07.01.2016

Uprząż wspinaczkowa – jak wybrać?

Uprząż to podstawowy element wyposażenia każdego wspinacza. Gdy zdecydujesz, że ten sport jest naprawdę dla Ciebie, szybko zechcesz mieć własną i przestać korzystać z egzemplarzy "ściankowych".

W ofercie sklepów outdoorowych znajdziesz dziesiątki- o ile nie setki modeli. Szybko odkryjesz, że zakup tego jedynego nie jest sprawą prostą, a poszczególne propozycje nie różnią się tylko kolorem. Czym różni się uprząż wspinaczkowa od skiturowej? Czy potrzebujesz uprzęży pełnej? W tym artykule rozwiejemy Twe wątpliwości. Zacznijmy jednak od podstaw. Oto podział uprzęży ze względu na ich konstrukcję.

Uprząż wspinaczkowa – biodrowa

Jest to zdecydowanie najbardziej popularny rodzaj uprzęży wspinaczkowej. Idealna do wspinaczki na sztucznych ściankach, w skałkach czy w górach (z zastrzeżeniami, o których wspomnimy poniżej).

Uprząż biodrowa w pełni regulowana

Uprzęże w pełni regulowane posiadają regulację pasa biodrowego i nogawek (min. 3 klamry). Służy ona do zwiększania ich obwodu w przypadku, gdy wspinacz dopuszcza możliwość używania uprzęży na grubsze spodnie (w chłodniejsze dni), czy to w skałkach czy też w górach (podczas wspinaczki, pokonywania lodowców czy Via Ferrat).

Uprzęże z regulowanymi nogawkami (fot.Climbing Technology, Ocun, Black Diamond)

Uprzęże z regulowanymi nogawkami (fot. Climbing Technology, Ocun, Black Diamond)

Jeżeli zamierzamy również uprawiać wspinaczkę zimową, to konieczne jest zakupienie uprzęży, która, posiada dwie klamry służące do regulacji obwodu w pasie (w sumie 4 klamry). Dzięki takiemu rozwiązaniu, zakres regulacji znacznie się zwiększa i możliwe jest wyśrodkowanie łącznika oraz symetryczne ustawienie szpejarek. Umożliwia to wygodne używanie takiej uprzęży niezależnie od grubości ubrań oraz ilości ich warstw, jakie mamy na sobie.

Niektórzy producenci stosują rozwiązanie wymyślone przez firmę Ocun, pozwalające zapewnić duży zakres regulacji pasa przy zastosowaniu jednej klamry. Tak zwany System MWS to pas składający się z dwóch warstw, z których zewnętrzna nie jest przyszyta na stałe do pasa głównego. Dzięki temu łącznik uprzęży oraz pas zewnętrzny, niezależnie czy jest to minimalny czy maksymalny zakres regulacji, znajdują się w stosunku do siebie w prawidłowym położeniu (można ustawić je symetrycznie, szpejarki są na właściwych miejscach, główny łącznik zamieszczony jest na środku). Plusem zastosowania takiej konstrukcji jest uzyskanie uprzęży o niskiej wadze, bez dodatkowych klamer i sporym zakresie regulacji. Dzięki temu jedna uprząż wspinaczkowa może mieć zastosowanie zarówno na sztucznej ściance, jak i podczas zimowego “łojenia” w górach.

 Uprząż biodrowa z nieregulowanymi nogawkami

Ten rodzaj uprzęży nazywa się również sportowymi, z racji tego, iż są one najczęściej wybierane przez wspinaczy preferujących wspinanie na sztucznych ściankach i w skałkach. Uprzęże te nie posiadają regulacji w nogawkach, nie jest bowiem ona wymagana w sytuacji, gdy noszona odzież to praktycznie zawsze lekkie spodnie i t-shirt. Prawidłowo dobrany rozmiar uprzęży sportowej umożliwia jednak wspinanie również w cieplejszym ubraniu dodatkowym (w chłodniejsze dni).

Uprzęże z nieregulowanymi nogawkami (fot.Climbing Technology, Black Diamond, Mamut)

Uprzęże z nieregulowanymi nogawkami (fot. Climbing Technology, Black Diamond, Mammut)

Początkujący wspinacze kupując uprząż, często uważają brak regulacji w nogawkach za wadę, jednak w ogromnej większości przypadków okazuje się, że w przyszłości regulacja ta nie jest używana, tzn. raz wyregulowana uprząż dożywa swych dni bez dotykania klamer udowych. Dlatego właśnie, warto zwrócić uwagę na ten rodzaj uprzęży – najczęściej jest to uprząż lżejsza, lepiej wentylowana, nie posiada zbędnych elementów, które mogą haczyć się nie tylko w trakcie wspinaczki, ale nawet zwykłego pakowania uprzęży do plecaka (a przyjdzie to nam robić setki razy!). Dodatkowo tego typu uprząż wspinaczkowa jest relatywnie tańsza.

