{"id":14835,"date":"2023-05-05T09:00:00","date_gmt":"2023-05-05T07:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/8a.pl\/8academy\/?p=14835"},"modified":"2023-12-19T10:54:20","modified_gmt":"2023-12-19T09:54:20","slug":"jaka-lina-wspinaczkowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/8a.pl\/8academy\/jaka-lina-wspinaczkowa\/","title":{"rendered":"Jaka lina wspinaczkowa?"},"content":{"rendered":"\n

Lina wspinaczkowa – na poz\u00f3r banalna sprawa. Jej konstrukcja na pierwszy rzut oka jest bardzo prosta – no bo w ko\u0144cu ile zaawansowanych technologii mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 \u201csznurek\u201d o przekroju 8 czy 10 mm? Ska\u0142kowych debiutant\u00f3w, kt\u00f3rzy wybieraj\u0105 si\u0119 na swoje pierwsze powa\u017cne wspinaczkowe zakupy, czeka jednak zadanie nieco trudniejsze, ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107. Zakup liny – wbrew temu, co w \u017cartach us\u0142ysze\u0107 mo\u017cna od starszych sta\u017cem koleg\u00f3w – nie polega tylko na dopasowaniu koloru do barw wspinaczkowego stroju. Pyta\u0144, z kt\u00f3rymi trzeba si\u0119 zmierzy\u0107, b\u0119dzie zdecydowanie wi\u0119cej. Pyta\u0144 – dodajmy – niezwykle istotnych. W ko\u0144cu lina to najwa\u017cniejszy element wspinaczkowego sprz\u0119tu. Na niej, dos\u0142ownie, wisi nasze \u017cycie. Rozw\u00f3j kolejnych dyscyplin wspinaczkowych sprawi\u0142, \u017ce dzi\u015b na rynku mamy szereg r\u00f3\u017cnych lin r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 przeznaczeniem i parametrami. Zatem jaka lina wspinaczkowa powinna by\u0107 celem takich poszukiwa\u0144? W niniejszym artykule postaramy si\u0119 rozja\u015bni\u0107 nieco temat.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Lina to jeden z najwa\u017cniejszych artyku\u0142\u00f3w wspinacza. (fot. Salewa)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Jaka lina wspinaczkowa – podstawowe typy lin<\/h2>\n\n\n\n

Pierwsze pytanie, jakie zada ci sprzedawca, dotyczy\u0107 b\u0119dzie brzmia\u0142o za pewne tak: jaki typ liny wspinaczkowej<\/a> potrzebujesz? Podstawowe dwie kategorie lin s\u0105 zwi\u0105zane z charakterystyk\u0105 ich rozci\u0105gliwo\u015bci. Je\u015bli szukasz liny, kt\u00f3ra ma s\u0142u\u017cy\u0107 do asekuracji (niezale\u017cnie czy w g\u00f3rach czy w ska\u0142ach), poszukiwania musisz zaw\u0119zi\u0107 do lin dynamicznych<\/a>. Je\u015bli interesuje Ci\u0119 speleologia, prace na wysoko\u015bci lub wspinaczka na w\u0119dk\u0119 – potrzebujesz liny statycznej<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Jaka jest r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy tymi dwoma rozwi\u0105zaniami? Przede wszystkim chodzi o podatno\u015b\u0107 na rozci\u0105ganie. Liny statyczne podlegaj\u0105 mu w bardzo ograniczonym stopniu (ich zdolno\u015b\u0107 do wyd\u0142u\u017cania si\u0119 jest mniejsza ni\u017c 5% ca\u0142kowitej d\u0142ugo\u015bci). U\u017cywa si\u0119 ich chocia\u017cby do zjazd\u00f3w, holowania sprz\u0119tu czy prac na wysoko\u015bciach. W takich sytuacjach nie mamy do czynienia z dynamicznymi obci\u0105\u017ceniami i rozci\u0105gliwo\u015b\u0107 liny tylko by przeszkadza\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Liny dynamiczne s\u0105 du\u017co bardziej rozci\u0105gliwe, a przy tym musz\u0105 by\u0107 niezwykle wytrzyma\u0142e. To dlatego, \u017ce ich zadaniem jest zamortyzowanie dynamicznego upadku. Bez spe\u0142nienia tych warunk\u00f3w nie mo\u017ce by\u0107 bowiem mowy o \u201cmi\u0119kkim\u201d i bezpiecznym l\u0105dowaniu, w przypadku odpadni\u0119cia od \u015bciany. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce zastosowanie liny statycznej we wspinaczce mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 bardzo powa\u017cnymi urazami a nawet \u015bmierci\u0105. <\/p>\n\n\n\n

