26.01.2018

Abecadło skiturowca, czyli o skiturach od A do Z

Czy czytacie właśnie wpis: od A do Z o skituringu? I tak, i nie. Zależy, jak rozumiemy pojęcie „od A do Z”. Na pewno nie jest to artykuł w rodzaju encyklopedii skituringu. Jeśli bowiem chcielibyśmy wyczerpać temat, wiele liter musiałoby zostać powtórzonych kilkukrotnie. Pojawi się natomiast pełen alfabet haseł, które skiturów dotyczącą wprost lub są z nimi mocno powiązane. Zapraszam do subiektywnej listy z wybranymi zagadnieniami dotyczącymi tego pięknego sportu.

A jak Avaluator 2.0

Karta Prewencji Wypadków Lawinowych, czyli Avaluator 2.0 to system zwiększający bezpieczeństwo w miejscach zagrożonych lawinami. Pierwotnie opracowany przez ekspertów z Canadian Avalanche Centre, a następnie dostosowany do polskich warunków. W największym skrócie, Avaluator 2.0 pomaga przełożyć wiedzę teoretyczną z zakresu lawin na język praktyki. Dzięki temu, narciarz czy turysta wysokogórski otrzymuje wsparcie w podjęciu właściwej decyzji, co do wyboru trasy w zagrożonym terenie.

B jak Buty skiutrowe

Jeden z ważniejszych elementów ekwipunku skiturowca. Bardzo zaawansowany sprzęt, łączący w sobie cechy butów narciarskich i wspinaczkowych. Dzięki ruchomej cholewce i górskiej podeszwie (często jest to Vibram) buty umożliwiają wygodne podchodzenie po stromym i skalistym zboczu. Większość butów jest kompatybilna z rakami, co jest bardzo istotne w przypadku poruszania się w terenie wysokogórskim. Po dotarciu na szczyt, buty należy zablokować w pozycji do zjazdu. Dzięki temu będą mocno trzymać kostkę, co pozwoli odpowiednio zapanować nad nartą. Buty skiturowe są oczywiście znacznie lżejsze i wygodniejsze od ich narciarskich odpowiedników. Więcej na temat butów skiturowych przeczytacie TUTAJ.

Abecadło skiturowca, czyli o skiturach od A do Z

Specjalna konstrukcja buta skiturowego umożliwia wygodne podchodzenie i bezpieczne zjazdy (fot. Dynafit)

C jak Czekan

Czekan to ważny element ekwipunku, który może uratować życie. Nie będzie natomiast potrzebny na każdej turze. Decyzję czy go zabrać czy nie, należy podjąć biorąc pod uwagę teren, w którym będziemy się poruszać. Jeśli są to Tatry, zdecydowanie warto spakować go do plecaka. W przypadku wyjść w niższe i łagodniejsze góry np. w Beskidy lub Sudety, czekan raczej nam się nie przyda. W ofercie wielu producentów znajdują się specjalne czekany przeznaczone do skialpinizmu. Stylisko wykonane jest najczęściej z aluminium, co przekłada się na bardzo niską wagę sprzętu.

D jak Detektor

Detektor to element lawinowego ABC, czyli sprzętu który powinien posiadać każdy turysta i narciarz poruszający się w terenie zagrożonym lawinami. Urządzenie pełni funkcję nadawczo-odbiorczą, pomaga więc ratować innych, ale pomaga również wtedy, kiedy to nas ratują. Chodząc po górach należy nastawić je na nadawanie, co umożliwi zlokalizować nas w razie przysypania lawiną. Druga funkcja detektora to odbiór sygnału nadawanego przez inne urządzenia tego typu, co z kolei pozwala na udzielenie pomocy koleżeńskiej osobie zasypanej przez lawinę (więcej o tym urządzeniu przeczytacie TUTAJ).

gdzie jeździć na skiturach

Na wymagające trasy warto spakować do plecaka czekan. (fot. Berghaus)

E jak Ekipa

W górach zimą zawsze warto mieć partnera, który nie tylko dotrzyma towarzystwa, ale także zawiadomi służby ratownicze w razie wypadku. Trzeba pamiętać, że czas którego ratownicy potrzebują, aby dotrzeć do poszkodowanego, to co najmniej kilkanaście minut. A jeśli nie będzie możliwe użycie helikoptera, to oczekiwanie może się wydłużyć nawet do kilku godzin. W tym czasie obecność i pomoc udzielona przez partnera, może uratować nam życie.