Uprząż pełna

Tego typu uprząż ma połączenie uprzęży biodrowej z uprzężą górną, za pomocą pasa piersiowego. Główne zastosowanie to wspinaczka górska, hakowa oraz często zimowa. Pełna uprząż przyda się nam wszędzie tam gdzie występuje większe prawdopodobieństwo lotu głową w dół. Uprzęże pełne są jednak stosowane coraz rzadziej, ze względu na ich wagę i mniejszą wygodę ruchów. Uprząż pełna ma jednak nadal zastosowanie podczas wspinaczki dzieci do ok. 11 roku życia. W przypadku dzieci, uprząż tego typu będzie najwygodniejsza, a przede wszystkim najbezpieczniejsza, ponieważ tak jak uprząż Joy, jest zaprojektowana specjalnie dla nich.

 Uprzęże jednorozmiarowe

Uprząż jednorozmiarowa (fot.Climbing Technology)

Uprząż jednorozmiarowa (fot. Climbing Technology)

Uprząż biodrowa Climbing Technology Discovery, to uprząż występująca wyłącznie w jednym rozmiarze. Jest to możliwe, dzięki konstrukcji umożliwiającej bardzo szeroki zakres regulacji. Uprzęże tego typu posiadają często prostszą konstrukcję oraz zapewniają mniejszy komfort, lecz oczywiście gwarantują absolutne bezpieczeństwo, tak samo jak bardziej zaawansowane modele. Głównym zastosowaniem uprzęży Discovery są parki linowe, sztuczne ścianki wspinaczkowe oraz wypożyczalnie sprzętu. Uprząż ta musi posiadać bardzo duży zakres regulacji, duże, wygodne i szybkie klamry oraz prostą konstrukcję nie do zdarcia. Dlatego też, uprzęże tego typu wybiera się na via ferraty. Jej zaletą jest również waga oraz możliwość łatwego upchnięcia w plecaku. Dzięki łącznikowi wyprowadzonemu do góry bardzo łatwo połączymy lonżę do via ferraty z uprzężą. Osoby wybierające tego rodzaju uprzęże mają pewność, że bez zbędnego mierzenia będą one pasowały praktycznie na każdego.

Pas piersiowy

Tzw. uprząż górna, w połączeniu z uprzężą dolną, spełnia te same funkcje co omówiona wyżej uprząż pełna. Jej zastosowanie jest jednak bardziej praktyczne i wygodniejsze – w razie konieczności w ciągu kilku minut możemy używać samej uprzęży biodrowej, co w wielu sytuacjach zwyczajnie ułatwia wspinaczom życie.

Bez wątpliwości najbardziej odpowiednim dla większości wspinaczy i zarazem najbardziej popularnym typem uprzęży jest uprząż biodrowa. Dlatego w dalszej części niniejszego artykułu przyjrzymy się bliżej ich budowie i sprawdzimy na co warto zwrócić uwagę podczas wyboru swojej uprzęży.

 Klamry

Przy wyborze uprzęży warto zwrócić uwagę na klamry, jakie zostały zastosowane w danym modelu. Ważne jest aby  szybko i bez wysiłku można było je regulować oraz aby były to klamry bezpieczne – nie wymagające zabezpieczenia. Ogólnie w uprzężach wspinaczkowych stosuje się dwa rodzaje klamer, umieszczonych w pasie i w nogawkach.

Bezpieczeństwo przede wszystkim (fot. Ocun)

Klamry zwykłe, które wymagają zabezpieczania, odchodzą już w zapomnienie i z pewnością nie są godne polecenia. Warto jednak wiedzieć czego należy się wystrzegać. Klamry zwykłe wymagały przy każdym użyciu dodatkowego przełożenia taśmy (powrotnego) w celu zabezpieczenia. Analogicznie, aby uprząż rozpiąć należy pieczołowicie wycofać taśmę z klamry, luzując ją centymetr po centymetrze. Klamra taka jest mało wygodna w użyciu i zazwyczaj dosyć ciężka. Największym jednak minusem tego rozwiązania jest niebezpieczeństwo, jakie powstaje w przypadku, kiedy zapominamy o zabezpieczeniu klamry. A niestety takie sytuacje się zdarzają.

