{"id":16217,"date":"2017-12-20T18:11:31","date_gmt":"2017-12-20T17:11:31","guid":{"rendered":"http:\/\/8a.pl\/8academy\/?p=16217"},"modified":"2024-05-19T23:25:21","modified_gmt":"2024-05-19T21:25:21","slug":"kuchenki-na-paliwo-gazowe-vs-plynne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/kuchenki-na-paliwo-gazowe-vs-plynne\/","title":{"rendered":"Kuchenki na paliwo gazowe vs p\u0142ynne – zalety, ograniczenia, zastosowanie"},"content":{"rendered":"

A zatem pytanie: \u201egaz czy benzyna?\u201d powinno brzmie\u0107 raczej: \u201ekiedy gaz, a kiedy benzyna?\u201d<\/strong>. W tym artykule wymieniam czynniki, kt\u00f3re warto wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, odpowiadaj\u0105c na to pytanie.<\/span><\/p>\n

Wygoda w transporcie i obs\u0142udze<\/b><\/h2>\n

Jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych u\u017cywam niemal wy\u0142\u0105cznie kuchenek gazowych, jest ich lekko\u015b\u0107 i wygoda w obs\u0142udze. Zazwyczaj s\u0105 to niewielkie urz\u0105dzenia, jak moja Kovea Supalite Titanium<\/a><\/span>, mieszcz\u0105ce si\u0119 w zag\u0142\u0119bieniu d\u0142oni. Mo\u017cna schowa\u0107 je w bocznej kieszonce plecaka. S\u0105 w zasadzie bezobs\u0142ugowe, wystarczy nakr\u0119ci\u0107 je na kartusz z gazem<\/strong> i jednym ruchem wyregulowa\u0107 p\u0142omie\u0144. Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce gaz w butlach jest paliwem pozbawionym sta\u0142ych zanieczyszcze\u0144, taka kuchenka turystyczna<\/strong> nie wymaga czyszczenia przez lata. M\u00f3j pierwszy model, kt\u00f3rego u\u017cywa\u0142em przez 8 lat, po roz\u0142o\u017ceniu mia\u0142 g\u0142owic\u0119 czyst\u0105 jak nowa.<\/span><\/p>\n

\"Kuchenka

Kuchenka gazowa Kovea Supalite Titanium to urz\u0105dzenie lekkie, mieszcz\u0105ce si\u0119 w zag\u0142\u0119bieniu d\u0142oni (fot. 8a.pl)<\/p><\/div>\n

Kuchenki turystyczne<\/strong><\/a> na paliwa p\u0142ynne s\u0105 ju\u017c wi\u0119kszymi urz\u0105dzeniami. Posiadaj\u0105 one, opr\u00f3cz zasadniczego palnika, tak\u017ce osobn\u0105 pompk\u0119 i butl\u0119 na paliwo. Taki zestaw wa\u017cy wi\u0119cej. Jeden z najl\u017cejszych, Primus Express Spider<\/a><\/span>, w zestawie z pompk\u0105 i butl\u0105 wa\u017cy ok. 430 g. Ekspedycyjny model XGK firmy MSR<\/a><\/span>\u00a0to 530 g. Opr\u00f3cz tego wymagaj\u0105 te\u017c wi\u0119cej zabieg\u00f3w: p\u0142ynne paliwa znacznie cz\u0119\u015bciej zawieraj\u0105 zanieczyszczenia, a wi\u0119c elementy twojej kuchenki b\u0119d\u0105 co pewien czas wymaga\u0142y konserwacji. W regionach, gdzie jako\u015b\u0107 paliwa jest z\u0142a, konieczne mo\u017ce by\u0107 przetkanie zabrudzonej g\u0142owicy jeszcze w trakcie wyprawy. W przypadku czystej benzyny jedno czyszczenie na rok powinno w zupe\u0142no\u015bci wystarczy\u0107. Bez obaw: rozbieranie kuchenki to nie projektowanie rakiet kosmicznych. Wykr\u0119cenie g\u0142owicy jest prost\u0105 spraw\u0105 i zajmuje zazwyczaj 2 minuty.<\/span><\/p>\n

