\u00f3w naukowych rozgorza\u0142a jednak dopiero w kolejnej dekadzie. Wtedy to na uniwersytetach, zacz\u0119to “wykuwa\u0107” podstawy teoretyczne. Ekoturystyka dojrzewa\u0142a te\u017c przez nast\u0119pne lata, by z kierunku zupe\u0142nie niszowego sta\u0107 si\u0119 jedn\u0105 z idei wpisuj\u0105cych si\u0119 w aktualne trendy.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n Nie spos\u00f3b dzi\u015b wskaza\u0107 jednego ojca tego\u017c nurtu. Warto, natomiast, wymieni\u0107 postacie, kt\u00f3re bez w\u0105tpienia wywar\u0142y wp\u0142yw na jego rozw\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n Do grona pionier\u00f3w tej dyscypliny zalicza si\u0119 Nicolasa Hetzera. Ten meksyka\u0144ski ekolog ju\u017c w roku 1965 sformu\u0142owa\u0142 zasady, kt\u00f3re mia\u0142y wyznaczy\u0107 granic\u0119 ekoturystyki. Jego zdaniem taka aktywno\u015b\u0107 winna si\u0119 charakteryzowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d postaci, kt\u00f3re wiele wnios\u0142y w rozw\u00f3j raczkuj\u0105cej jeszcze dziedziny, cz\u0119sto wymieniany jest H\u00e9ctor Ceballos-Lascurain. Temu meksyka\u0144skiemu architektowi, mocno zaanga\u017cowanemu w kwestie ekologii, niekt\u00f3rzy przypisuj\u0105 sformu\u0142owanie pierwszej definicji ekoturystyki. Ceballos-Lascurain uzna\u0142, i\u017c jest to rodzaj podr\u00f3\u017cowania, z kt\u00f3rym do czynienia mamy wtedy, gdy za cel obieramy naturalne i nieska\u017cone rejony, a obiektami naszego zainteresowania s\u0105: pi\u0119kne krajobrazy, dzikie ro\u015bliny oraz zwierz\u0119ta, a tak\u017ce wszelkie przejawy lokalnej kultury.<\/p>\n\n\n\n Tw\u00f3rcy p\u00f3\u017aniejszych definicji udowodnili, i\u017c o ekoturystyce mo\u017cna rozpisywa\u0107 si\u0119 na r\u00f3\u017cne sposoby. Niekiedy mocniej akcentowano kwestie ochrony przyrody, innym razem obowi\u0105zki wobec spo\u0142eczno\u015bci lokalnych. Wydaje si\u0119, i\u017c w tym przypadku wsp\u00f3lnymi mianownikami by\u0142y (i nadal s\u0105): troska o odwiedzane przez nas miejsca oraz szacunek dla ich mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n A wracaj\u0105c do dysput naukowych, niech podsumowaniem tej cz\u0119\u015bci b\u0119dzie minimalistyczna definicja zaproponowana przez organizacj\u0119 WWF<\/a>. Ekologom wyst\u0119puj\u0105cym pod tym w\u0142a\u015bnie szyldem, dosy\u0107 szerok\u0105 ide\u0119 uda\u0142o si\u0119 sprowadzi\u0107 do jednego zdania. Ekoturystyka to \u2013 po prostu \u2013 odpowiedzialna podr\u00f3\u017c, kt\u00f3ra ma przyczyni\u0107 si\u0119 do ochrony obszar\u00f3w przyrodniczych oraz pom\u00f3c w uzyskaniu dobrobytu spo\u0142eczno\u015bci lokalnej.<\/p>\n\n\n\n Jak te wszystkie rozwa\u017cania przenie\u015b\u0107 na grunt podr\u00f3\u017cniczej praktyki? “Ekoturysta<\/strong>” to osoba, kt\u00f3ra ka\u017cd\u0105 wyprawow\u0105 decyzj\u0119 dok\u0142adnie przemy\u015bli. Do tego potrafi spojrze\u0107 na swoje dzia\u0142ania przez pryzmat tego, co jest dobre dla \u015brodowiska i lokalnych spo\u0142eczno\u015bci. Ka\u017cdy kto ma zamiar zamkn\u0105\u0107 swoje turystyczne wyjazdy w ramach wyznaczonych przez definicje tego\u017c nurtu, winien zwraca\u0107 uwag\u0119 na kilka kluczowych kwestii.