Ze względu na wady klamr zwykłych, Climbing Technology stosuje obecnie w swoich uprzężach wyłącznie klamry typu slide-lock. Są to klamry szybkiej regulacji, które nie wymagają zabezpieczania. Przez cały czas, niezależnie od pozycji, są zabezpieczone – nie mają możliwości poluzowania się samoczynnie. Taśma jest przełożona przez klamrę na stałe – nie ma konieczności jej wyciągania – i porusza się lekko i płynnie podczas regulacji. Zapięcie czy poluzowanie uprzęży wymaga wyłącznie jednego ruchu (aby klamrę zapiąć wystarczy lekko pociągnąć za taśmę, aby zaś ją odpiąć wystarczy niejako ‘podnieść’ ku górze jej spodni element).

  Jak właściwie dobrać uprząż?

 Dobierając uprząż wspinaczkową musimy zwrócić uwagę na:

  1. Potrzeby wspinaczkowe.
  2. Osobiste preferencje.
  3. Rozmiar.

Należy rozważyć przede wszystkim gdzie i jak często będziemy się wspinać. Czy będziemy się wspinać latem czy zimą również, czy będzie to nasza jedyna uprząż wspinaczkowa czy może planujemy zakup drugiej w przyszłości? W takiej sytuacji dobrym rozwiązaniem jest kupno jednej uprzęży typowo sportowej, na treningi oraz letnie wspinanie w skałkach, oraz drugiej – typowo „górskiej” z dużą ilością szpejarek i wygodnymi szerokimi pętlami udowymi oraz pasem.

Dobór odpowiedniego rozmiaru uprzęży jest bardzo ważny (fot.Hannah)

Najważniejszy jest dobór odpowiedniego rozmiaru uprzęży (fot. Hannah)

W swojej uprzęży musimy czuć się dobrze. Nie powinna ona w żadnym stopniu krępować nam ruchów, obcierać czy sprawiać jakiegokolwiek innego dyskomfortu. Ubieranie i ściąganie powinno być szybkie i wygodne. Ilość szpejarek, dodatkowych szlufek czy karabinków sprzętowych oraz dostęp do nich powinien odpowiadać naszym indywidualnym preferencjom.

Sprawa doboru rozmiaru uprzęży oraz jej regulacji jest bardzo ważna. Uprząż wspinaczkowa powinna być dobrana w ten sposób, aby za pas biodrowy i pasy udowe można było włożyć dłoń i obrócić ją, lecz z trudem. Jest to bardzo ważne, ponieważ zbyt luźna uprząż jest niezmiernie niebezpieczna, a skutkiem używania takowej może być wypadnięcie. Uprząż nie może być zbyt ciasna. Będzie wtedy ograniczała nasze ruchy, a po dłuższym czasie może powodować różne bóle.

Kobiety powinny zwrócić uwagę na modele damskie. Ich powstanie, nie jest wyłącznie chwytem marketingowym, polegającym na uszyciu uprzęży w “damskich” kolorach. Modele produkowane dla kobiet mają krój dostosowany do kobiecej sylwetki, dłuższy łącznik i inne proporcje obwodów: pasa biodrowego oraz pętli udowych. Modele damskie są dla kobiet nie tylko wygodniejsze, ale i bezpieczniejsze – właśnie dzięki możliwości lepszego ich dopasowania.

Kiedy należy wymienić uprząż?

Żaden z producentów nie podaje dokładnie sprecyzowanego czasu bezpiecznego użytkowania uprzęży, ponieważ jest to zależne od ogromnej ilości czynników. Jednak najdłuższym zalecanym okresem użytkowania uprzęży, w sytuacji gdy jest ona sporadycznie używana, jest okres nie dłuższy niż 10 lat (niezależnie od wizualnego stanu uprzęży). Dla własnego bezpieczeństwa należy uprząż regularnie i drobiazgowo sprawdzać, zwracając szczególną uwagę na szwy i taśmy. W razie jakichkolwiek wątpliwości, należy uprząż bezwzględnie wymienić.

Udostępnij

W Temacie

Strona wykorzystuje pliki cookies w celach wyłącznie statystycznych. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były instalowane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookies. Dowiedz się więcej.