Niekt\u00f3rzy wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 jeszcze jedn\u0105 grup\u0119 – czyli liny pomocnicze. W tej dosy\u0107 pojemnej kategorii znajdzie si\u0119 ca\u0142a reszta r\u00f3\u017cnego rodzaju linek i cienkich lin, na przyk\u0142ad repsznury (repiki)<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Jaka lina wspinaczkowa? Pierwsze pytanie to – dynamiczna czy statyczna? (fot. Salewa)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Lina dynamiczna – ale jaka?<\/h2>\n\n\n\n

Sam jednak wyb\u00f3r mi\u0119dzy lin\u0105 dynamiczn\u0105 a statyczn\u0105 nie ko\u0144czy dylematu. Im dalej w las tym wi\u0119cej drzew. Je\u015bli wiesz ju\u017c, \u017ce potrzebujesz liny dynamicznej, czeka ci\u0119 kolejna seria pyta\u0144. Tym razem do wyboru masz:<\/p>\n\n\n\n

Liny pojedyncze<\/h3>\n\n\n\n

Maj\u0105 jedn\u0105 \u017cy\u0142\u0119 najcz\u0119\u015bciej o \u015brednicy od 8,9 do 11 mm. Zwykle s\u0105 relatywnie lekkie i \u0142atwe w u\u017cyciu. Rozpoznasz je po symbolu “1” na specyfikacji produktu. Liny pojedyncze stosowane s\u0105 w przypadku aktywno\u015bci takich jak: wspinaczka sportowa, wspinaczka tradowa, wspinaczka wielowyci\u0105gow\u0105, wspinaczka lodowa, drytooling.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Jaka lina wspinaczkowa? Tendon Master 9.4, czyli przyk\u0142ad liny pojedynczej. (fot. 8a.pl)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Liny podw\u00f3jne (zwane te\u017c po\u0142\u00f3wkowymi)<\/h3>\n\n\n\n

To liny posiadaj\u0105ce dwie \u017cy\u0142y. Skoro s\u0105 dwie, mog\u0105 by\u0107 nieco cie\u0144sze – zwykle \u015brednica takiej liny wynosi od 8 do 9 mm (dlatego przed zakupem sprawd\u017a, czy przygotowane na to s\u0105 twoje urz\u0105dzenia asekuracyjne). Aby zabezpieczy\u0107 si\u0119 przed ewentualn\u0105 pomy\u0142k\u0105, radzimy, by twoje liny, r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 kolorami. Liny podw\u00f3jne stosowane s\u0105 m.in. we: wspinaczce tradowej, wspinaczce wielowyci\u0105gowej, g\u00f3rskiej, wspinaczce lodowej, czy mik\u015bcie. Przydaj\u0105 si\u0119 tam, gdzie zmaga\u0107 si\u0119 trzeba z kruchym terenem oraz na drogach o skomplikowanym przebiegu.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli zdecydujesz si\u0119 na to rozwi\u0105zanie, czeka ci\u0119 noszenie nieco wi\u0119kszych ci\u0119\u017car\u00f3w, w por\u00f3wnaniu z sytuacj\u0105, gdy masz lin\u0119 pojedyncz\u0105. Musisz si\u0119 te\u017c przyzwyczai\u0107, \u017ce asekuracja na linach podw\u00f3jnych, jest nieco bardziej z\u0142o\u017cona. Ka\u017cda z \u017cy\u0142 jest niezale\u017cna, a wpinane s\u0105 one w karabinek na przemian, co wymaga opanowania pewnych schemat\u00f3w i zwi\u0119kszonej koncentracji.<\/p>\n\n\n\n