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Chocia\u017c niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce liczy si\u0119 droga, a cel ma znaczenie drugorz\u0119dne, “ekotury\u015bci” powinni zwraca\u0107 uwag\u0119 na to, gdzie si\u0119 wybieraj\u0105. Przed wyruszeniem w tras\u0119 niezb\u0119dny jest dok\u0142adny research. Zwolennicy tego nurtu nie chc\u0105 uczestniczy\u0107 w \u201czadeptywaniu\u201d g\u00f3rskich pasm, kt\u00f3re s\u0105 dzi\u015b najbardziej oblegane przez mi\u0142o\u015bnik\u00f3w trekkingu. Odrzucaj\u0105 te\u017c propozycje wycieczek krajoznawczych, do miejsc przepe\u0142nionych turystami. Im mniej znana i bardziej spokojna okolica, tym lepiej. Wycieczka w w\u0105skim gronie znajomych, zawsze w ich hierarchii b\u0119dzie ponad sp\u0119dami organizowanymi przez biuro podr\u00f3\u017cy.<\/p>\n\n\n\n [<\/em>Planowaniu wycieczek w g\u00f3ry<\/em><\/a>, po\u015bwi\u0119cili\u015bmy jeden ze wcze\u015bniejszych artyku\u0142\u00f3w]<\/em><\/p>\n\n\n\n Zwolennicy ekologii przyk\u0142adaj\u0105 du\u017c\u0105 wag\u0119 do tego, czym podr\u00f3\u017cuj\u0105 i \u2013 je\u015bli tylko jest to mo\u017cliwe \u2013 wybieraj\u0105 transport emituj\u0105cy jak najmniej spalin. Doskonale, gdy problemy transportowo-logistyczne rozwi\u0105zuje zakup odpowiedniego roweru, sakw, namiotu<\/a>, maty<\/a> i \u015bpiwora<\/a>. Podr\u00f3\u017cnik-cyklista to przyk\u0142ad “modelowy” \u2013 nieemituj\u0105cy spalin, wi\u0119c chwalony przez ekolog\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n [O \u015bpiworach dla fan\u00f3w turystyki rowerowej<\/a> oraz namiotach dla \u201csakwiarzy\u201d<\/a> pisali\u015bmy ju\u017c wcze\u015bniej na \u0142amach 8academy]<\/em><\/p>\n\n\n\n Chocia\u017c historia zna spektakularne wyczyny rowerowych turyst\u00f3w, nie oszukujmy si\u0119, \u017ce w ten spos\u00f3b dotrzemy w ka\u017cdy atrakcyjny zak\u0105tek globu. Je\u015bli ciekawo\u015b\u0107 \u015bwiata pcha nas w rejony b\u0119d\u0105ce poza zasi\u0119giem pojazdu nap\u0119dzanego si\u0142\u0105 w\u0142asnych mi\u0119\u015bni, trzeba skorzysta\u0107 z transportu bazuj\u0105cego na pracy silnika. Wyb\u00f3r komunikacji zbiorczej, statku lub podr\u00f3\u017c autostopem to rozwi\u0105zania, na kt\u00f3re zadeklarowani ekolodzy te\u017c spojrz\u0105 przychylnym okiem.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Transport lotniczy postrzegany ju\u017c jest gorzej, chocia\u017c zdarza si\u0119, \u017ce to jedyne rozs\u0105dne rozwi\u0105zanie. W\u0142asny samoch\u00f3d to wygoda i niezale\u017cno\u015b\u0107, ale zagorzali mi\u0142o\u015bnicy przyrody chyba woleliby, gdyby zosta\u0142 w gara\u017cu. Je\u015bli ju\u017c si\u0119 na niego zdecydujemy (bo powiedzmy, \u017ce nie ma alternatywy w postaci po\u0142\u0105cze\u0144 autobusowych), to \u017ceby by\u0107 w zgodzie z ekologicznymi nurtami, powinni\u015bmy unika\u0107 przewo\u017cenia \u201cpowietrza\u201d. Zoptymalizujmy wi\u0119c kurs, zabieraj\u0105c znajomych czy nawet wspomnianych autostopowicz\u00f3w. Pami\u0119tajmy te\u017c, \u017ce wszystko jest dla ludzi. Nie popadajmy w skrajno\u015bci, a podczas dokonywania wyboru zachowujmy zasad\u0119 z\u0142otego \u015brodka.