\"Jak\u0105

Jedne z l\u017cejszych modeli w\u015br\u00f3d kuchenek na paliwa p\u0142ynne: MSR XGK EX oraz Primus Express Spider (fot. 8a.pl)<\/p><\/div>\n

Niebagatelnym czynnikiem jest wygoda w transporcie. Kartusze z gazem<\/strong><\/a> s\u0105 z zasady superbezpieczne i po wrzuceniu do plecaka mo\u017cemy o nich zazwyczaj zapomnie\u0107. Jedyne czego nie lubi\u0105, to bardzo wysoka temperatura. Butelki z paliwem p\u0142ynnym wymagaj\u0105 wi\u0119cej uwagi, dok\u0142adnego zakr\u0119cania i trzymania w dodatkowej torbie, kt\u00f3ra powstrzyma zapach benzyny przed rozchodzeniem si\u0119 w baga\u017cu.<\/span><\/p>\n

Dost\u0119pno\u015b\u0107 paliwa<\/b><\/h2>\n

Wa\u017cny czynnik, cz\u0119sto decyduj\u0105cy o wyborze kuchenki to dost\u0119pno\u015b\u0107 paliwa.\u00a0<\/span>Kartusze z gazem s\u0105 dost\u0119pne w wielu miejscach na \u015bwiecie. Ka\u017cde wi\u0119ksze miasto Europy lub Ameryki P\u00f3\u0142nocnej ma sklep turystyczny, a w nim wyb\u00f3r gazu. Tak\u017ce w dalszych regionach, maj\u0105cych popularne trasy trekingowe, popyt rodzi poda\u017c w postaci sklep\u00f3w (czasem sklepik\u00f3w) outdoorowych. W wielu miejscach \u015bwiata pr\u00f3\u017cno jednak szuka\u0107 butli z gazem i tam jedynym wyj\u015bciem pozostaje benzyna.<\/span><\/p>\n

Wybierasz si\u0119 w Beskidy, Alpy, Pireneje, na Islandi\u0119, Korsyk\u0119, Ba\u0142kany, do Skandynawii, Gruzji, w g\u00f3ry USA i Kanady? W ka\u017cdym z tych region\u00f3w bez problemu znajdziesz gaz. A mo\u017ce nieco dalej? Izrael, Maroko, RPA, Iran, Indie, Nepal, Pakistan, Chiny, Australia, Argentyna, Chile \u2013 wsz\u0119dzie tam znajdziesz gaz przynajmniej w du\u017cych miastach, czasem tak\u017ce w miasteczkach na szlakach trekingowych. Nawet w sytuacji, gdy linie lotnicze zakazuj\u0105 przewo\u017cenia kartuszy w samolocie, bez problemu kupisz je na miejscu, po wyl\u0105dowaniu. Bardziej odleg\u0142e rejony \u2013 c\u00f3\u017c, tu zaczyna si\u0119 problem. W Azji Centralnej kartusze znajdziesz jedynie w najwi\u0119kszych miastach. Je\u015bli planujesz podr\u00f3\u017c z dala od miast i utartych szlak\u00f3w, kuchenka na paliwa p\u0142ynne<\/strong> jest lepszym rozwi\u0105zaniem. W przeciwie\u0144stwie do gazowej zatankujesz j\u0105 na ka\u017cdej stacji benzynowej. Je\u015bli w dodatku zdecydujesz si\u0119 na kuchenk\u0119 wielopaliwow\u0105 (tak\u0105 jak np. Kovea Booster+1<\/span>\u00a0lub WhisperLite International<\/a><\/span>), kt\u00f3re pracuj\u0105 tak\u017ce na nafcie i parafinie, twoja mobilno\u015b\u0107 staje si\u0119 ograniczona w\u0142a\u015bciwie tylko ci\u0119\u017carem paliwa w plecaku czy sakwie rowerowej.<\/span><\/p>\n

