Startujemy z najnowszym projektem 8a - 8a Upcycling. Ubraniom outdoorowym i namiotom, dajemy drugie, być może równie ciekawe co pierwsze, życie.
Upcycling to proces kreatywnego przekształcania starych, zużytych lub niepotrzebnych przedmiotów w nowe. To podejście, które nie tylko redukuje ilość odpadów trafiających na wysypiska, ale również przyczynia się do zmniejszenia zużycia surowców i energii potrzebnych do produkcji nowych rzeczy. Upcycling najczęściej wykorzystuje pierwotny produkt jako materiał, i nowy, który z niego powstaje ma zupełnie inną funkcję. Czasem są to przedmioty czysto dekoracyjne, jak na przykład rzeźby wykonane z części samochodowych czy biżuteria z części zużytej elektroniki. Najcenniejsze są jednak takie przedsięwzięcia związane z upcyklingiem, w których kreatywne wykorzystanie pierwotnego materiału pozwala nadać mu nową, praktyczną funkcję.
Pojęcie upcyclingu zyskało w ostatnich latach na popularności. To jeden z elementów coraz powszechniejszego, globalnego trendu zrównoważonego rozwoju. Coraz większą uwagę poświęcamy bowiem temu, żeby ograniczyć nasz destrukcyjny wpływ na środowisko. Upcycling daje nam możliwość realnego, aktywnego udziału w gospodarce cyrkularnej. Zamiast wyrzucać stare rzeczy, można je przekształcić w coś unikalnego i funkcjonalnego.
Upcycling różni się od tradycyjnego recyklingu tym, że w jego przypadku nie dochodzi do rozkładu materiału na surowce wtórne. Przykładem może być szycie toreb z banerów reklamowych, przerabianie starych ubrań na nowe projekty czy wykorzystanie niepotrzebnych mebli do stworzenia designerskich elementów wyposażenia wnętrz. W odróżnieniu od masowej produkcji, produkty upcyclingowe często powstają ręcznie i w limitowanych seriach, co dodatkowo stanowi o ich wyjątkowości.
Projekty upcyclingowe nie wymagają więc wyszukanych i kosztownych technologii i mogą odbywać się na niewielką skalę. Nikt z nas nie jest w stanie samodzielnie poddać recyklingowi plastikowych butelek czy papierowych odpadów. Co innego z upcyclingiem. Wystarczy mieć pomysł i odrobinę zdolności manualnych. To zatem znacznie prostsza, dostępna dla każdego, tańsza i mniej energochłonna metoda ograniczania ilości odpadów.
Upcycling to także odpowiedź na rosnący problem odpadów tekstylnych. Co roku na świecie wyrzuca się miliony ton odzieży i akcesoriów, z których tylko niewielka część podlega recyklingowi. Inicjatywy takie jak „Upcycling 8a” mają na celu zmianę tego trendu poprzez ponowne wykorzystanie zużytych produktów. Dzięki temu każda rzecz dostaje „drugie życie” i nową historię do opowiedzenia.
Upcycling w branży outdoorowej to dynamicznie rozwijający się trend, który pozwala na zmniejszenie ilości odpadów oraz wprowadzenie innowacyjnych rozwiązań do produkcji akcesoriów i odzieży. Firmy zajmujące się produkcją ubrań i sprzętu outdoorowego coraz częściej decydują się na ponowne wykorzystanie materiałów, które w innym przypadku trafiłyby na wysypiska.
Jednym z najbardziej znanych przykładów upcyclingu w świecie outdoorowym jest wykorzystanie starych lin wspinaczkowych do produkcji pasków, breloków czy toreb. Zużyte liny, które nie nadają się już do asekuracji, mają wciąż wysoką wytrzymałość i mogą służyć jako solidny materiał do tworzenia unikalnych produktów. Podobnie postępują firmy zajmujące się produkcją odzieży. Stare ubrania często służą jako źródło tkanin do uszycia toreb, czapek, czy innych akcesoriów.