<\/p>\n\n\n\n Gdy my\u015blimy o odwiedzaniu miejsc o unikalnych warto\u015bciach przyrodniczych, zr\u00f3bmy wszystko by tego typu walory mogli podziwia\u0107 kolejni “ekotury\u015bci”. Korzystajmy z natury w taki spos\u00f3b, by ta nie ponios\u0142a przez to uszczerbku.<\/p>\n\n\n\n Poznajmy lokalne przepisy dotycz\u0105ce ochrony przyrody i stosujmy si\u0119 do zapisanych tam ogranicze\u0144. Ekoturystyka<\/strong> ma na celu umo\u017cliwienie nam kontaktu z dzik\u0119 przyrod\u0105. Podziwianie zwierz\u0105t w ich naturalnym \u015brodowisku powinno jednak przebiega\u0107 bezkolizyjnie. Pami\u0119tajmy, \u017ce g\u0119sty las, bezkresna \u0142\u0105ka czy malownicze pasmo g\u00f3rskie to ich dom. My jeste\u015bmy tylko go\u015b\u0107mi. Je\u017celi kto\u015b ustanowi\u0142 zakaz wst\u0119pu, nie zrobi\u0142 tego nam na z\u0142o\u015b\u0107. Taki przepis zwykle s\u0142u\u017cy ochronie fauny (np. w okresach l\u0119gowych) lub temu, by\u015bmy nie zadeptali flory.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n By by\u0107 w zgodzie z zasadami ekoturystyki, nale\u017cy do\u0142o\u017cy\u0107 stara\u0144, aby miejsce, kt\u00f3re odwiedzamy pozostawi\u0107 w takim stanie, w jakim je zastali\u015bmy. Je\u017celi na trasie nie ma koszy na \u015bmieci, obowi\u0105zkiem ka\u017cdego turysty (nie tylko tego, reprezentuj\u0105cego nurt “eko”), jest zabranie z powrotem wszelkich odpadk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Niby to truizm, o kt\u00f3rym nie powinno si\u0119 nikomu specjalnie przypomina\u0107, tymczasem, gdy spojrzymy na \u015bmieci szpec\u0105ce g\u00f3ry oraz lasy, okazuje si\u0119, i\u017c wci\u0105\u017c wiele os\u00f3b nie ma wpojonej tak podstawowej zasady. To pokazuje sens takich akcji, jak kampania spo\u0142eczna “Nie \u015bmie\u0107 go\u015bciu”<\/a>, zorganizowana przez sklep 8a.pl<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Szacunek do \u015brodowiska powinien przejawia\u0107 si\u0119 te\u017c w innych dzia\u0142aniach. Je\u015bli na wypraw\u0119 zabierzemy butelk\u0119 wielorazowego u\u017cytku<\/a> (albo kubek termiczny<\/a> lub termos<\/a>), b\u0119dziemy mogli zrezygnowa\u0107 z kupowania napoj\u00f3w w nieekologicznych opakowaniach. Warto mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce wyrzucenie butelki PET do kosza nie rozwi\u0105zuje do ko\u0144ca problemu. Rozk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 przez setki lat plastik, zostanie w regionie, kt\u00f3ry odwiedzili\u015bmy, staj\u0105c si\u0119 niezbyt chlubn\u0105 pami\u0105tk\u0105 po naszej wizycie.