Po co te wszystkie wyrzeczenia? Powod\u00f3w jest kilka. Tego typu duet stawia mniejsze opory ni\u017c grubsza lina pojedyncza. Parafrazuj\u0105c znane przys\u0142owie, mo\u017cna te\u017c powiedzie\u0107, \u017ce \u201cco dwie liny, to nie jedna\u201d. Wybieraj\u0105c w\u0142a\u015bnie to rozwi\u0105zanie, b\u0119dziesz chroniony (-a) w wi\u0119kszym stopniu, ni\u017c gdy korzystasz z liny pojedynczej. W razie odpadni\u0119cia, si\u0142a roz\u0142o\u017cy si\u0119 na dwie \u017cy\u0142y. Ma to znacznie szczeg\u00f3lnie w g\u00f3rach, gdy istnieje ryzyko uszkodzenia jednej z \u017cy\u0142. Liny podw\u00f3jne umo\u017cliwiaj\u0105 te\u017c szybsze przeprowadzenie ewakuacji. Nie ma jednak \u017cadnych powod\u00f3w by tak\u0105 lin\u0119 stosowa\u0107 we wspinaczce sportowej, ska\u0142owej.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Jaka lina wspinaczkowa? Beal Cobra II 8,6 mm to przyk\u0142ad lekkiej i wytrzyma\u0142ej liny podw\u00f3jnej. (fot. 8a.pl)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Liny bli\u017aniacze<\/h3>\n\n\n\n

Ich \u015brednica to cz\u0119sto zaledwie 7 – 8 milimetr\u00f3w, co sprawia, \u017ce mog\u0105 uchodzi\u0107 za przedstawicieli “wagi lekkiej”. Innym wyr\u00f3\u017cnikiem jest te\u017c spos\u00f3b prowadzenia takich lin, gdy\u017c obie \u017cy\u0142y wpinane s\u0105 w ten sam karabinek. Cho\u0107 to rozwi\u0105zanie nie cieszy si\u0119 dzi\u015b specjalnie du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105, z lin bli\u017aniaczych wci\u0105\u017c korzystaj\u0105 fani takich aktywno\u015bci, jak: skituring, wspinaczka lodowa, czy alpinizm.<\/p>\n\n\n\n

Na koniec tej cz\u0119\u015bci, ma\u0142a ciekawostka. W ofercie skierowanej do tych do\u015bwiadczonych \u0142ojant\u00f3w znale\u017a\u0107 mo\u017cna modele uniwersalne<\/strong>, kt\u00f3re zgodnie z zapewnieniem producent\u00f3w, mog\u0105 by\u0107 u\u017cytkowane zar\u00f3wno jako liny pojedyncze, liny podw\u00f3jne oraz liny bli\u017aniacze. Do tej grupy zaliczaj\u0105 si\u0119 m.in. lina  Beal Joker 9,1 Unicore Dry Cover<\/a>, czy niezwykle cienka i przeznaczona dla wspinaczy o wyj\u0105tkowo du\u017cych umiej\u0119tno\u015bciach, lina wspinaczkowa Beal Opera 8,5 Dry Cover Unicore<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Na co si\u0119 zdecydowa\u0107? Model Beal Opera 8,5 Dry Cover Unicore jest tak uniwersalny, \u017ce mo\u017ce by\u0107 u\u017cywany w roli: liny pojedynczej, liny podw\u00f3jnej oraz liny bli\u017aniaczej. (fot. 8a.pl)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Jaka lina wspinaczkowa – jak\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 liny wybra\u0107?<\/h2>\n\n\n\n