\"Jak\u0105

MSR WhisperLite International V2 Combo to niezawodny i trwa\u0142y palnik z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 dzia\u0142ania na r\u00f3\u017cnych paliwach \u00a0(fot. MSR)<\/p><\/div>\n

D\u0142ugo\u015b\u0107 wyprawy<\/b><\/h2>\n

Podczas d\u0142ugiej podr\u00f3\u017cy pewn\u0105 rol\u0119 mo\u017ce te\u017c gra\u0107 waga samego paliwa. Je\u015bli jeste\u015b na dwumiesi\u0119cznej wyprawie, zapas gazu dla ciebie i twoich towarzyszy mo\u017ce by\u0107 znaczny. Mo\u017ce si\u0119 wtedy okaza\u0107, \u017ce dla jednej, ma\u0142ej kuchenki, d\u017awigacie 3-5 kartuszy. W tych samych warunkach, je\u015bli tylko spotykasz po drodze stacj\u0119 benzynowe, wystarczy jedna butelka z paliwem, kt\u00f3re w dodatku jest ta\u0144sze. W d\u0142ugiej drodze dodatkowa waga kuchenki benzynowej zwraca si\u0119, wi\u0119c gdy nie musisz d\u017awiga\u0107 du\u017cych ilo\u015bci paliwa naraz.<\/span><\/p>\n

Z drugiej strony, lekki i ma\u0142y kartusz<\/strong> jest idealny, gdy przemieszczasz si\u0119 z niedu\u017cym baga\u017cem, nie gotujesz bardzo du\u017co (1-2 razy dziennie) i co pewien czas mo\u017cesz kupi\u0107 kolejny kartusz. W\u0119druj\u0105c po Karpatach, Alpach, Himalajach czy szlakach USA jeste\u015b w takiej w\u0142a\u015bnie sytuacji. Dost\u0119pno\u015b\u0107 gazu pozwala w\u00f3wczas zaoszcz\u0119dzi\u0107 na niesionej wadze.<\/span><\/p>\n

Temperatura<\/b><\/h2>\n

Warunki pogodowe, w jakich gotujesz, bardzo mocno wp\u0142ywaj\u0105 na to,\u00a0jak\u0105 kuchenk\u0119 wybra\u0107<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Co do zasady modele na paliwa p\u0142ynne dzia\u0142aj\u0105 lepiej w niskich temperaturach. Z tego powodu b\u0119d\u0105 pierwszym wyborem na wyprawach polarnych czy wysokog\u00f3rskich. Je\u015bli planujesz podr\u00f3\u017c po zimowej Kanadzie lub zimow\u0105 przygod\u0119 w g\u00f3rach, a temperatury mog\u0105 spa\u015b\u0107 znacznie poni\u017cej -10 \u00b0C, prawdopodobnie zaczniesz rozwa\u017ca\u0107 zabranie kuchenki benzynowej<\/strong>. Mr\u00f3z znacznie obni\u017ca ci\u015bnienie w kartuszach, powoduj\u0105c bardzo leniwe wyp\u0142ywanie gazu podczas gotowania. W temperaturach si\u0119gaj\u0105cych do -20\u00b0C, a nawet -30\u00b0C modele gazowe bywa\u0142y w zasadzie bezu\u017cyteczne.<\/span><\/p>\n

\"Wydajna

Jetboil Minimo to idealne po\u0142\u0105czenie w\u0142a\u015bciwych rozmiar\u00f3w, niskiej wagi i wydajno\u015bci (fot. 8a.pl)<\/p><\/div>\n