<\/p>\n\n\n\n [Polecamy <\/em>artyku\u0142 Piotra Czmocha po\u015bwi\u0119cony butelkom wielorazowym<\/em><\/a>]<\/em><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Czasami zakup wody w sklepie uwarunkowany jest tym, \u017ce wolimy gasi\u0107 pragnienie czym\u015b, co zosta\u0142o przebadane i dopuszczone do obrotu. Osobom, kt\u00f3re nie maj\u0105 przekonania co do jako\u015bci wody pochodz\u0105cej z nieznanych sobie akwen\u00f3w, warto podpowiedzie\u0107 skuteczne rozwi\u0105zanie, czyli pokaza\u0107 turystyczne filtry do wody<\/a>. S\u0105 one w stanie zatrzyma\u0107 niemal wszystkie zanieczyszczenia, dzi\u0119ki czemu bez obaw mo\u017cemy zrezygnowa\u0107 z wody z marketu.<\/p>\n\n\n\n [W jednym ze wcze\u015bniejszych artyku\u0142\u00f3w <\/em>przygl\u0105dali\u015bmy si\u0119 turystycznym filtrom do wody<\/em><\/a>]<\/em><\/p>\n\n\n\n Na wyjazdach organizowanych w my\u015bl zasad ekoturystyki, nie powinno by\u0107 miejsca na inne zb\u0119dne dodatki, takie jak: s\u0142omki czy plastikowe kubki jednorazowego u\u017cytku.<\/p>\n\n\n\n Czasami powinni\u015bmy zwraca\u0107 uwag\u0119 na szczeg\u00f3\u0142y, opisane na opakowaniach niezbyt du\u017cym drukiem. Je\u015bli przygotowujemy si\u0119 do biwaku organizowanego gdzie\u015b na \u0142onie natury i zale\u017cy nam na zminimalizowaniu wp\u0142ywu na \u015brodowisko, dobrze jest spakowa\u0107 do kosmetyczki<\/a> \u015brodki higieny, bazuj\u0105ce na substancjach biodegradowalnych. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Szacunek do przyrody wymaga od nas r\u00f3wnie\u017c zadbania o sprawy zupe\u0142nie przyziemne. Je\u015bli czeka nas d\u0142u\u017csza w\u0119dr\u00f3wka przez dziewicze tereny, dobrze jest mie\u0107 w plecaku turystyczn\u0105 saperk\u0119 (tak\u0105, jak sprawdzony model Gerber Gorge Folding Shovel<\/a>). Wspomniany sprz\u0119t b\u0119dzie nieoceniony, gdy zostaniemy zmuszeni za\u0142atwia\u0107 potrzeby fizjologiczne “pod chmurk\u0105” i trzeba b\u0119dzie po sobie posprz\u0105ta\u0107. <\/p>\n\n\n\n Tw\u00f3rcy nurtu ekoturystyki w swoich publikacjach zwykli po\u015bwi\u0119ca\u0107 sporo miejsca kontaktom z mieszka\u0144cami odwiedzanych region\u00f3w. Tu zalecenia s\u0105 jasne. Zawsze wypada zachowywa\u0107 si\u0119 etycznie i pilnowa\u0107 tego, \u017ceby jakim\u015b nieprzemy\u015blanym gestem nie obrazi\u0107 naszych gospodarzy.<\/p>\n\n\n\n Przed wyjazdem do obcego kraju obowi\u0105zkiem ka\u017cdego “ekoturysty” powinno by\u0107 poznanie zwyczaj\u00f3w w takim stopniu, aby unikn\u0105\u0107 typowych “pu\u0142apek”, czyhaj\u0105cych na osoby z innego kr\u0119gu kulturowego. Warto dowiedzie\u0107 si\u0119 jakie zachowania s\u0105 \u017ale postrzegane, bo tylko wtedy mo\u017cemy si\u0119 ich wystrzega\u0107. Miejmy te\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce wiedza zdobyta przed wyjazdem, b\u0119dzie bardzo pobie\u017cna. Nie oceniajmy zwyczaj\u00f3w i tradycji, kt\u00f3rych mo\u017cemy do ko\u0144ca nie rozumie\u0107. Karygodna jest jakakolwiek z form wywy\u017cszania si\u0119.