W tym przypadku chodzi o znalezienie najlepszego kompromisu, pomi\u0119dzy twoimi aspiracjami (szepcz\u0105cymi \u201ckup lin\u0119 d\u0142u\u017csz\u0105\u201d) oraz wygod\u0105 (\u201ckto to b\u0119dzie nosi\u0142?\u201d). Zanim podejmiesz decyzj\u0119, zastan\u00f3w si\u0119, gdzie konkretnie takiego sprz\u0119tu b\u0119dziesz u\u017cywa\u0107. Je\u015bli dopiero zaczynasz przygod\u0119 ze wspinaniem lina 50m lub 60m w zupe\u0142no\u015bci Ci wystarczy. Je\u015bli zamierzasz wspina\u0107 si\u0119 w naszych Sokolikach czy na Jurze, we\u017a pod uwag\u0119, \u017ce rzadko kiedy trafiaj\u0105 si\u0119 tam drogi d\u0142ugo\u015bci 30m, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie przekracza 20m. Kupowanie liny 80m nie ma wtedy wi\u0119kszego sensu. Je\u015bli jednak masz w planach wyjazd zagraniczny (np. Hiszpania, Grecja) to warto zainwestowa\u0107 w lin\u0119 70m lub nawet 80m. Tam, nawet bardzo \u0142atwe drogi potrafi\u0105 mie\u0107 40m d\u0142ugo\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Gdy zdecydujesz si\u0119 na lin\u0119 podw\u00f3jn\u0105, pomys\u0142y mog\u0105 by\u0107 dwa: zakup dw\u00f3ch lin o jednakowej d\u0142ugo\u015bci lub jednej d\u0142u\u017cszej – na przyk\u0142ad 120-metrowej zamiast dw\u00f3ch “sze\u015b\u0107dziesi\u0105tek” (u\u017cywa si\u0119 ich po z\u0142o\u017ceniu w p\u00f3\u0142). I jeszcze jedna rzecz, o kt\u00f3rej warto pami\u0119ta\u0107, je\u015bli szukasz sprz\u0119tu na lata. Liny maj\u0105 to do siebie, \u017ce zu\u017cywaj\u0105 si\u0119 w nich ko\u0144c\u00f3wki, kt\u00f3re nast\u0119pnie si\u0119 ucina. Je\u015bli wybierzesz wersj\u0119 “minimum”, to jest bardzo prawdopodobne, \u017ce taki sprz\u0119t za jaki\u015b czas b\u0119dzie za kr\u00f3tki, by nad\u0105\u017cy\u0107 za twoj\u0105 pasj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Jaka lina wspinaczkowa? Liny o d\u0142ugo\u015bci 60 m uchodz\u0105 dzi\u015b za standard. (fot. 8a.pl)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Jaka \u015brednica i waga?<\/h2>\n\n\n\n

To dylemat bardzo podobny, do przedstawionego powy\u017cej. Wrodzona troska o bezpiecze\u0144stwo podpowiada\u0107 b\u0119dzie wyb\u00f3r liny z wi\u0119ksz\u0105 \u015brednic\u0105. Ale ju\u017c przywi\u0105zanie do komfortu przemawia\u0107 mo\u017ce za linami o \u015brednicy mniejszej, kt\u00f3re – bior\u0105c rzecz na zdrowy rozs\u0105dek – powinny by\u0107 l\u017cejsze i bardziej por\u0119czne. Linami o mniejszej \u015brednicy rzeczywi\u015bcie operuje si\u0119 \u0142atwiej i s\u0105 szybsze. Jest jednak jedno “ale”. Pami\u0119taj, \u017ce zaczniesz docenia\u0107 ich zalety, dopiero wtedy, gdy nabierzesz do\u015bwiadczenia i si\u0119 do nich dobrze przyzwyczaisz. Zbyt wczesny kontakt z cienk\u0105 lin\u0105 nie wychodzi zwykle na dobre, gdy\u017c pocz\u0105tkuj\u0105cy adepci wspinaczki mog\u0105 mie\u0107 problem z utrzymaniem jej podczas asekuracji. Radzi si\u0119, \u017ceby wspinaczkowi debiutanci wybierali sprz\u0119t o \u015brednicy co najmniej 10 mm.<\/p>\n\n\n\n

Kwesti\u0105 zwi\u0105zan\u0105 w pewien spos\u00f3b z opisywanymi tu kategoriami, jest trwa\u0142o\u015b\u0107. I tak\u017ce tutaj nie ma mowy o prostym prze\u0142o\u017ceniu, \u017ce co jest cie\u0144sze, to mniej trwa\u0142e, a co grube, to nie do zdarcia. W\u015br\u00f3d lin cienkich znajdziemy takie, kt\u00f3re zaskakuj\u0105 odporno\u015bci\u0105 na zniszczenia. I odwrotnie – w grupie lin najgrubszych spotka\u0107 mo\u017cemy takie, kt\u00f3re szybko si\u0119 mechac\u0105, przez co stawiaj\u0105 wi\u0119kszy op\u00f3r przechodz\u0105c przez przyrz\u0105d.<\/p>\n\n\n\n