Aktualnie coraz wi\u0119cej kuchenek gazowych przystosowanych jest do dzia\u0142ania tak\u017ce na mrozie. Najcz\u0119\u015bciej posiadaj\u0105 one regulator p\u0142omienia, kt\u00f3ry podaje wi\u0119cej paliwa przy niskich temperaturach. Takie rozwi\u0105zanie stosowane jest np. w kuchence MSR Reactor l<\/span>ub Jetboil MiniMo<\/a><\/span>. W przypadku tej drugiej producent podaje co prawda, \u017ce urz\u0105dzenie dzia\u0142a bez zarzutu do -6\u00b0C, ale <\/span>Polak potrafi! <\/span><\/i>\u2013 osobi\u015bcie gotowa\u0142em na niej przy o -25 \u00b0C. Sz\u0142o opornie, ale da\u0142em rad\u0119. Innym patentem s\u0105 kuchenki gazowe, umo\u017cliwiaj\u0105ce zasilanie tak\u017ce p\u0142ynnym gazem, dzi\u0119ki odwr\u00f3ceniu kartusza do g\u00f3ry nogami, np. MSR Whisperlite Universal Combo<\/a><\/span>\u00a0lub Jetboil Joule.<\/span><\/p>\n

W wielu przypadkach nawet na mrozie jeste\u015bmy w stanie \u201ewycisn\u0105\u0107\u201d z kartusza gaz, stosuj\u0105c r\u00f3\u017cne zabiegi: podgrzewanie d\u0142o\u0144mi czy wymienne u\u017cywanie dw\u00f3ch kartuszy, z kt\u00f3rych jeden trzymamy pod kurtk\u0105. B\u0119dzie to jednak zawsze d\u0142u\u017csze ni\u017c gotowanie na benzynie.<\/span><\/p>\n

\"Wydajna

Ciekawym rozwi\u0105zaniem s\u0105 kuchenki gazowe, umo\u017cliwiaj\u0105ce zasilanie tak\u017ce p\u0142ynnym gazem, dzi\u0119ki odwr\u00f3ceniu kartusza do g\u00f3ry nogami, po umieszczeniu go na specjalnym stojaku (fot. 8a.pl)<\/p><\/div>\n

W niskich temperaturach paliwa p\u0142ynne otwieraj\u0105 jednak zupe\u0142nie nowe mo\u017cliwo\u015bci. Tam, gdzie ci\u015bnienie gazu w kartuszach spada do minimum, do butelki z paliwem pod\u0142\u0105czamy pompk\u0119<\/strong>, wykonujemy 20-30 ruch\u00f3w, by wprowadzi\u0107 do uk\u0142adu odpowiednie ci\u015bnienie, odkr\u0119camy zaw\u00f3r i po chwili kuchenka dzia\u0142a. Charakterystyczn\u0105 cech\u0105 tych urz\u0105dze\u0144 jest g\u0142o\u015bniejsza praca i wspomniana konieczno\u015b\u0107 czyszczenia.<\/span><\/p>\n

Kt\u00f3r\u0105 \u201ebenzyn\u00f3wk\u0119\u201d wybra\u0107? Tu tak\u017ce mamy wyb\u00f3r. Je\u015bli wybierasz si\u0119 w d\u0142ug\u0105 podr\u00f3\u017c i nie chcesz d\u017awiga\u0107 du\u017co, MSR Whisperlite lub Primus Spider Express b\u0119d\u0105 dobrym wyborem. Na powa\u017cnej wyprawie, gdzie priorytetem jest pewno\u015b\u0107 dzia\u0142ania, godna polecenia b\u0119dzie np. XGK Expedition. Produkowana od 20 lat i sprawdzona na tysi\u0105cach wypraw jest \u015bwietna, gdy potrzebujesz szybko wytopi\u0107 ze \u015bniegu i zagotowa\u0107 wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 wody. Jest nieco g\u0142o\u015bniejsza ni\u017c wspomniane poprzedniczki, ale nie zawiedzie w \u017cadnych warunkach. Przy okazji dzia\u0142a na kilku rodzajach paliwa.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli nie wiesz, jakie paliwo znajdziesz po drodze i potrzebujesz modelu maksymalnie wszechstronnego, Primus Omnifuel<\/a><\/span>\u00a0zasilisz benzyn\u0105 ekstrakcyjn\u0105 i bezo\u0142owiow\u0105, naft\u0105, olejem nap\u0119dowym, paliwem lotniczym, parafin\u0105 \u2013 a po odkr\u0119ceniu butelki na paliwo, tak\u017ce gazem.<\/span><\/p>\n