<\/p>\n\n\n\n W niekt\u00f3rych spo\u0142eczno\u015bciach go\u015bcinno\u015b\u0107 przybiera zaskakuj\u0105ce formy. Bywa, i\u017c zwyk\u0142e wst\u0105pienie “na herbatk\u0119” (lub inny lokalny specja\u0142), zamienia si\u0119 w prawdziw\u0105 uczt\u0119. Pami\u0119tajmy jednak, i\u017c w biedniejszych regionach cz\u0119sto odbywa si\u0119 to w my\u015bl zasady “zastaw si\u0119, a postaw si\u0119!”. Dlatego starajmy si\u0119 nie nadu\u017cywa\u0107 go\u015bcinno\u015bci. Za dobre przyj\u0119cie czy nawet podwiezienie na szlak, spr\u00f3bujmy si\u0119 odwdzi\u0119czy\u0107 tak, aby gospodarz lub szofer nie byli stratni.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n W dobrym tonie jest wspieranie lokalnych us\u0142ug i handlu. Pami\u0105tka od miejscowego artysty przypomni nam niezapomniane chwile, ale te\u017c b\u0119dzie wsparciem dla autora obrazu, rze\u017aby lub oryginalnej ozdoby. Zakupy zrobione na bazarze, oznaczaj\u0105 nie tylko to, \u017ce zjemy co\u015b \u015bwie\u017cego. To tak\u017ce zastrzyk got\u00f3wki dla tutejszych rolnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Czy to wszystkie podpowiedzi, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 przyda\u0107 “ekoturystom”? Zdecydowanie nie! Wielu podr\u00f3\u017cnik\u00f3w ma swoje w\u0142asne zasady, zgodnie z kt\u00f3rymi organizuje wyjazdy. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 Krzysztof Story<\/a>, kt\u00f3ry na naszych \u0142amach opublikowa\u0142 “Dekalog odpowiedzialnego turysty”<\/a>. Warto skorzysta\u0107 r\u00f3wnie\u017c z do\u015bwiadcze\u0144 takich os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n![\"Ma\u0142o](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/3-ekoturystyka.jpg\")
Ekoturystyka \u2013 definicje<\/h2>\n\n\n\n
\n
Ekoturystyka \u2013 jak podr\u00f3\u017cowa\u0107 odpowiedzialnie?<\/h2>\n\n\n\n
![\"planowanie](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/4-ekoturystyka.jpg\")
1. Wyb\u00f3r celu podr\u00f3\u017cy<\/h3>\n\n\n\n
2. Wyb\u00f3r \u015brodka transportu<\/h3>\n\n\n\n
![\"ekoturystyka\"](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/1-ekoturystyka.jpg\")
3. Poszanowanie przyrody<\/h3>\n\n\n\n
– Lokalne przepisy<\/h4>\n\n\n\n
![\"ekoturystyka\"](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/7-ekoturystyka.jpg\")
– Kwestia \u015bmieci<\/h4>\n\n\n\n
– Ograniczenie ilo\u015bci plastiku<\/h4>\n\n\n\n
![\"ekoturystyka\"](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/12-ekoturystyka.jpg\")
– Kosmetyki biodegradowalne<\/h4>\n\n\n\n
![\"ekoturystyka\"](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/13-ekoturystyka.jpg\")
– Saperka<\/h4>\n\n\n\n
4. Kontakt z mieszka\u0144cami<\/h3>\n\n\n\n
![\"podr\u00f3\u017cowanie](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/14-ekoturystyka.jpg\")
Czy ekoturystyka ma przysz\u0142o\u015b\u0107?<\/h2>\n\n\n\n
![\"ekoturystyka\"](\"https:\/\/8a.pl\/8academy\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/10-ekoturystyka.jpg\")