F jak Foki

Foki to „must have” każdego narciarza skiturowego. Właśnie dzięki nim narta nie zjeżdża na podejściu. Foki wykonane są ze specjalnego materiału syntetycznego, który zakładany jest na ślizgi nart. Utrzymują się na nich dzięki zastosowaniu kleju lub poprzez użycie technologii przyciągania molekularno-adhezjnego (gecko). (Więcej o fokach przeczytacie TUTAJ)

Sprzęt skiturowy

Foki renomowanej marki świetnie sprawdzą się w większości warunków śniegowych (fot. Dynafit)

G jak Gogle

Gogle to kolejny element wyposażenia narciarza. Można z nich korzystać zarówno w narciarstwie zjazdowym, jak i w skituringu. Warto, aby miały szeroki kąt widzenia, warstwę Anti-Fog i dobrze chroniły przed promieniowaniem UV. Coraz popularniejsze stają się gogle i okulary fotochromowe, które dostosowują stopień przepuszczalności światła do panujących warunków atmosferycznych. W dużym skrócie, takie szkła mogą same przyciemniać się i rozjaśniać.

H jak harszle

Harszle to inaczej noże lodowe lub noże do szreni. Potrzebne na stromych i oblodzonych stokach, gdy foki nie trzymają nart na podejściu.

Jak przygotować się na skitury

Jeśli dopiero zaczynacie przygodę ze skiturami, to warto zrobić to pod okiem doświadczonego instruktora (fot. Arcteryx)

I jak Instruktor

Swoją przygodę ze skituringiem, warto rozpocząć pod okiem kogoś doświadczonego. Dzięki temu, nasze początki w tym sporcie będą łatwiejsze i bezpieczniejsze. Ilość kursów skiturowych, organizowanych zimą w górach, rośnie z roku na rok. Oferowane są zarówno szybkie kursy jednodniowe, na których otrzymamy tylko podstawowe informacje, jak i dłuższe, na których zostanie nam przekazana także wiedza z zakresu podstaw nawigacji czy lawinoznastwa.

J jak jazda

Jazda w dół, ale i do góry. Chociaż ogólnie mówimy, że pod górę na nartach się podchodzi, to jednak w praktyce jest to raczej jazda lub ślizg. Odpowiednia technika to taka, gdzie narta nie jest przez nas podnoszona, tylko popychana do przodu. W ten sposób zużywamy mniej energii, a po całym dniu nasze nogi będą znacznie mniej zmęczone.

K jak Kask lub Kijki

Przy literce K wymienię dwie rzeczy, bo nie umiem zdecydować, która jest ważniejsza. Bez kijków nigdzie nie podejdziemy, a bez kasku możemy zrobić sobie krzywdę. Podczas tury można korzystać ze zwykłych kijków narciarskich lub wyposażyć się w lekkie kijki teleskopowe. Najczęściej do skituringu polecane są te drugie, ale znam też osoby, które wolą korzystać ze zwykłych. Ważne, aby miały talerzyki śniegowe, dzięki czemu będą mniej zapadać się w śniegu. Z kolei kask zwiększy nasze bezpieczeństwo zarówno w trakcie zjazdu, jak i podejścia stromym oraz skalistym terenem. Dobry kask skiturowy powinien łączyć w sobie cechy kasku narciarskiego i wspinaczkowego, czyli spełniać normy EN 12492 oraz EN 1077. Za przykład mogą służyć modele Dynafit ST lub Salewa Vert. Więcej na temat kasków skiturowych możecie przeczytać TUTAJ.

