{"id":15078,"date":"2017-11-15T09:08:47","date_gmt":"2017-11-15T08:08:47","guid":{"rendered":"http:\/\/8a.pl\/8academy\/?p=15078"},"modified":"2024-05-19T23:33:52","modified_gmt":"2024-05-19T21:33:52","slug":"schroniska-w-alpach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/schroniska-w-alpach\/","title":{"rendered":"Schroniska w Alpach"},"content":{"rendered":"

Je\u015bli wierzy\u0107 statystykom, w ca\u0142ych Alpach znajduje si\u0119 2500 schronisk. Pierwsze z nich powstawa\u0142y jeszcze na prze\u0142omie XIX i XX stulecia, jako miejsca noclegowe dla alpinist\u00f3w, wspinaj\u0105cych si\u0119 na najwy\u017csze szczyty. W tamtych czasach by\u0142y to raczej ma\u0142o wygodne, po sparta\u0144sku urz\u0105dzone schronienia, oferuj\u0105ce miejsce do snu \u2013 i w zasadzie niewiele wi\u0119cej. Z biegiem lat sytuacja si\u0119 zmieni\u0142a. Obecnie, wed\u0142ug moich obserwacji, znacznie cz\u0119stszymi go\u015b\u0107mi s\u0105 w nich tury\u015bci. I to nie tylko wyczynowi, przemierzaj\u0105cy d\u0142ugie trasy (jak francusko-szwajcarska Haute Route<\/strong>, o kt\u00f3rej przeczytacie <\/span>tutaj<\/span><\/a>), ale tak\u017ce mi\u0142o\u015bnicy weekendowych wypad\u00f3w w g\u00f3ry wysokie i ca\u0142e rodziny. Pod ich wp\u0142ywem schroniska w Alpach zmieni\u0142y si\u0119, si\u0142\u0105 rzeczy, przybieraj\u0105c form\u0119 znan\u0105 z polskich g\u00f3r: opr\u00f3cz miejsca do spania oferuj\u0105 te\u017c posi\u0142ki (od niewielkich przek\u0105sek do pe\u0142nego wy\u017cywienia \u201e<\/span>pension\u201d)<\/span><\/i>, \u0142azienki z ciep\u0142\u0105 (nieraz) wod\u0105 lub miejsca do odpoczynku i spotka\u0144, w jakie popo\u0142udniami zamieniaj\u0105 si\u0119 tarasy i jadalnie.<\/span><\/p>\n

\"Schroniska

M\u00f6dlinger H\u00fctte w masywie Gesause, \u015brodkowa Austria (fot. \u0141ukasz Supergan)<\/p><\/div>\n

Standard miejsca zale\u017cy cz\u0119sto od jego lokalizacji: te po\u0142o\u017cone w dolinach, nieraz w pobli\u017cu parking\u00f3w i dr\u00f3g dojazdowych, przedzierzgn\u0119\u0142y si\u0119 si\u0142\u0105 rzeczy w hotele. Wci\u0105\u017c jednak, w wysokich partiach g\u00f3r, znajdziemy wiele schron\u00f3w otoczonych kilometrami pustki, do kt\u00f3rych prowadz\u0105 jedynie strome \u015bcie\u017cki, a zaopatrzenie dowozi helikopter. Przyk\u0142adem takich miejsc s\u0105 cho\u0107by schrony Tete Rouse i Refuge du Gouter w masywie Mont Blanc lub – najwy\u017csze w ca\u0142ych Alpach – w\u0142oskie Margherita w masywie Monte Rosa.<\/span><\/p>\n