Na co decyduj\u0105 si\u0119 \u0142ojanci z pewnym sta\u017cem? Wersje najcie\u0144sze, dedykowane s\u0105 zawodowcom. Du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d os\u00f3b, kt\u00f3re posiadaj\u0105 ju\u017c jakie\u015b do\u015bwiadczenie, ciesz\u0105 si\u0119 dzi\u015b liny o \u015brednicy ok. 9,5 mm. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Jaka lina wspinaczkowa? Cienka lina Tendon Master 9.4 to propozycja dla zaawansowanych wspinaczy. (fot. 8a.pl)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Jaka lina wspinaczkowa – parametry charakteryzuj\u0105ce lin\u0119<\/h2>\n\n\n\n

Chocia\u017c w przypadku grubszych lin jest wi\u0119ksze prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce s\u0105 one te\u017c bardziej wytrzyma\u0142e, nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o tak prostej zale\u017cno\u015bci. Bezpiecze\u0144stwo to kwestia bardziej z\u0142o\u017cona, a wp\u0142yw na nie ma wiele czynnik\u00f3w. Od niuans\u00f3w konstrukcyjnych, przez u\u017cyte materia\u0142y, po spos\u00f3b eksploatacji i konserwacj\u0119 (polecamy artyku\u0142 Mateusza Mazura<\/strong> \u201cJak dba\u0107 o lin\u0119 wspinaczkow\u0105\u201d<\/em><\/a>). Na etapie zakupu interesowa\u0107 ci\u0119 b\u0119d\u0105 te dwa pierwsze punkty, za trzeci odpowiedzialny(-a) b\u0119dziesz ju\u017c sam(-a).<\/p>\n\n\n\n

Zanim lina trafi do sklep\u00f3w, producenci wykonuj\u0105 na niej r\u00f3\u017cnego rodzaju testy. Nie b\u0119dziemy jednak zbytnio zag\u0142\u0119bia\u0107 si\u0119 ani w ich przebieg, ani w skomplikowane obliczenia. Skupimy si\u0119 na efekcie ko\u0144cowym takich dzia\u0142a\u0144, czyli parametrach technicznych, jakie znale\u017a\u0107 mo\u017cemy w specyfikacji oraz na tym, jak nale\u017cy je interpretowa\u0107. S\u0105 to:<\/p>\n\n\n\n

Si\u0142a graniczna<\/h3>\n\n\n\n

Mowa o sile, kt\u00f3ra dzia\u0142a na wspinacza w momencie odpadni\u0119cia od \u015bciany, gdy lina b\u0119dzie hamowa\u0142a jego lot. Przyjmuje si\u0119, \u017ce maksymalna warto\u015b\u0107, jak\u0105 jest w stanie wytrzyma\u0107 ludzki organizm, to 12 kN. Je\u015bli zale\u017cy ci na \u0142agodnym (czytaj: bezpiecznym) wytracaniu pr\u0119dko\u015bci w takiej sytuacji, wybierz lin\u0119 z niskimi warto\u015bciami wpisanymi w tej rubryce.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Symbol EN 892 oznacza, \u017ce lina w warunkach laboratoryjnych zaliczy\u0142a test na “liczb\u0119 odpadni\u0119\u0107”. (fot. 8a.pl)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Liczba odpadni\u0119\u0107<\/h3>\n\n\n\n

Lin\u0119 sprawdza si\u0119 tak\u017ce pod k\u0105tem tego, ile podobnych odpadni\u0119\u0107 jest w stanie wytrzyma\u0107. \u201cNagrod\u0105\u201d dla przetestowanego modelu jest w tym przypadku atest – EN 892<\/strong>. Za co otrzymuje si\u0119 taki certyfikat? Kryteria s\u0105 r\u00f3\u017cne, w zale\u017cno\u015bci od rodzaju liny.<\/p>\n\n\n\n