narty skiturowe

Nowoczesne kaski skiturowe – zastsowanie określonych norm przy jedoczensej tendencji do minimalizacji wagi oraz próby zwiększenia wentylacji (fot. Dynafit)

L jak Lawina

Lawina stanowi bardzo duże zagrożenie, zarówno dla turysty pieszego, jak i narciarza. Zagrożenie lawinowe oceniane jest w pięciostopniowej skali. Można by więc pomyśleć, że pierwszy czy drugi stopień oznacza warunki stosunkowo bezpieczne. Nic bardziej mylnego. Nawet lawinowa „jedynka” oznacza, że zejście lawiny jest realne. A przy „dwójce” miało już miejsce naprawdę dużo wypadków, w tym śmiertelnych. Wychodząc zimą w góry, powinniśmy być zatem odpowiednio przygotowani – zarówno pod kątem sprzętu, jak i wiedzy. Jeśli macie w planach wysokogórskie tury, zdecydowanie warto odbyć kurs lawinowy i oczywiście dysponować lawinowym ABC. Warto także rozważyć zakup plecaka lawinowego.

Ł jak Łopata

Łopata śnieżna to kolejny element lawinowego ABC. Jej podstawowe zadanie, to oczywiście odkopanie poszkodowanego, po wcześniejszym odnalezieniu go przy użyciu detektora i sondy. Warto, aby była lekka, bo z reguły będzie spoczywać na naszych plecach. Łopata przyda się także w trakcie zimowych trekkingów z zaplanowanym biwakiem, gdy konieczne będzie np. wykopanie czy wyrównanie miejsca pod namiot. Więcej o łopatach przeczytasz TUTAJ.

Wyjazd na skitury

Posiadanie lawinowego ABC to niezbędne minimum w kwestii bezpieczeństwa; warto zastanowić się również nad zakupem plecaka lawinowego (fot. Arcteryx)

M jak Mapa

Zima to czas, gdy warunki mogą bardzo utrudnić nawigację w terenie. Koniecznie więc należy posiadać przy sobie mapę. Przydatna będzie zarówno w formie papierowej (najlepiej laminowana lub schowana w mapniku) z kompasem, jak i wgrana w nawigację GPS. W tym miejscu nie mówię natomiast o mapie w telefonie. O ile latem takie rozwiązanie może zdać egzamin, tak w zimie bardzo prawdopodobne, że niska temperatura uniemożliwi nam korzystanie ze smartfona, a więc i z mapy.

N jak Narty

Narty to oczywiście podstawa. Najlepiej, aby był to lekki model skiturowy. Jeśli natomiast nie macie możliwości zakupu czy wypożyczenia takowego, możecie także użyć nart typu All Mountain, po wyposażeniu ich w wiązania skiturowe. Ten rodzaj nart jest natomiast znacznie cięższy, więc przygotujcie się na bardzo męczące podejście.

Co to jest skituring

Narty to oczywiście podstawa (fot. Dynafit)

O jak Okulary

Gogle najlepiej sprawdzą się przy zjeździe i w trakcie dużego wiatru. Przy ładnej pogodzie mogą natomiast przeszkadzać. Znacznie wygodniejsze będą okulary przeciwsłoneczne z dobrym filtrem. Zimą w górach słońce może być bardzo niebezpieczne, zarówno dla naszych oczu, jak i skóry. Odpowiednia ochrona, poprzez założenie okularów i posmarowanie skóry kremem z filtrem, jest więc niezwykle istotna. Więcej o okuLarach przeczytasz TUTAJ.

P jak Przepinka

Przepinka to inaczej przejście (przepięcie) z podejścia do zjazdu. Należy w tym czasie wykonać kilka ważnych czynności, jak zdjęcie fok, zablokowanie cholewki w bucie czy zmiana ustawień wiązań z podejścia na zjazd. Warto także narzucić na siebie coś cieplejszego i chroniącego przed wiatrem, bo spocone ciało można bardzo łatwo wychłodzić.