\"kuchenka

Primus OmniFuel II mo\u017ce by\u0107 zasilany praktycznie ka\u017cdym paliwem \u2013 gazem, benzyn\u0105, rop\u0105, parafin\u0105, naft\u0105, a nawet paliwem lotniczym (fot. Primus)<\/p><\/div>\n

Koszty<\/b><\/h2>\n

Kuchenki turystyczne gazowe<\/strong> s\u0105 zawsze ta\u0144sze od benzynowych, ze wzgl\u0119du na ma\u0142e rozmiary i prostsz\u0105 konstrukcj\u0119. Z drugiej strony koszt kartuszy z gazem jest wy\u017cszy ni\u017c benzyny lub nafty. R\u00f3\u017cnica ta jest nawet kilkukrotna. Wy\u017csza cena kuchenki turystyczne wielopaliwowej<\/strong> mo\u017ce wi\u0119c zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 szybko, gdy u\u017cywasz jej intensywnie. Osobi\u015bcie wol\u0119 zap\u0142aci\u0107 nieco wi\u0119cej za gaz, kt\u00f3ry jest wygodniejszy w obs\u0142udze. Podczas wielomiesi\u0119cznej podr\u00f3\u017cy sk\u0142oni\u0142bym si\u0119 jednak ku benzynie.<\/span><\/p>\n

Kuchenki na paliwo gazowe czy kuchenki benzynowe?<\/b><\/h2>\n

Wyb\u00f3r nie jest jednoznaczny i zale\u017cy od Twojej aktywno\u015bci. Jak\u0105 decyzj\u0119 podj\u0105\u0107? W skr\u00f3cie podsumowa\u0142bym to tak:<\/span><\/p>\n

Je\u015bli w\u0119drujesz:<\/p>\n

    \n
  • przy dodatnich lub nieznacznie ujemnych temperaturach (powy\u017cej -10\u00b0C),<\/span><\/li>\n
  • w terenach, gdzie napotykasz cywilizacj\u0119,<\/span><\/li>\n
  • w regionach trekingowych,<\/span><\/li>\n
  • na lekko,<\/span><\/li>\n
  • ze sprz\u0119tem, od kt\u00f3rego oczekujesz \u0142atwo\u015bci w obs\u0142udze,
    <\/span>wybierz gaz.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

    Je\u015bli w\u0119drujesz:<\/span><\/p>\n

      \n
    • zim\u0105, przy silnych mrozach,<\/span><\/li>\n
    • z dala od cywilizacji, bez mo\u017cliwo\u015bci kupna kartuszy,<\/span><\/li>\n
    • na d\u0142ugich trasach,<\/span><\/li>\n
    • oczekuj\u0105c wszechstronnego sprz\u0119tu,
      <\/span>wybierz kuchenk\u0119 wielopaliwow\u0105.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n
      \"Jak\u0105

      Wyb\u00f3r w\u0142a\u015bciwej kuchenki to odpowied\u017a na pytania kiedy i gdzie b\u0119dziemy j\u0105 u\u017cytkowa\u0107 (fot. Jetboil)<\/p><\/div>\n

      Na koniec drobna uwaga:<\/strong> zabieraj\u0105c w podr\u00f3\u017c now\u0105 kuchenk\u0119 turystyczn\u0105<\/strong>, zw\u0142aszcza benzynow\u0105, sprawd\u017a j\u0105 w domu i upewnij si\u0119, \u017ce znasz zasady jej konserwacji. Widywa\u0142em bezradnych turyst\u00f3w, niemog\u0105cych poradzi\u0107 sobie z nieznanym urz\u0105dzeniem tylko dlatego, \u017ce nie poznali go przed wyjazdem.<\/span><\/p>\n\n\n

      Kuchenka turystyczna na gaz czy paliwo p\u0142ynne? Sprawd\u017a nasz wideo poradnik:<\/strong><\/p>\n