Schronisko zamkni\u0119te na zim\u0119? Jest rozwi\u0105zanie<\/h2>\n

Ka\u017cde ze schronisk posiada zaplecze kuchenno-noclegowe oraz obs\u0142ug\u0119, mieszkaj\u0105c\u0105 w nim ca\u0142y sezon. Co to znaczy \u201esezon\u201d? Ot\u00f3\u017c, w przeciwie\u0144stwie do swoich beskidzkich i tatrza\u0144skich odpowiednik\u00f3w, zima jest w Alpach okresem, kiedy miejsca te s\u0105 zamykane. Schroniska alpejskie, po\u0142o\u017cone na du\u017cych wysoko\u015bciach, a wi\u0119c trudno dost\u0119pne i nara\u017cone na kaprysy pogody, mia\u0142yby bardzo ma\u0142o klient\u00f3w w okresie pa\u017adziernik \u2013 kwiecie\u0144, za\u015b koszty utrzymania i ogrzania takiego miejsca by\u0142yby du\u017ce. To powoduje, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 takich przybytk\u00f3w otwiera si\u0119 w czerwcu, zamyka za\u015b \u2013 uwaga! \u2013 ju\u017c 15 wrze\u015bnia. Czasem daty te s\u0105 inne: nieliczne otwieraj\u0105 si\u0119 ju\u017c w marcu\/kwietniu, ale tylko te po\u0142o\u017cone w dolinach i mog\u0105ce liczy\u0107 na turyst\u00f3w i narciarzy przez okr\u0105g\u0142y rok, pozostaj\u0105 otwarte bez przerwy (radz\u0119 dok\u0142adnie sprawdza\u0107 to przed zimowymi wypadami).<\/span><\/p>\n

Pod koniec mojego przej\u015bcia Alp<\/a> prowadzi\u0142o to do sytuacji, w kt\u00f3rej niemal wszystkie miejsca, jakie mija\u0142em w g\u00f3rach, by\u0142y zamkni\u0119te do wiosny lub otwierane jedynie w weekendy. Czasem, w miejscu, gdzie zaczyna\u0142o si\u0119 podej\u015bcie z doliny, na pocz\u0105tku \u015bcie\u017cki wita\u0142 turyst\u00f3w wyra\u017any komunikat: <\/span>\u201eUwaga, nieczynne!\u201d<\/span><\/i>.<\/span><\/p>\n

\"Schroniska

Nocleg na werandzie schroniska podczas ataku zimy (fot. \u0141ukasz Supergan)<\/p><\/div>\n

Zamkni\u0119te schronisko nie oznacza jednak braku noclegu. Bardzo wiele z nich, z my\u015bl\u0105 o zimowych alpinistach i skialpinistach, pozostawia otwarte <\/span>zimowe schrony<\/b> \u2013 zazwyczaj niewielkie pomieszczenia, b\u0119d\u0105ce przybud\u00f3wkami do zasadniczych zabudowa\u0144. Warunki w nich s\u0105 kompletnie podstawowe: poza miejscami do spania i kilkoma kocami nie mo\u017cna tam liczy\u0107 na nic. Czasem znajdzie si\u0119 tam st\u00f3\u0142 i piec, z tego ostatniego warto jednak korzysta\u0107 w sytuacji awaryjnej. Jest to opcja dla samowystarczalnych, gdy\u017c tylko tacy mog\u0105 pokusi\u0107 si\u0119 o zimowe wej\u015bcia. Jak wygl\u0105da takie zimowy schron, mo\u017cesz zobaczy\u0107 np. tu<\/a>.<\/span><\/p>\n

Podczas w\u0119dr\u00f3wki przez Austri\u0119 kilka razy trafi\u0142em do takich schronisk. Tylko raz mog\u0142em skorzysta\u0107 z pustej sieni, kt\u00f3r\u0105 gospodarze ma\u0142ej chaty zostawili otwart\u0105. Zazwyczaj by\u0142y one zamkni\u0119te na g\u0142ucho, k\u0142ad\u0142em si\u0119 w\u00f3wczas na werandzie. <\/span><\/p>\n