R jak Raki

Raki i czekan to komplet, który zabieramy na trudniejsze tury. Dzięki nim możemy pokonać strome fragmenty z nartami przypiętymi do plecaka.

Sprzęt dla skitourowca

Raki i czekan to zestaw obowiązkowy podczas bardziej wymagających tur (fot. Salewa)

S jak Sonda

Ostatni element lawinowego ABC. Jeśli będziemy mieli szczęście, użyjemy go tylko na szkoleniu. Sonda używana jest w akcjach ratunkowych, jako druga w kolejności. Po określeniu zbliżonej lokalizacji poszkodowanego za pomocą detektora, używamy sondy, która pozwala ją dookreślić i „wyczuć” człowieka pod śniegiem. Więcej o sondach przeczytasz TUTAJ.

Ś jak Śnieg

Śnieg może przybierać różne formy, co jest bardzo istotne z punktu widzenia narciarza. Najlepszy do jazdy jest firn, który często występuje na stokach wiosną. Wiele osób bardzo lubi także jazdę w puchu. Z drugiej strony barykady jest szreń i lodoszreń. Jazda w takich warunkach z reguły nie należy do przyjemnych i może być niebezpieczna.

T jak Tura

Narciarska tura to po prostu inne określenie wycieczki skiturowej. Miejsc, które możemy odwiedzić z nartami na nogach jest oczywiście mnóstwo. Jedne łatwiejsze, inne trudniejsze. Jeśli szukacie inspiracji na wyjazd, warto poszperać w internecie. W zasadzie nie musicie nawet zmieniać strony, bo wiele ciekawych propozycji znajdziecie w innych artykułach, które pojawiły się na łamach 8academy w zakładce Góry – Skitury.

wiązania skiturowe

Narty, buty, foki i… wiązania – od tego trzeba zacząć kompletowanie skiturowego sprzętu (fot. Dynafit)

U jak Upadek

Tego generalnie staramy się unikać.  😉 

W jak Wiązania

Wiązania skiturowe różnią się od zwykłych wiązań przeznaczonych do narciarstwa zjazdowego. Przede wszystkim ze względu na wolną piętę, co pozwala wykonywać naturalne ruchy nogą. W tego typu wiązaniach znajduje się także funkcja regulacji wysokości zapiętek. W trakcie stromych podejść można je podnieść, przez co kąt ułożenia stopy stanie się bardziej dogodny. Po zakończeniu podejścia wiązania pozwalają zablokować piętę, dzięki czemu łatwiej jest zapanować nad nartą w trakcie zjazdu. Aktualnie w sprzedaży dostępne są dwa rodzaje wiązań: szynowe i TLT (Dynafit).

Z jak Zakosy i Zwroty

Zakosy i zwroty następują bezpośrednio po sobie. Gdy zaczyna robić się stromo, a podchodzenie w linii spadku stoku (po prostej) przestaje być możliwe, musimy zmienić taktykę. Drogę kontynuujemy zakosami, dzięki czemu kąt podejścia automatycznie staje się łagodniejszy. Właśnie wówczas najbardziej przydatne są kijki teleskopowe, pozwalające na regulację długości. W pewnym momencie, aby kontynuować podejście musimy zmienić kierunek. Wówczas należy wykonać zwrot.

Gdzie pojeździć na skiturach

Każda litera alfabetu odhaczona? Pora ruszać na turę! (fot. Arcteryx)

I tak dotarliśmy do końca alfabetu skiturowca, ale jak pisałem na początku, temat w żadnym wypadku nie jest jeszcze wyczerpany. Wiele liter można powtórzyć, dodając inne określenia związane ze skiturami. I to właśnie zadanie dla Was. Koniecznie podzielcie się uwagami i napiszcie, co jeszcze dodalibyście do tego alfabetu?

Udostępnij

W Temacie

Strona wykorzystuje pliki cookies w celach wyłącznie statystycznych. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były instalowane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookies. Dowiedz się więcej.