Upcyclingiem jest również zagospodarowanie resztek tkanin pozostałych po wykrojach. Ze skrawków nie można uszyć kurtki czy spodni, ale nadadzą się na mniejsze produkty. Resztki skór po produkcji butów mogą być wykorzystane jako materiał do zrobienia breloczków czy cięgien przy zamkach błyskawicznych. Wszystko służy temu, żeby powstawało jak najmniej niewykorzystanych odpadów.
W Polsce zainteresowanie upcyclingiem rośnie, i lokalne marki coraz częściej sięgają po nietypowe materiały, by tworzyć produkty w duchu ekologii. Przykłady upcyklingu można znaleźć nie tylko w modzie, ale również w outdoorze. Na świecie w takie działania angażują się nie tylko małe firmy, ale również giganci branży jak Patagonia czy Fjällräven. Wprowadzają całe upcyclingowe kolekcje, i projektując nowe produkty starają się ograniczyć powstawanie resztek do minimum.
Przykłady upcyclingu dowodzą, że odpowiedzialne podejście do produkcji i wykorzystania surowców jest możliwe w każdej branży. Dla fanów outdooru to jednak szczególnie istotne. Zanieczyszczenie środowiska oznacza bowiem degradację przyrody, która jest dla nas najważniejsza.
Sklep 8a.pl ogłosił właśnie swój najnowszy projekt – 8a Upcycling. To innowacyjna inicjatywa, której celem jest ponowne wykorzystanie uszkodzonych i poreklamacyjnych ubrań czy namiotów. Część z nich nie może być ani łatwo naprawiona ani poddana recyklingowi. Zwykle takie produkty muszą więc trafić na wysypisko bo nie spełniają już swojej pierwotnej funkcji. Kurtka membranowa z rozdarciem na rękawie czy tropik namiotu, który w jednym miejscu stopił się od gorąca to nadal sporo cennego, często bardzo wysokiej jakości materiału. Szkoda byłoby go po prostu wyrzucić.
W przypadku małego, lokalnego sklepu turystycznego, ilość tych uszkodzonych czy poreklamacyjnych produktów może być niewielka. W przypadku 8a.pl działa jednak efekt skali. Jesteśmy jednym z największych sklepów turystycznych w Europie więc ilość produktów, które mamy do zagospodarowania jest też większa. Jako jeden z liderów branży czujemy też większą odpowiedzialność i chcemy naszym projektem inspirować innych do działań w duchu ekologii.
8a Upcycling to coś więcej niż chwilowa moda na ekologię. To świadome i odpowiedzialne podejście do outdooru. Przedmiotom, które nie mogą już być użyte zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem, dajemy drugie życie.
W pierwszej fazie projektu powstało pięć produktów: kosmetyczka, torba zakupowa, torby na ramię (standardowe oraz pikowana, zrobiona z puchówek) oraz torba na butelkę. Zostały pomyślane tak, żeby jak najlepiej wykorzystać potencjał materiałów, z których powstają. Nie są wcale na wskroś outdoorowe. Torba na zakupy raczej nigdy, albo bardzo rzadko, wyląduje w plecaku, który zabieracie na górską wycieczkę. Chcieliśmy jednak, żeby produkty powstające w ramach projektu były czymś, z czego będziecie naprawdę na co dzień korzystać.
Taka właśnie myśl zawarta jest w haśle – „ta sama dusza, nowa historia”. Coś co kiedyś odwiedzało z poprzednim właścicielem kolejne górskie szczyty i przemierzyło setki albo i tysiące kilometrów szlaków, teraz może zacząć nową historię. Szycie akcesoriów, które wylądowałyby nieużywane w czeluściach szuflady mijałoby się z prawdziwym celem projektu. Jeśli produktów z kolekcji 8a Upcycling będziecie używać na co dzień, nie tylko dacie mu nową historię i drugie, może równie ciekawe jak pierwsze, życie. Nie będzie potrzeby kupowania innej torby czy kosmetyczki, a to równie istotny aspekt odpowiedzialnego podejścia do naszych decyzji zakupowych.