Luksus vs kameralno\u015b\u0107<\/h2>\n

Spora cz\u0119\u015b\u0107 alpejskich schronisk to ju\u017c obiekty spe\u0142niaj\u0105ce wszystkie potrzeby \u2013 a raczej zachcianki \u2013 turysty. Znajdziemy w nich pokoje wieloosobowe i mniejsze, dw\u00f3jki lub czw\u00f3rki. Panele s\u0142oneczne zapewniaj\u0105 o\u015bwietlenie tak\u017ce po zmroku. Niekt\u00f3re posiadaj\u0105 te\u017c generatory, daj\u0105ce gwarancj\u0119 ogrzewania i ciep\u0142ej wody pod prysznicem. A w jadalni, w miejsce drewnianych sto\u0142\u00f3w i \u0142aw, pojawiaj\u0105 si\u0119 eleganckie nakrycia i kilkustronicowe menu przynoszone przez kelnera. Takim miejscem \u2013 ku mojemu zaskoczeniu \u2013 by\u0142o na przyk\u0142ad Rifugio Elena, po\u0142o\u017cone w odleg\u0142ym ko\u0144cu doliny Courmayer. Droga dojazdowa, prowadz\u0105ca pod budynek, u\u0142atwia dost\u0119p i si\u0142\u0105 rzeczy winduje ruch turystyczny.<\/span><\/p>\n

To jednak raczej wyj\u0105tki od regu\u0142y. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 alpejskich schronisk to wci\u0105\u017c kameralne miejsca, gdzie trafiaj\u0105 pasjonaci. Tu cisza nocna zapada jeszcze przed 22, a ju\u017c od 4 lub 5 rano pierwsi w\u0119drowcy czy wspinacze wymykaj\u0105 si\u0119 na \u015bcie\u017cki.<\/span><\/p>\n

\"Gdzie

Elegancki hotel w dolinie – Szwajcaria (fot. \u0141ukasz Supergan)<\/p><\/div>\n

Do najwy\u017cszej (lub najni\u017cszej, zale\u017cy od punktu widzenia) klasy nale\u017c\u0105 odleg\u0142e i s\u0142abo dost\u0119pne schrony, cz\u0119sto budowane z my\u015bl\u0105 o osobach id\u0105cych na jeden, konkretny szczyt. Stoj\u0105ce cz\u0119sto nad lodowcami i zaopatrywane wy\u0142\u0105cznie przez \u201e\u015bmig\u0142o\u201d. Oferuj\u0105 tylko podstawowe warunki. Cz\u0119sto b\u0119dzie to sala jadalna na parterze, gdzie zjemy wsp\u00f3lny posi\u0142ek, podawany wszystkim o tej samej godzinie, oraz zbiorowa sala do spania. Przyk\u0142adem takiego miejsca jest np. szwajcarska chata Domh\u00fctte, z kt\u00f3rej zaczyna si\u0119 droga normalna na lodowiec Festi i wierzcho\u0142ek Dom (4545 m).<\/span><\/p>\n

Pierwszy raz w alpejskim schronie, czyli na co mog\u0119 liczy\u0107<\/h2>\n

Kiedy znajdziesz si\u0119, po raz pierwszy, w schronisku wysokog\u00f3rskim, zauwa\u017cysz wiele podobie\u0144stw do naszych ma\u0142ych, karpackich b\u0105d\u017a sudeckich, obiekt\u00f3w. Pewne szczeg\u00f3\u0142y zdradz\u0105 jednak, \u017ce jeste\u015b z dala od Polski. Poni\u017cszy opis oraz podane zasady nie obowi\u0105zuj\u0105 w ka\u017cdym obiekcie w Alpach, ale s\u0105 do\u015b\u0107 powszechne. <\/span><\/p>\n

Zaraz na wej\u015bciu, w korytarzu, dostrzec mo\u017cesz p\u00f3\u0142ki zastawione butami przyby\u0142ych. Aby utrzyma\u0107 czysto\u015b\u0107 wiele obiekt\u00f3w wymaga noszenia kapci. Nie jeste\u015b przygotowany? \u017baden problem \u2013 opr\u00f3cz pozostawionego w korytarzu obuwia znajdziesz tam wszechstronne i wygodne pantofle lub nie\u015bmiertelne \u201ecrocs’y\u201d. Opr\u00f3cz p\u00f3\u0142ek na buty, obok wej\u015bcia dostrze\u017cesz tak\u017ce stojak na kijki trekingowe, kt\u00f3re zostawia si\u0119 tu na czas pobytu.<\/span><\/p>\n

Za korytarzem trafisz do jadalni, cz\u0119sto po\u0142\u0105czonej z barem, kt\u00f3ry pe\u0142ni funkcj\u0119 recepcji. Tu zasady panuj\u0105 podobne do polskich: po przywitaniu meldujesz si\u0119 i p\u0142acisz. (Tu uwaga: nie wszystkie schroniska przyjmuj\u0105 p\u0142atno\u015bci kartami, zapas got\u00f3wki mo\u017ce by\u0107 niezb\u0119dny.) Obs\u0142uga zada w\u00f3wczas pytanie: jaki wariant wybierasz? Je\u015bli znajdziesz si\u0119 w Austrii lub Szwajcarii, mo\u017ce ono brzmie\u0107: \u201e<\/span>\u00dcbernachtung oder Halbpension?<\/span><\/i>\u201d czyli \u201e<\/span>nocleg czy wy\u017cywienie?<\/span><\/i>\u201d. To pierwsze oznacza samo zakwaterowanie. W cenie drugiego znajdzie si\u0119 posi\u0142ek wieczorny oraz \u015bniadanie. Zb\u0119dnym jest doda\u0107, \u017ce drugi wariant jest zazwyczaj dwukrotnie dro\u017cszy. W schronach francuskich system bywa podobny, chyba, \u017ce cennik zawiera\u0107 b\u0119dzie pozycje \u201e<\/span>Repas du soir<\/span><\/i>\u201d czyli kolacj\u0119 i \u201e<\/span>Petit d\u00e9jeuner<\/span><\/i>\u201d – \u015bniadanie. W\u00f3wczas p\u0142acimy za ka\u017cd\u0105 z tych pozycji osobno.<\/span><\/p>\n

W wielu obiektach posi\u0142ek mo\u017cemy wybra\u0107 z karty. Te mniej dost\u0119pne oferuj\u0105 cz\u0119sto system wsp\u00f3lnych kolacji, serwowanych o okre\u015blonej godzinie (najcz\u0119\u015bciej oko\u0142o 19.00) dla wszystkich go\u015bci. Posi\u0142ek jest syc\u0105cy i urozmaicony. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na niego zazwyczaj: zupa, porcja mi\u0119sa z warzywami, kawa\u0142ek sera \u2013 we francuskiej cz\u0119\u015bci Alp niezb\u0119dny element obiadu – i osobne danie. W Szwajcarii zamiast sera mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 sa\u0142ata \u2013 oraz deser. Czasem, jako gratis, na stole pojawi si\u0119 butelka lokalnego wina, do podzia\u0142u mi\u0119dzy go\u015bci. \u015aniadanie to posi\u0142ek skromniejszy, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z chleba i dodatk\u00f3w w rodzaju d\u017cemu czy w\u0119dliny.<\/p>\n

\"Gdzie

Pusty schron w masywie Silvretty by\u0142 otwarty dla przypadkowych przybysz\u00f3w (fot. \u0141ukasz Supergan)<\/p><\/div>\n

Je\u015bli wyruszamy na pobliski szczyt jeszcze w nocy, co w przypadku wysokich wierzcho\u0142k\u00f3w jest regu\u0142\u0105, obs\u0142uga mo\u017ce przygotowa\u0107 nam termos<\/a> wrz\u0105tku oraz porcje jedzenia na wyj\u015bcie. Nale\u017cy o to wcze\u015bniej poprosi\u0107.<\/span><\/p>\n

Noclegi w schroniskach to zazwyczaj kilkuosobowe pokoje z \u0142\u00f3\u017ckami pi\u0119trowymi. Nawet w skromnych i ma\u0142ych obiektach dostaniemy na noc koce, cho\u0107 oczywi\u015bcie w\u0142asny \u015bpiw\u00f3r zawsze warto mie\u0107. Niekt\u00f3re miejsca oferuj\u0105 sale zbiorowe, w kt\u00f3rych \u015bpi nawet kilkana\u015bcie os\u00f3b.<\/span><\/p>\n

Warunki dyktuj\u0105 te\u017c okre\u015blone zasady. Schronisko to nie miejsce g\u0142o\u015bnych imprez, na jakie natrafimy niekiedy w polskich obiektach. Wypoczynek jest tu \u015bwi\u0119ty i z \u0142atwo\u015bci\u0105 zauwa\u017cymy, \u017ce nawet bardziej elokwentni i rozrywkowi tury\u015bci, wieczorem skupi\u0105 si\u0119 na tarasie z karafk\u0105 wina lub butelkami piwa, b\u0119d\u0105 szanowa\u0107 prawo innych do snu i wczesnego wstawania. Du\u017ce odleg\u0142o\u015bci sprawiaj\u0105 te\u017c, \u017ce problemem mo\u017ce by\u0107 <\/span>wyw\u00f3z \u015bmieci<\/span> b\u0105d\u017a \u015bciek\u00f3w. W wielu obiektach znajdziemy zatem og\u0142oszenie: \u201eznie\u015b swoje \u015bmieci z powrotem w doliny!\u201d. W takim przypadku oznacza to, \u017ce opakowa\u0144 po w\u0142asnych zupkach, liofilizatach<\/a> i batonach<\/a> nie wrzucamy do lokalnego kosza, ale chowamy w plecak<\/a> i znosimy do pierwszej miejscowo\u015bci w dolinie.<\/span><\/p>\n

Ceny<\/h2>\n

Wysokie! Przynajmniej jak na kiesze\u0144 przeci\u0119tnego, polskiego turysty. Ale\u2026 zanim zaczniemy narzeka\u0107 pami\u0119tajmy, \u017ce jeste\u015bmy w krajach Europy Zachodniej, a odwiedzane przez nas obiekty s\u0105 cz\u0119sto zaopatrywane drog\u0105 powietrzn\u0105 lub samochodami terenowymi, kt\u00f3re pokonuj\u0105 dziesi\u0105tki kilometr\u00f3w marnych dr\u00f3g.<\/span><\/p>\n

Cena noclegu w przeci\u0119tnym schronisku alpejskim to oko\u0142o 25-30 euro lub 35-45 CHF. Pokoje 2-osobowe kosztuj\u0105 nawet dwukrotnie wi\u0119cej. Mowa tu wy\u0142\u0105cznie o miejscu na noc, gdy\u017c nocleg z wy\u017cywieniem (kolacja i \u015bniadanie) oznacza cen\u0119 45-60 euro lub 70-90 CHF. Dobra wiadomo\u015b\u0107: cz\u0142onkowie wielu klub\u00f3w alpejskich mog\u0105 otrzyma\u0107 nawet 50% zni\u017cki. Dotyczy to tak\u017ce, do\u015b\u0107 popularnego w Polsce, Austriackiego Alpenverein. Kilka razy uda\u0142o mi si\u0119 wynegocjowa\u0107 podobny rabat, pokazuj\u0105c obs\u0142udze legitymacj\u0119 klubu wysokog\u00f3rskiego, zrzeszonego w Polskim Zwi\u0105zku Alpinizmu. W wielu obiektach zni\u017ckami obj\u0119te s\u0105 dzieci i m\u0142odzie\u017c.<\/span><\/p>\n

Posi\u0142ki i napoje kosztuj\u0105 z regu\u0142y nieco wi\u0119cej ni\u017c w dolinach, ale r\u00f3\u017cnice w cenach nie s\u0105 du\u017ce. Przyk\u0142adowe ceny to:<\/span><\/p>\n