8a.pl jest przedsięwzięciem, które od dawna sięga poza granice naszego kraju. Jesteśmy obecni na kilkunastu europejskich rynkach i ciągle się rozwijamy. 8a Upcycling to jednak projekt, który ma w pewnym sensie wymiar lokalny.
Produkty, które powstają w ramach 8a Upcycling muszą zostać przez kogoś uszyte. I wcale nie jest to łatwe. Każdy trzeba indywidualnie wykroić, tkaniny mają różną grubość i sztywność, i potrzebna jest do tego wiedza i doświadczenie. Od początku wiedzieliśmy też, że chcemy zaangażować w to lokalną pracownię . Po pierwsze, żeby wspierać mikrobiznes działający w naszych rodzimych Gliwicach, skąd 8a się wywodzi i gdzie nadal ma swoją siedzibę. Po drugie zaś, ważne było, żeby cały projekt generował jak najmniejszy ślad węglowy. Wysyłanie materiałów na drugi koniec Polski byłoby w zupełnie oczywisty sposób wbrew takiemu założeniu.
Do pracy nad naszą kolekcją produktów upcyclingowych zaprosiliśmy więc panią Danutę, doświadczoną krawcową z Gliwic. Dzięki bliskości pracowni mogliśmy błyskawicznie sami dostarczyć materiały potrzebne do szycia. Bliskość pracowni pani Danuty ułatwiła też bieżącą pracę nad projektem – wprowadzanie zmian i szlifowanie ostatecznego kształtu produktów. Są wykonywane ręcznie, z dbałością o najmniejszy detal. Każda torba czy kosmetyczka jest absolutnie niepowtarzalna. Wszystkie przedmioty z kolekcji 8a Upcycling mają też specjalną metkę z kolejnym numerem.
Postanowiliśmy dodać do projektu szczyptę tajemnicy, która jest nieodłączną częścią każdej przygody. Kupując produkt z kolekcji 8a Upcycling, nie będziecie mieć możliwości wybrania konkretnego koloru. To, co znajdziecie w paczce będzie więc dla was – mamy nadzieję miłym – zaskoczeniem.
Upcycling i downcycling to dwa przeciwstawne procesy w gospodarce cyrkularnej. Oba odnoszą się do ponownego wykorzystania materiałów, ale w odmienny sposób.
Upcycling to proces podnoszenia wartości przedmiotu poprzez kreatywne przekształcanie go w coś nowego. Przerabianie starych dżinsów na torby, tworzenie mebli ze zużytych desek snowboardowych czy wykorzystanie namiotów do szycia kosmetyczek i toreb, jak ma to miejsce w projekcie 8a Upcycling. W tym procesie nie dochodzi do degradacji materiałów, a wręcz przeciwnie – zyskują one nową funkcję i wyższą wartość użytkową.
Downcycling z kolei, oznacza przetwarzanie materiałów w sposób, który obniża ich jakość. Przykładem może być recykling papieru. Po kilku takich cyklach włókna celulozowe ulegają skróceniu, przez co papier traci swoje właściwości i w końcu nie nadaje się już do dalszego przetwarzania. Podobnie dzieje się z plastikowymi butelkami. W recyklingu mechanicznym plastik traci swoje właściwości. Przetworzony staje się surowcem coraz niższej jakości.
Główna różnica między upcyclingiem a downcyclingiem polega na tym, że w pewnym uproszczeniu pierwszy proces zwiększa wartość wykorzystanego materiału, a drugi ją stopniowo obniża. Upcycling jest również znacznie mniej energochłonny i nie wymaga zaawansowanych procesów. Jest więc bardziej dostępny i może być znacznie łatwiej i szerzej wykorzystywany niż downcycling. Dlatego właśnie upcycling jest postrzegany jako bardziej ekologiczne i zrównoważone rozwiązanie, pozwalające na ograniczenie odpadów i maksymalne wykorzystanie dostępnych zasobów.
Przeczytaj też:
